Volledig scherm
Janna van Kruiningen (opoe) en Jan van Velzen doen mee aan het ringrijden op Koninginnedag, kort voor ze trouwen in 1936. © Marlies Allewijn

Opoe is een geschenk

Volledig scherm
Marlies Allewijn © Romy van Leeuwen
Volledig scherm
cover Marlies Allewijn: M'n liêven © Marlies Allewijn

Marlies Allewijn is dit jaar de schrijfster van het geschenk van de Week van het Zeeuwse Boek. Het is een eerbetoon geworden aan haar opoe Janna.

Jan van Damme

Het is een lief, pakkend boekje geworden dit jaar, het geschenk van de 25ste editie van de Week van het Zeeuwse Boek. Met dank aan Marlies Allewijn. De schrijfster uit Yerseke dook in het leven van haar opoe Janna. En zette daar korte anekdotes en poëzie over haar eigen leven tegenover. Om aan te geven dat de werelden van opoe en kleindochter totaal van elkaar verschillen. Zo gaan er achter de titel 'M'n liêven’ twee levens schuil.

Schrijfster Marlies Allewijn (1977) woont in Amsterdam, ze groeide op in Yerseke. In 2012 bleef ze met haar debuut ‘SchEef’, over een puber met reuma, heel dicht bij zichzelf: ze heeft reuma sinds haar twaalfde. In 2016 kwam ze voor de dag met het jeugdboek ‘Ze was 16′, waarin de levens van de hedendaagse Ize en de in de Tweede Wereldoorlog in Westkapelle opgroeiende Janna met elkaar verweven raken. Vorig jaar werd haar boek 'De meid', over het leven van de Yersekse dienstbode Neeltje Lokerse, genomineerd voor de Zeeuwse Boekenprijs.

Het schrijven van het Zeeuwse geschenk bood haar de gelegenheid om een oud idee van stal te halen: het leven van haar opoe in een boek vangen. Voor de goede lezer zat opoe al een beetje verstopt in de roman ‘Ze was 16',  Janna is daarin een hoofdpersonage. Marlies wilde niet over haar opoe schrijven omdat ze een heldin was of bijzondere dingen had gedaan. ,,Maar in haar gewone leven was ze soms dapper, soms onverschrokken en voor mij was ze heel belangrijk!", lezen we in het voorwoord. En ze licht toe: ,,Opoe is geboren in 1908, in 1998 overleden. Haar leven bestrijkt de hele twintigste eeuw. Over haar vertellen is niet spectaculair: ze heeft geen studie afgerond, ze heeft niet in het verzet gezeten, ze is geen Neeltje Lokerse. Ze was wel mijn opoe, een arbeidersvrouw die vier kinderen heeft opgevoed. Zij heeft mijn weg geplaveid. Door haar en door andere vrouwen als zij heb ik kunnen studeren en me verder ontwikkelen.”

In het boek zegt ze het nog preciezer (pagina 6): ,,Want ik heb dit verhaal vooral geschreven om een tijdsbeeld te schetsen. Hoe zag het leven van een arbeidersvrouw in de twintigste eeuw er uit? En hoe anders is het leven van de volgende generatie?”

De verschillen tussen haar eigen leven en dat van haar opoe kan de schrijfster makkelijk benoemen. Opoe Janna was arm, op haar twaalfde moest ze gaan werken, ze moest trouwen, als één van de laatsten droeg ze klederdracht, ze is vrijwel nooit het dorp uit geweest. Marlies werd in haar familie de eerste die naar de universiteit ging. Overeenkomsten zijn er ook: ,,Iedereen heeft geluks- en ongeluksmomenten. Ik werd ziek op mijn twaalfde, reuma, dat drukt een stempel op je leven."

Pagina 75-76: ‘Oop, ik heb reuma.’ Haar kleindochter klinkt eerder opgelucht dan bezorgd. ‘Zie je wel dat ik echt iets had?’ Ze kijkt uitdagend naar haar moeder. Die lacht. Met haar mond. Haar ogen zeggen iets anders. ‘Ja, dat heb ik gehoord. Nou kind, wees maar blij dat je het nu hebt. Als je net als ik in 1909 geboren was, dan was je een stumper geweest.’ Janna knikt haar dochter bemoedigend toe.

Marlies Allewijn: M'n liêven - Geschenk in de Zeeuwse boekhandels bij aankoop van minimaal 15,- euro aan boeken tijdens de Week van het Zeeuwse Boek van 27 oktober tot en met 10 november.

  1. Ilja Leonard Pfeijffer komt naar Sluis
    zeeland-geboekt

    Ilja Leonard Pfeijffer komt naar Sluis

    Sluis - Ilja Leonard Pfeijffer, schrijver van de bejubelde roman 'Grand Hotel Europa’, komt naar Sluis. Woensdag 11 maart geeft hij vanaf 20.00 uur een lezing in het Belfort. Pfeijffer (1968) schrijft behalve romans ook gedichten, columns, essays, theater en songteksten. Hij woont en werkt sinds zes jaar in Genua. Tot 2004 was hij als classicus verbonden aan de Universiteit van Leiden. In 2014 won hij de Libris Literatuurprijs voor zijn roman ‘La Superba’. Dit jaar is hij met ‘Grand Hotel Europa’ één van de genomineerden voor diezelfde Libris Literatuurprijs.

blogs