Volledig scherm
Rian (links) en Richard. © Lex De Meester

Rian werd bijna doodgeslagen in Irak: Nu moet hij van de IND bewijzen dat hij homo is

VideoMIDDELBURG - ,,Rian", stelt hij zich voor. Het is zijn nieuwe naam. De oude herinnert de 26-jarige Middelburger te veel aan het land waar hij vandaan komt: Irak. Het land waar homo's worden doodgeslagen. Rian is gevlucht, maar de IND weet het nog zo net niet: is Rian wel homo, en zijn leven niet zeker?

Op 2 augustus 2010 kwamen vijf mannen binnenvallen toen hij met twee homoseksuele vrienden zijn negentiende verjaardag vierde. Vóórdat een van de gemaskerde mannen zijn neus brak en hem in coma sloeg, kreeg Rian Al Mamaar een duidelijke boodschap mee: ,,De volgende keer maken we je dood." Pas drie dagen later kwam hij uit coma.

Rian koos voor zijn leven. De rechtenstudent verliet zijn woonplaats Al Najaf in Irak en alles wat hem lief was. In gebroken Engels vertelt hij. ,,Natuurlijk hou ik van mijn moeder, van mijn cultuur, van mijn land. Maar wat moest ik? Ik had geen toekomst. Geen afgeronde opleiding, want daar ben ik mee gestopt omdat iedereen maar zei dat ik ziek was omdat ik homo was. Ik begon het op het laatst zelf te geloven. Zelfs bij mijn familie kon ik mezelf niet zijn. Mijn broer zag me afscheid nemen van mijn vriend, pakte een geweer en schoot op ons toen we in de auto wegvluchtten." 

Quote

Mijn broer zag me afscheid nemen van mijn vriend, pakte een geweer en schoot op ons toen we in de auto wegvlucht­ten.

Rian Al Mamaar

Overvolle boot

Rian loopt van land naar land met de vluchtelingenstroom mee. Hij dobberde op zee op een overvolle boot. Een angstige tocht: Rian kan niet zwemmen en de boot dreigt te zinken. Iedereen moet zijn bezittingen overboord gooien. Rian komt aan land met niet meer dan de kleren aan zijn lijf, een portemonnee en een mobieltje.

In 2015 komt hij uiteindelijk aan in Nederland. Hier zal zijn nieuwe leven beginnen: een leven waarin hij openlijk kan uitkomen voor zijn geaardheid. Maar het loopt anders. Begin mei laat de IND weten dat hij geen verblijfsvergunning krijgt. 

Rian is niet de enige. Tientallen asielzoekers dreigen het land uitgezet te worden omdat ze de IND in de eerste verhoren niet wisten te overtuigen. Advocaat Erik Hagenaars, die jaarlijks tientallen zaken behandelt, vindt dat getuigenverklaringen van partners meer gewicht zouden moeten krijgen. Bovendien zou meer tijd moeten worden uitgetrokken voor de verhoren. Immers: niet iedereen legt, na de recente ervaringen in het homofobe thuisland, zonder enige gêne verklaringen af over een gevoelige zaak als seksuele identiteit. LGBT Asylum Support pleit ook daarom voor een onafhankelijke commissie met onder meer gedragsgedeskundigen en antropologen, die de IND bindend adviseren.

150 pagina's Whatsapp

Hoe beoordeelt de IND of iemand homoseksueel (genoeg) is voor een verblijfsvergunning? Critici stellen dat het daarbij vaak mis gaat. De IND kijkt - naar de mening van critici te veel - naar wat er in de interviews geantwoord wordt op vragen over zelfacceptatie en bewustwording. Ook moeten de verhalen stroken met wat bekend is over de situatie van gays in het land van herkomst. Veel minder zwaar telt 'ondersteunend bewijs' als foto's en getuigenverklaringen van partners. Partner Richard Boone: ,,Ze willen niet eens geloven dat wij echt samen zijn en in mijn huis in Middelburg samenwonen. We hebben 150 pagina's Whatsapp overlegd, 150 foto's, twaalf brieven van vrienden, ouders, buren en stichting Vluchtelingenwerk die bevestigen dat wij samenwonen en gay zijn. Ook bewijzen van uitgaven die gestegen zijn sinds hij bij mij inwoont en dat ik zijn sportabonnement betaal... Het is allemaal van tafel geveegd." 

,,We kunnen niet ingaan op individuele gevallen", zegt woordvoerder Yvonne Wiggers van de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst). ,,In zijn algemeenheid kan ik zeggen: het is aan de vluchtelingen die hier om bescherming vragen, om te bewijzen dat dat terecht is. Bij twijfel kan hun verzoek niet ingewilligd worden. Kernvraag is: hebben mensen reden om te vrezen voor hun leven, en daarom bescherming nodig? Dat moet zorgvuldig worden bekeken en daarom voeren we vrij uitgebreid gesprekken met de mensen."

Maandag 25 september buigt de rechtbank in Amsterdam zich over de afwijzing van de IND.

  1. Veel onrust bij Vogelopvang De Mikke. Hulp aan gewonde dieren staat op losse schroeven
    PREMIUM

    Veel onrust bij Vogelop­vang De Mikke. Hulp aan gewonde dieren staat op losse schroeven

    MIDDELBURG - Bij Vogel- en Zoogdieropvang De Mikke zijn ze geschrokken van de sluiting van het vogelhospitaal in Naarden. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) legde deze week beslag op bijna alle medicijnen van het Naardense opvangcentrum voor zieke vogels wegens overtredingen van de diergeneesmiddelenwetgeving. Daardoor kunnen de dieren niet meer worden geholpen, stelt het vogelhospitaal.