Volledig scherm
De bemanning van de Frans Naerebout plaatste maandag de boeien die de nieuwe vaarroute voor de Zeeuwse kust aangeven. © Elodie Kint

Operatie Noordzee: vaarroutes voor de kust volledig aangepast

videoHet is alsof álle snelwegen rondom de Randstad worden verlegd, volgens projectleider Joris Brouwers. De vaarroutes langs de kust van België tot Rotterdam worden aangepast. Een gigantische operatie, die maandag van start ging.

De machinist draait de kraan behendig richting wal en grijpt met een haak een knalrode boei. De imposante ton met een lengte van zo'n zeven meter wordt omhoog gehesen en ploft een paar meter verderop neer op het dek van de Frans Naerebout. Het is één van de vier boeien die als eerste een plekje zal krijgen op de Noordzee om de nieuwe vaarroute te markeren.

Quote

Alle maatrege­len die nodig zijn, wegen niet op tegen de voordelen van groene stroom

Jeroen van Overloop, beleidsadviseur Noordzee

Veiligheid

De scheepvaartroutes langs de kust van België tot Rotterdam worden bijna volledig opnieuw ingericht. Dat is nodig door de komst van twee grote nieuwe windparken voor de kust van Zeeland. ,,Voor de veiligheid op zee, waren de parken eigenlijk niet zo'n goed idee", merkt beleidsadviseur Noordzee bij de Belgische federale overheid Jeroen van Overloop droog op. Maar voor alles is een oplossing en alle maatregelen die getroffen moeten worden, wegen volgens hem lang niet op tegen de voordelen van duurzame energie.

Schepen moeten voortaan om de windparken heen worden geleid. Daarom worden rode en groene boeien in de zee geplaatst. Die vormen als het ware een weg waar de boten tussen moeten varen. Behalve dat de veiligheid zo beter gewaarborgd blijft, moet de routering ook zorgen voor een betere bereikbaarheid van de 'mainports' (belangrijke havens).

Het heeft nogal impact; alleen al op het Nederlandse deel van de Noordzee vinden 260.000 scheepsbewegingen per jaar plaats. In België zijn dat er nog eens 100.000. De grote havens van Rotterdam en Antwerpen zijn 'de voordeur naar Noord-West-Europa', volgens Joris Brouwers, projectleider bij Rijkswaterstaat.

Operatie van start

Maandag begon de gigantische operatie bij de Rabsbank en Westpit, zo'n veertig kilometer (twintig zeemijl) voor de Walcherse kust. 

Als de GPS na anderhalf uur varen aangeeft op de juiste locatie te zijn aangekomen, dropt de machinist een betonnen boeisteen in het water. De verankering met een gewicht van ruim 3 ton (3000 kilo), wordt met veel kabaal gevolgd door een meterslange ketting. Wanneer die op de bodem terechtkomt, volgt de boei met een flinke plons in het water. De bootsman steekt tevreden zijn duim op, 'goed werk'.

Er worden niet alleen nieuwe boeien geplaatst, maar ook oude boeien uit het water gehaald. Roodwitte tonnen bijvoorbeeld. Die geven aan dat een schip zich op veilig vaarwater bevindt en dat-ie langs twee kanten mag passeren. Nu de schepen in de nieuwe situatie tussen de groene en rode boeien moeten blijven, is de roodwitte markering niet meer van toepassing.

Drie dagen de tijd

In totaal worden twaalf nieuwe boeien geplaatst en worden er 24 verplaatst. Elf boeien worden weggehaald. Dat gebeurt allemaal in een tijdsbestek van drie dagen. Woensdag moet alles af zijn, want die nacht gaat de gewijzigde scheepvaartroute van kracht. Om stipt 02.00 uur worden alle boten tussen de boeien geleid en worden digitale kaartsystemen - veelal automatisch - geüpdatet. Behalve de totaal nieuwe route, is de nieuwe kaart ook een stuk gedetailleerder dan de voorganger. Zo worden er bijvoorbeeld ondieptes, beschermde natuurgebieden en kabels op aangegeven.

Beleidsmedewerkers Brouwers en Van Overloop kijken content naar al het werk dat wordt verricht. ,,Hier gaat mijn hart echt sneller van kloppen", zegt Brouwers met een twinkeling in zijn ogen. ,,We werken hier al twee jaar naartoe. En kijk nou toch wat een prachtige dag, zo'n vlakke zee. Ze zeggen wel eens 'je krijgt wat je verdient'. Nou, dan hebben we het volgens mij goed gedaan, Jeroen."