Scheepswrak bij Mexico was vrijwel zeker een Vlissingse smokkelaar

MIDDELBURG - Voor de kust van Mexico is het bijna drie eeuwen oude wrak van een Nederlands schip gevonden. Vrijwel zeker een Zeeuw, zegt maritiem historicus Ruud Paesie in Middelburg. Het zou gezonken zijn in 1722. Laat dat nou precies in de periode vallen dat vooral Zeeuwse smokkelaars in die regio actief waren.

Wat Paesie betreft wijst alles in de richting van een Zeeuws, waarschijnlijk zelfs Vlissings fregat: de locatie voor de kust van Sisal in het Caribisch gebied, het jaartal en het feit dat er over smokkelwaar aan boord van het schip wordt gesproken.

Zilver en textiel

Volledig scherm
Fregat De Witte Bijle, of El Porto Prince, mogelijk ook een Zeeuws schip dat zich met smokkel bezig hield.

De Zeeuwen specialiseerden zich in de 17e en 18e eeuw in risicovolle handel: kaapvaart en smokkel. Illegale handel op de Spaanse koloniën in Amerika was aantrekkelijk. Er was zilver uit de mijnen van Peru en Mexico voorhanden. In de Spaanse gebieden was vooral vraag naar uit Europa afkomstig textiel. Het moederland kon niet aan die vraag voldoen. Smokkelaars profiteerden daarvan.

De smokkel was risicovol. In het Caribisch gebied waren volop voornamelijk Engelse piraten actief. Cornelis Louw schilderde in 1715 het Vlissingse fregat de Witte Bijle, dat in dat jaar werd omgedoopt in El Porto Prince. Die naamsverandering duidt - aldus Paesie - op illegale activiteiten in Spaanse gebieden. Het schip werd in 1721 door piraten veroverd.

Om de kans op succes te vergroten brachten de Vlissingers goed uitgeruste fregatten in de vaart: driemasters van circa negentig voet - zo'n dertig meter, snel, wendbaar, met twintig stukken geschut en een ervaren bemanning van veertig tot vijftig man. Een geslaagde reis kon een winst van ruim 50.000 gulden opleveren.

Munten

Omdat archeologen het schip van een jaartal hebben voorzien, vermoedt Paesie dat er munten zijn aangetroffen. De historicus, die zelf in 1997 het wrak van het VOC-schip Ravesteyn opdook, vindt ook het bericht dat het geschut overboord is gekieperd vóór het fregat zonk, betekenisvol: ,,Dat geeft aan dat het schip tijdens een gevecht of een storm op een rif of zandbank is vastgelopen. De kanons werden in zee gegooid in een poging om het lichter te maken en weer los te geraken. Ook kan het zijn dat piraten het schip na plundering op een zandbank hebben gezet.''

Volledig scherm
De vindplaats van het wrak. © PZC/Donja Odijk

De Middelburgse historicus hoopt op meer informatie van de archeologen, die het wrak nu onderzoeken. Zodat met zekerheid kan worden vastgesteld, dat er een Zeeuwse smokkelaar is teruggevonden.

Bekijk ook onderstaande video, waarin duikers het scheepswrak onderzoeken: