Volledig scherm
Archief: Eerste communie © Eveline van Elk

Aantal communicanten gehalveerd, 'Kerkelijk plaatje trekt ze een stuk minder'

HULST - Minder kinderen, minder kerkgezinden en méér verschillende culturen in Zeeland. Allemaal ontwikkelingen waardoor het aantal communicanten in tien jaar tijd is gehalveerd.

Het communieseizoen van de katholieke kerk is in volle gang. De komende weekenden staat er overal in Zeeland wel ergens een viering op het programma. En al is het nog steeds een feestelijke gelegenheid voor een heleboel kinderen, het aantal communicanten is de afgelopen jaren in razend tempo teruggelopen.

poll

Communie is een mooie traditie

  • Eens (59%)
  • Oneens (41%)
581 stemmen

Eerste heilige communie

Bij de 'eerste heilige communie' mag iemand voor het eerst deelnemen aan de communie in de mis. Daarbij wordt voor het altaar 'het lichaam en bloed van Jezus Christus' uitgedeeld in de vorm van brood (een hostie) en wijn, als een symbolische herhaling van het Laatste Avondmaal. Het is voor de katholieken een belangrijke stap in de toewijding aan hun kerk en god.

Maar steeds minder kerkgangers nemen die stap. Landelijk gezien is er een afname van ruim 47 procent te zien in de periode van 2005 tot 2015. Dat blijkt uit cijfers die de Radboud Universiteit heeft verzameld. Bij bisdom Breda, waar de rooms-katholieke kerken van Zeeland deel van uitmaken, is het aantal in diezelfde tien jaar zelfs meer dan gehalveerd: van bijna 3.700 communicanten naar minder dan 1.700 (-54 procent).

Minder kerkgezinden

Er zijn verschillende redenen toe te kennen aan die sterke daling. ,,Allereerst is de kerkbetrokkenheid in zijn algemeenheid natuurlijk afgenomen", zegt Ralf Grossert, pastoraal medewerker van de parochiekern Heilige Maria Sterre der Zee (regio Oost-Zeeuws-Vlaanderen). ,,Steeds minder ouders laten hun kinderen dopen en je moet gedoopt zijn om communie te kunnen doen."

Chantal van de Walle, die zich namens de parochiekern ontfermt over de communicanten, voegt daaraan toe dat het aantal basisscholieren in Zeeland ook flink is teruggelopen. Mogelijk is dat een verklaring voor het feit dat de daling hier sterker is dan in de rest van het land. Kinderen in groep 3 en 4 hebben een leeftijd die gebruikelijk is voor het doen van een eerste communie.

Meer verschillende culturen

,,Daarnaast hebben we op de scholen ook te maken met steeds meer verschillende culturen. Het is allang niet meer zo dat al onze leerlingen bij de katholieke kerk aangesloten zijn", aldus Karel d'Haens, directeur van basisschool de Ingheloseberghe in Sint Jansteen. Daar deden dit jaar slechts vijftien van de 36 groep 4-leerlingen hun communie.

Quote

Het is allang niet meer zo dat al onze leerlingen katholiek zijn

Karel d'Haens, directeur Ingheloseberghe, Sint Jansteen

Petra Naessens, juffrouw van de groepen 3 en 4 op de Sint Bernardusbasisschool in Clinge, heeft ook de indruk dat kinderen steeds meer een eigen inbreng hebben in de keuze. ,,Vroeger kwam die beslissing voornamelijk vanuit de ouders. Je eerste communie doen hoorde er simpelweg bij. Nu wordt kinderen gevraagd of ze het willen. En natuurlijk vinden ze het feest en de cadeautjes nog steeds erg leuk, het kerkelijke plaatje trekt ze een stuk minder."

Samen vieren

De enorme afname van het aantal communicanten zorgt er ook voor dat kerken de viering anders moeten organiseren. Zo werken verschillende parochiekernen samen, of vinden vieringen nog maar om het jaar plaats. Nieuw-Namen, Graauw en Clinge doen sinds vorig jaar samen. En de communicanten uit Heikant en Sint Jansteen moeten voor hun viering bijvoorbeeld naar Koewacht. ,,We doen het liever zo, dan dat er ergens maar twee kinderen communie doen. Dat is toch een stuk minder leuk en gezellig", aldus Grossert.

Er zijn nog steeds een heleboel kinderen die wél hun communie doen

Volledig scherm
Nora Robinson © Oreel Ruben

Nora Robinson (11) uit Middelburg is de enige van de Oud-Katholieke kerk Zeeland die communie doet. ,,Wij mogen zelf kiezen wanneer we de dat doen. Ik wilde het, omdat ik er dan meer bij hoor. Anders krijg je alleen een kruisje tijdens de mis en nu mag ik ook meedoen aan het avondmaal. Tijdens de communieviering worden er vragen aan me gesteld en als ik daar 'ja' op antwoord, krijg ik de zegen. Het maakt me een beetje nerveus dat ik alleen ben, gelukkig is mijn vader de pastor. Ik geloof in God; volgens mij helpt hij me soms als ik iets kwijt ben om het op tijd terug te vinden." 

'Feest met lekker eten en veel cadeautjes'

Volledig scherm
Cas Simonse en zijn zus Indy © Johan Van Der Heijden

Cas en Indy Simonse (7, tweeling) uit Heinkenszand doen volgende maand communie in de Sint-Blasiuskerk. Cas: ,,Omdat we katholiek zijn." Indy: ,,We gaan soms naar de kerk en bidden elke dag op school. Daar leren we speciaal voor de communie uit de Bijbel." Cas: ,,Ik geloof wel een beetje in God, maar ik snap de verhalen niet goed. Hoe kan Jezus nou iemand beter maken? Dat is toch gek? Net een tovenaar." 

Indy: ,,We moeten in de kerk de tafel gaan klaarmaken, met een tafelkleed, kaarsjes en bloemen en dan mogen we voor het eerst echt een hostie eten. Die hebben we stiekem wel al eens geproefd. Best lekker, net snoeppapier." Cas: ,,Daarna is het feest thuis. Komen onze opa's en oma's, ooms en tantes en neven en nichten. Dan gaat mama lekker salades maken en mogen we heel veel eten. Oh ja, en dan krijgen we cadeautjes." Indy: ,,Ja, dat vind ik ook het leukste. En we hebben allebei mooie nieuwe kleren. Ik een witte jurk..." Cas: ,,...en ik een korte broek met oranje en blauw." 

'Voor het eerst een hostie eten is wel heel bijzonder'

Rebecca van der Kruisen (7) neemt volgende week deel aan de eerste heilige communie in de katholieke kerk van Clinge. ,,Ik geloof in God. Volgens mij heeft hij vroeger de mensen gered en maakt hij zieke mensen beter. Dat kan niet iedereen. Ik draag een mooie jurk met hakken en een corsetje. En ik ga naar de kapper om mijn haar te laten vlechten en krullen. Na de viering in de kerk gaan we uit eten met de familie. Voor het eerst een hostie eten doe je niet elke dag, dat is wel héél bijzonder."