Volledig scherm
Jan Lauret uit Middelburg publiceert zijn tweede roman © Oreel Ruben

Jan Lauret: van arbeiderszoon in Zeeuws-Vlaanderen tot meester in Middelburg

Zeeland GeboektDaan is een geboren meester 
Jan Lauret uit Middelburg publiceert zijn tweede roman: ‘Krom liggen’. Over Daan Vroege, de arbeiderszoon die ‘meester’ wordt.

Lauret lijkt definitief voor de lange baan te hebben gekozen. Net voor de zomervakantie verscheen zijn tweede roman: ‘Krom liggen’. Twee jaar eerder debuteerde hij als romanschrijver met het boek ‘Muralt’. Voor die tijd was Lauret (1939) vooral columnist in zijn ‘moerstaal’, het dialect van zijn geboortedorp Hoek. De bundels ‘Oekse Proat’ (2010) en ‘Radiocolumns’ (2015) getuigen daarvan.

In zijn nieuwste boek ‘Krom liggen’ leven we mee met kweekschoolleerling Daan Vroege, die vanuit een niet bij naam genoemd dorp op kamer gaat in ‘een kosthuis aan de andere kant van de rivier’. Ervan uitgaande dat Lauret deze keer veel stof uit zijn eigen leven heeft verwerkt, zal het dorp Hoek zijn, is de rivier de Westerschelde en staat het kosthuis in Middelburg. De schrijver volgde zelf de Rijkskweekschool in Middelburg, stond dertien jaar voor de klas en was daarna actief als (educatief) uitgever. Na zijn pensionering vestigde hij zich in Middelburg.

Volledig scherm
© Jan Lauret

Dat het verhaal eind jaren vijftig, begin jaren zestig van de vorige eeuw speelt, versterkt het vermoeden dat Lauret veel uit eigen ervaringen put. Zijn Daan komt uit een arbeidersgezin. Vader werkt in ploegendienst in een fabriek en verdient wat bij met teelt op een eigen stukje land. De meester van de school zegt dat Daan maar verder moet leren. De HBS is volgens zijn vader ‘een school voor rijkeluiskinderen’, maar de MULO, vooruit. En zo komt de kweekschool in zicht, de directeur van de MULO ziet in Daan ‘een geboren schoolmeester’. Zijn ouders aarzelen: een zoon die vijf jaar doorleert brengt geen geld binnen, voor zo’n jongen moet je ‘krom liggen’. Als hij door zijn goede eindexamencijfers in aanmerking komt voor een maximale studiebeurs, gaan ze overstag.

Daan Vroege went snel in zijn nieuwe milieu. Hij mag zichzelf vaak onzeker voelen, in de klas staat hij zijn mannetje. Zoals bij geschiedenis. Meneer Borst is er één van het oude stempel, die zweert bij de stelregel ‘kennis is macht’. Daan is het daar niet mee eens en stelt er een volzin tegenover (pagina 40): ,,Op het juiste moment de juiste bronnen weten te vinden waaruit je je kennis haalt is toch veel belangrijker dan je hoofd volproppen met parate kennis.’’ Het komt niet meer goed tussen de leraar en Daan.

Perikelen met medekosthuisbewoner en pestkop Frits, vriendschap met ‘rijkeluiszoon’ Frans Lankhout, de hoofdrol in een toneelstuk, de val met zijn brommer, de vervreemding van zijn moeder. Met andere woorden: we zien Daan opgroeien. Natuurlijk is er ook volop liefde in het spel. Zijn dorpsgenootje Lizzy, met wie hij zo vertrouwd is dat hij nooit echt durft te zeggen wat hij voor haar voelt. Bij studiegenote Greetje trekt hij wel de stoute schoenen aan, maar wordt hij afgewezen. En dan is er de jonge maar ervaren gymnasiaste Annette, de zus van zijn vriend Frans. Zij ‘ontknaapt’ hem (pagina 127): ,,Ze had hem verkracht. Hij had zich niet of nauwelijks verzet toen ze hem begon te zoenen en uit te kleden. Verwarrend was het geweest, vreemd, maar ook opwindend en lekker.’’

Als Daan Vroege zijn aktes heeft gehaald, solliciteert hij op een baan ver buiten de provincie (pagina 195): ,,Zijn vader trekt nog een biertje open en knikt begrijpend. Zijn moeder vecht tegen haar tranen.’’

Jan Lauret: Krom liggen – Uitgeverij Boekscout, 196 pagina’s, 19,99 euro.

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. Duitse groeten
uit Lewedorp
    PREMIUM
    Zeeland Geboekt

    Duitse groeten uit Lewedorp

    Achterin het boek staat een kaart van Nederland waarop Lewedorp tot belangrijkste plaats van het land is uitgeroepen. Toch zullen ze zelfs in Lewedorp gemengde gevoelens hebben over de Feldpostbriefe 1943-1945 van Soldat Werner Beermann, al zegt hij over het dorp, over heel Zeeland niets dan goeds. Bericht van de vijand, het verhaal van de andere kant. Ik ben van lang na de oorlog, maar ook ik voel onbehagen. En wanneer Beermann vertelt dat zijn bataljon drie doden en twee gewonden te betreuren heeft, omdat ze nabij Lewedorp per auto hun eigen mijnenveld in zijn gereden, deert me dat allerminst, integendeel.
  1. Langs een vloedlijn van messen
    PREMIUM
    Zeeland Geboekt

    Langs een vloedlijn van messen

    Piet Gerbrandy, de dichter uit het verre oosten, gaat in zijn pas verschenen bundel 'Vloedlijnen' (21,99 euro, Atlas Contact) naar het uiterste westen. Hij schreef al eens over Zeeland, in de bundel 'Scheiden wij', in 2007 uitgebracht in de Slibreeks. Ongekend brede regels bood hij en een bekend Bijbels begin: ‘Scheiden wij water van land en duister van licht’. Onmiskenbare plaatsnamen en onweerlegbare herkenningspunten ontbraken en ontbreken, ze passen niet bij Gerbrandy, een dichter die zijn lezer graag op afstand houdt. Waarin hij niet altijd slaagt, en juist op zulke momenten wanneer het onbegaanbare pad éven wordt bijgelicht, boeit hij als weinig anderen. Je blijkt dan bijvoorbeeld te lopen ‘langs een vloedlijn op messen/ geslepen glazen juwelen/ glad hout van wat brak in woest barnen.’

blogs