Volledig scherm
Een Walchers echtpaar poseert bij een ren met Vreeburger kippen, 1906. © Eppe Holder (Zeeuws Archief)

Op zoek naar de Zeeuwse superkip

Iedereen heeft het over de kip en het ei. Dat was honderd jaar geleden niet anders. Toen was de Vreeburger je van hét. Roosanne Goudbeek van het Zeeuws Archief in Middelburg schrijft over die kruising van een vleeskip en een eierlegster in het zomernummer van De Wete.

En we noemen haar Vreeburger. Apetrots waren ze in Domburg in 1903. Een nieuwe kip, een kruising van een Mechelse koekoek en een wyandotte-kip. Dat was een waar kuststukje van Hugo Johannes Vreeburg, directeur van het Badhotel in Domburg.

Behalve hoteldirecteur was Vreeburg (1859-1930) ook lid van de Zeeuwse kippencommissie, onderdeel van de Vereeniging tot Bevordering van de Pluimveehouderij in Nederland (VPN). Die commissie hield zich bezig met de veredeling van – onder andere – hoenderrassen. Vreeburger slaagde erin een vleeskip – de Mechelse koekoek – te kruisen met een eierlegster – de wyandotte.

Roosanne Goudbeek van het Zeeuws Archief in Middelburg kwam in de collecties een foto tegen van een kippententoonstelling in 1906 in Middelburg. Boven de ren is een bord te zien met de tekst: ‘De Vreeburgers, de kippen der toekomst’. Die foto was voor haar aanleiding om naar achtergronden te gaan zoeken. Het resultaat van haar speurtocht is nu te lezen in het zomernummer van ‘De Wete’, het tijdschrift van de Heemkundige Kring Walcheren.

De ‘superkippen’ van Vreeburg werden in 1906 tijdens de internationale kippententoonstelling in het Middelburgse Schuttershof met de eerste prijs bekroond. De Middelburgsche Courant maakte melding van ‘de kip der toekomst’. Vreeburg kreeg van de VPN een lauwerkrans omgehangen. Hij was ‘ten hoogste verrast’ en zei het uiteindelijke doel was om ‘het hoenderras ten bate van den arbeider en den kleinen boer te verbeteren’.

Ook Karel Meertens (1873-1936) was van de partij op de pluimveetentoonstelling. Hij had een winkel in delicatessen aan de Korte Delft. Maar in 1906 ging hij ook kippenvoer verkopen onder de naam ‘Walchers Ochtendvoer’. Roosanne Goudbeek vond een advertentie in de Middelburgsche Courant, waarin het voer werd aangeprezen onder de titel ‘258’: dat was het aantal eieren dat een Vreeburger in een jaar tijd had gelegd.

Ondanks alle enthousiasme was het succes van de Zeeuwse superkip geen lang leven beschoren. Goudbeek: ,,Waarschijnlijk was de Vreeburger kip een van de vele weinig succesvolle experimenten in Nederland in die tijd.”

De Wete, tijdschrift van de Heemkundige Kring Walcheren, 46e jaargang, nummer 3, juli 2017.

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. 
Rijmen tegen het schrijnen
    ZEELAND GEBOEKT

    Rijmen tegen het schrijnen

    Het is een klein genre waarvoor ik een groot zwak heb: de onzinpoëzie. Ofwel de poëzie die licht mag lijken, maar bij nader inzien zwaar op de hand is. Kijk naar Piet Paaltjens of naar zijn literaire nazaat Daan Zonderland die verzuchtte: ‘Die enkel lachen, hebben er niets van begrepen.’ Al dat vrolijke rijmen is een kortstondig werkzaam middel tegen het schrijnen. In het lichte vers zie je vaak een botsing van grap en ramp, de rand van de afgrond is nooit ver weg. De vaste vorm is een poging om even de chaos van het leven te bezweren.
  1. De kardinaal komt in Renesse

    De kardinaal komt in Renesse

    Nooit gedacht dat ik me nog eens zou verdiepen in een boek met de titel ‘Getuigenis van Gods genade’. Het is een autobiografisch werk van Cornelia de Vogel (1905-1986). Ze beschrijft haar weloverwogen toetreding in 1927 tot de Nederlands Hervormde kerk. Maar ze betoont zich niet geheel ongevoelig voor het katholicisme, de religie waarvoor ze zeventien jaar later kiest. Zoals meer bekeerlingen neigde ze tot radicalisering, en dat heeft de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland geweten. Niet alleen in Nederland trouwens, vanuit haar huis in Renesse, Oosterenbanweg 24, een huis dat de naam ‘Galènè’ droeg (Grieks voor kalme zee, gemoedsrust), gingen ook zendbrieven naar Rome die tot woelige baren en geestelijk tumult zouden leiden.
  2. Middelburg wacht nog op de Frank Zappastraat
    PREMIUM
    Zeeland Geboekt

    Middelburg wacht nog op de Frank Zappas­traat

    Peter Sijnke (1951) is historicus en was als archivaris verbonden aan het Zeeuws Archief. Hij schreef over de geschiedenis van Middelburg en Zeeland. Minder bekend is dat hij regelmatig publiceert over de geschiedenis van de popmuziek, onder meer als medewerker in Platenblad. Hij heeft inmiddels meerdere muziekboeken op zijn naam staan, zoals Nederpophelden (2006), Dragonfly (2008), Holland Pop Festival 1970 (met Marcel Koopman, 2010 en 2013) en The Motions (2015).

blogs