Volledig scherm
Jan Willemsen © Oreel Ruben

Nieuw boek Jan Willemsen:
Varen tegen beter weten in

Zeeland GeboektKOUDEKERKE - Kapitein Rabenhaupt maakt op zijn coaster Elizabeth Fraser de ondergang van de kleine handelsvaart mee. Hij worstelt, maar tevergeefs. Tot en met de ‘trieste uitgeleide van een ooit zo trotse Hollandse kustvaarder’.

Karel Rabenhaupt is de kapitein van de Elizabeth Fraser, een Hollandse coaster die in 1957 van stapel liep. Laadvermogen 900 ton. Een beetje kapitein noemt zijn schip naar zijn vrouw. Zo ook Rabenhaupt. In 1942, tijdens de Tweede Wereldoorlog, leert hij in het Schotse Grangemouth zijn Elizabeth kennen. Hij is dan 23 jaar, zij 19. Ze trouwen en dromen van een eigen rederij. Met hun coaster komt het zo ver. Lizy gaat mee aan boord van de Elizabeth Fraser, als kokkin.

Volledig scherm
Cover Kapitein Rabenhaupt © .

Schrijver Jan Willemsen uit Koudekerke weet de wereld van de binnen- en kustvaart op een vaardige en invoelende manier tot leven te brengen. Dat deed hij al eens eerder, in zijn in 2015 verschenen debuutroman ‘400 ton deadweight’, over kapitein Dirk van Kampen en zijn bemanning op kustvaarder Gerda. Het nieuwe boek ‘Kapitein Rabenhaupt’ kan als een tweede deel worden beschouwd. Het speelt in de jaren 1970-1980, de periode dat de Nederlandse kleine handelsvaart verdwijnt.

Willemsen (1959, foto Ruben Oreel) weet waarover hij schrijft. Hij volgde de Hogere Zeevaartschool in Vlissingen. Voor sleepvaartbedrijf Wijsmuller maakte hij één reis op de zeesleper Noord-Holland. ,,Dat beviel maar matig”, zegt Willemsen, ,,ik had last van heimwee. De reis begon in 1980. Het voorjaar van 1981 was ik weer thuis.” In de jaren daarna heeft hij nog op veerboten van de Provinciale Stoomboot Diensten gevaren. Inmiddels is hij al meer dan twintig jaar zelfstandig werkend als vrachtwagenchauffeur.

Het schrijven? ,,Dat kwam vanzelf”, vertelt hij. ,,In 2013 waren mijn vrouw en zoon op reis naar New York. Ik was thuis met een puberdochter die haar eigen gang ging. In een boek zag ik een foto van een schip dat aan de kade lag. Wat gebeurt er als die gaat varen? Op die vraag heb ik al schrijvend antwoord gegeven. Dat is mijn eerste boek geworden. Ik merkte dat het lekker ging. Als ik ervoor ging zitten kwam er steeds een stukje verhaal bij. Inmiddels is het zo ver dat het een verslaving is geworden – als ik niet schrijf voel ik me niet lekker.”

Kapitein Rabenhaupt zit in oktober 1978 op de kade van Sandfield Wharf, vlakbij het plaatsje Saul. Met zicht op zijn Elizabeth: ,,Kijk haar daar nu liggen: onttakeld, geamputeerd. Alles wat het schip ooit compleet maakte, was in die 21 jaar overbodig geworden. Eigen laadgerei was verwijderd. Masten, laadbomen, lieren, tuigage, de mik.” Hij sombert verder. Tot zijn vrouw roept: ,,Oh, there you are, Carl! What are you doing? Getting sentimental again?”

In het boek leven we mee met de kapitein, zijn vrouw, de bemanning. Ze slagen er ternauwernood in om de eindjes aan elkaar te knopen. Containers laden biedt geen uitkomst. Het is ongetwijfeld niet toevallig dat een zeesleper van Wijsmuller de Elizabeth Fraser vlot mag trekken, als het schip in dichte mist op een zandbank is gelopen. Rabenhaupt vecht, tevergeefs. Het afscheid van het schip is in stijl: ,,De loodgrijze, herfstachtige lucht op de achtergrond en een grauw Noordzeekanaal zorgden verder voor een trieste uitgeleide van een ooit zo trotse Hollandse kustvaarder. Aan dek was niemand te zien. De vlag hing slap en het enige dat nog een poging waagde om het plaatje wat op te vrolijken, was een dartel straaltje koelwater dat uit haar zij spoot.”

Jan Willemsen: Kapitein Rabenhaupt – Uitgeverij Boekenbent, 149 pagina’s, 14,90 euro.

Lees meer op: www.zeelandgeboekt.nl

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. Duitse groeten
uit Lewedorp
    PREMIUM
    Zeeland Geboekt

    Duitse groeten uit Lewedorp

    Achterin het boek staat een kaart van Nederland waarop Lewedorp tot belangrijkste plaats van het land is uitgeroepen. Toch zullen ze zelfs in Lewedorp gemengde gevoelens hebben over de Feldpostbriefe 1943-1945 van Soldat Werner Beermann, al zegt hij over het dorp, over heel Zeeland niets dan goeds. Bericht van de vijand, het verhaal van de andere kant. Ik ben van lang na de oorlog, maar ook ik voel onbehagen. En wanneer Beermann vertelt dat zijn bataljon drie doden en twee gewonden te betreuren heeft, omdat ze nabij Lewedorp per auto hun eigen mijnenveld in zijn gereden, deert me dat allerminst, integendeel.
  2. Langs een vloedlijn van messen
    PREMIUM
    Zeeland Geboekt

    Langs een vloedlijn van messen

    Piet Gerbrandy, de dichter uit het verre oosten, gaat in zijn pas verschenen bundel 'Vloedlijnen' (21,99 euro, Atlas Contact) naar het uiterste westen. Hij schreef al eens over Zeeland, in de bundel 'Scheiden wij', in 2007 uitgebracht in de Slibreeks. Ongekend brede regels bood hij en een bekend Bijbels begin: ‘Scheiden wij water van land en duister van licht’. Onmiskenbare plaatsnamen en onweerlegbare herkenningspunten ontbraken en ontbreken, ze passen niet bij Gerbrandy, een dichter die zijn lezer graag op afstand houdt. Waarin hij niet altijd slaagt, en juist op zulke momenten wanneer het onbegaanbare pad éven wordt bijgelicht, boeit hij als weinig anderen. Je blijkt dan bijvoorbeeld te lopen ‘langs een vloedlijn op messen/ geslepen glazen juwelen/ glad hout van wat brak in woest barnen.’

blogs