Volledig scherm
Met piepkleine telefoontjes proberen gedetineerden te bellen zonder dat er wordt meegeluisterd. © Mechteld Jansen

Telefoon zo groot als een wijsvinger is populair in de gevangenis

MIDDELBURG - Sinds 1 januari dit jaar zijn in Torentijd dertien telefoons gevonden, onder meer door inzet van een speciaal getrainde speurhond.

Telefoons zo groot als een wijsvinger of als de smart key van een auto. Zo klein dat gedetineerden ze zelfs inwendig kunnen verstoppen, 'waar de zon nooit schijnt'. De knopjes zijn zó klein dat je een satéprikker of iets dergelijks nodig hebt om ze in te drukken. Onder de dertien mobieltjes die dit jaar in de penitentiaire inrichting (PI) Middelburg ontdekt werden, was het merendeel van dit nieuwe, bijna niet te traceren type. 

Gedetineerden zijn continu op zoek naar manieren om contrabande binnen te krijgen. Technologische ontwikkelingen spelen hen daarbij in de kaart. ,,Dit soort mobieltjes bevat amper nog metaal. Met een metaaldetector vind je ze niet", verklaart woordvoerder Robert Meijer van de Dienst Justitiële Inrichtingen.

Zendmast

De meeste telefoontjes werden gevonden in de cellen. Die worden steeksproefgewijs doorzocht. Ook werd er een 'mobifinder' ingezet. Dat is een apparaat dat het signaal oppikt dat de telefoon naar de telefoniezendmast uitstuurt. ,,Werkt heel nauwkeurig. Je kunt er gericht mee zoeken", legt Meijer uit.

Telefoons werden ook ontdekt in gemeenschappelijke ruimtes zoals de keuken, de sportzaal en de luchtplaatsen. Een enkele keer maakt een mobieltje een zachte landing over de muur, veilig weggestopt in sokken of tennisballen.

Meijer: ,,De telefoons zijn niet altijd herleidbaar tot individuen. Soms kun je vermoeden dat meerdere mensen er gebruik van maken. Als op een afdeling opeens veel minder dan normaal gebruik wordt gemaakt van de telefoon van de gevangenis, waarvoor gedetineerden een tegoed kunnen kopen, kun je wel raden dat er misschien een alternatief voorhanden is."

Meeluisteren

Gedetineerden kunnen allerlei redenen hebben om de officiële gevangenistelefoon te willen omzeilen. Ten eerste is die niet altijd beschikbaar én moet je er telefoonkaarten voor kopen. Ten tweede kun je met een eigen telefoon zonder dat iemand meeluistert gesprekken voeren. Zo kun je bijvoorbeeld criminele activiteiten vanuit de gevangenis aansturen, mensen (getuigen) onder druk zetten of slachtoffers bellen. Dat wordt lastiger vanaf de vaste gevangenistelefoon. Die telefoon werkt met een 'whitelist': ,,Bepaalde telefoonnummers kun je niet bellen. Daarnaast worden alle gesprekken - behalve met advocaten - opgenomen."

Hoeveel meer telefoons er gevonden zijn dan vorig jaar, is niet duidelijk - cijfers over voorgaande jaren zijn niet bekend. Wel is zeker dat in het kat-en-muisspel van gedetineerden enerzijds en gevangenispersoneel anderzijds dit jaar belangrijke stappen zijn gezet.

Speurhond

Sinds 1 juni heeft justitie een nieuw wapen in de strijd gegooid: speurhond Amy, die afgericht is op mobieltjes.

De hond reisde de afgelopen weken langs justitiële inrichtingen. Tijdens een inspectie in juli wist de speurneus in Middelburg drie mobieltjes op te sporen. Een tweede mobieltjeshond is in opleiding. Justitie verwacht daarnaast veel van een proef met een nieuwe security scanner, die alle objecten op en in het lichaam op een scherm laat zien, ook als ze niet van metaal zijn.