Volledig scherm
Nynke de Jong. © Shody Careman

Het succes van juf Ank

Column Nynke de JongNynke de Jong schrijft drie keer per week over wat haar bezighoudt.

Het succes van de televisieserie ‘De Luizenmoeder’ wordt op radio, televisie en in de kranten uitgebreid tegen het licht gehouden. Hoe kan deze serie zo’n enorm succes zijn? Wat maakt dat er op zondagavond meer dan twee miljoen mensen kijken naar directeur Anton, juf Ank en de rest? De serie is inmiddels de televisie ontgroeid; er zijn zelfs Juf Ank-carnavalsliedjes.

Dan weet je dat je een hit bent.

Als belangrijkste argument voor het succes wordt telkens aangehaald dat de serie zo lekker politiek-incorrect is. Mijn collega Angela de Jong (geen familie) smult ook van de grappen ‘waar Sylvana rode vlekken van krijgt’. En ja, juf Ank maakt opmerkingen over zwarte homo-vaders en Chinese adoptiekinderen. Maar we lachen toch niet omdat we opgelucht zijn dat we nu zelf ook weer ‘spleetoog’ mogen roepen tegen Aziaten?

Quote

Het houdt ons een spiegel voor

Nynke de Jong

Daar zit de grap toch niet? We lachen om Juf Ank, om haar onbedoelde racisme. We lachen omdat er nog altijd heel veel Juf Anken bestaan die dit soort dingen zeggen. Omdat we allemaal nog wel een buurvrouw, een collega of een familielid hebben die dit soort dingen zegt.

Dat heet satire, en dat is wat De Luizenmoeder is. Het houdt ons een spiegel voor. Vandaar ook alle ietwat gegeneerde ‘ooooh’s’ uit het publiek toen men bij De Wereld Draait Door fragmenten van de serie liet zien. Een ooooh die zei ‘ooooh dat kun je echt niet zeggen’, maar ook een ‘ooooh’ omdat Juf Ank je herinnert aan die mevrouw in de rij voor de kassa die met opzet heel luid en sloom en in gesimplificeerd Nederlands tegen de cassière spreekt, omdat de cassière een hoofddoekje draagt.

We lachen niet opgelucht omdat in De Luizenmoeder racistische grappen helemaal oké zijn. We lachen om de personages die niet inzien dat ze bij tijd en wijle zoveel vooroordelen hebben. En omdat zij zo herkenbaar zijn. Dat is het knappe van de makers van deze serie: dat ze karakters hebben gecreëerd die in al hun ongemakkelijkheid zo ontzettend herkenbaar zijn.

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement