Volledig scherm
Stemmen © ANP

Invloed Zeeuwse kiezer op uitslag is minimaal

VLISSINGEN - Zonder de Zeeuwse kiezers zag de Tweede Kamer er niet of nauwelijks anders uit. Hooguit één zetel belandt nipt bij een andere partij.

Frank Wassenberg zal zich het niet hebben gerealiseerd. Dat de nummer 3 van de Partij voor de Dieren het bij de verkiezingen van 2012 niet redde, kan op het conto van Zeeland worden geschreven. 

Zonder de Zeeuwse stemmen zou zijn partij een van de zes restzetels hebben veroverd. Die ging nu naar de ChristenUnie, waardoor Carla Dik-Faber in het parlement kwam.

De stempel die de Zeeuwse kiezer op de Tweede Kamer drukt, is niettemin minimaal. Bij de laatste tien Kamerverkiezingen (vanaf 1982) viel vier keer de zetelverdeling net wat anders uit door de ruim 200.000 stemmen uit het zuidwesten.

Dankzij Zeeland veroverde de VVD in 2002 een (rest)zetel extra, ten koste van GroenLinks. Vier jaar eerder moest de VVD juist een plek inleveren door Zeeuwse invloed. Die werd ingenomen door de SGP. Die partij zou zonder Zeeland in 1986 ook een zetel minder hebben gehad, ten gunste van de GPV, waarmee de partij een lijstcombinatie had.

De andere jaren had de Tweede Kamer er niet anders uitgezien als Zeeland volledig buiten beschouwing zou zijn gelaten. De electorale invloed van de provincie is daarmee de afgelopen 35 jaar marginaal gebleken.

Op papier is die er wel degelijk. Over twee weken mogen 290.000 Zeeuwen naar de stembus. De kiesdeler - het aantal stemmen dat minimaal nodig is voor een zetel - ligt doorgaans rond de 60.000. Zeeland kan dus in theorie beslissen over zeker vier zetels.

De stemmen worden echter verdeeld over de diverse - dit jaar 24 in de provincie - partijen. Die verdeling wijkt niet dusdanig af van de rest van het land dat dat leidt tot een ingrijpende verschuiving van zetels.

Volledig scherm
Overzicht met invloed Zeeuwse kiezers op uitkomst © PZC

De prominente rol van de SGP binnen Zeeland is desondanks onmiskenbaar. Het aandeel stemmen is traditioneel bijna vier keer zo groot als het landelijk gemiddelde. Doordat de partij nationaal relatief klein is, is de nadrukkelijke Zeeuwse SGP-stem lang niet bij elke Kamerverkiezing terug te zien in de zetelverdeling.