Gerard Ballintijn De meidagen van 1940 cover
Volledig scherm
Gerard Ballintijn De meidagen van 1940 cover © nvt

Het geschut
buldert aan
de overkant

Mario Molegraaf

Gerard Ballintijn (1905-1955) was eerder in Zeeland geweest. Toen hij najaar 1945 hoofdredacteur van de Provinciale Zeeuwsche Courant werd, kon het hebben geleken of men, nu de tijden moeilijk waren, voor een buitenstaander had gekozen. Een man die boeken publiceerde, zoals ‘Data Feiten Documenten’, een zakelijke ‘kroniek van den Tweeden Wereldoorlog’. Een man met een journalistiek verleden bij Tubantia uit Enschede. Voor die krant had hij, samen met zijn collega G. Krämer, vijf jaar eerder oorlogsreportages gemaakt. Allerminst zakelijke, maar juist persoonlijke artikelen. Ze werden, in gewijzigde vorm, helaas niet zonder wijsheden achteraf, na de oorlog gebundeld in ‘De meidagen van 1940'.

Een uniek geheel. Door allerlei omstandigheden ‘waren wij vermoedelijk de eenige Nederlandsche journalisten, die op ruime schaal oorlogsreportages schreven in die dagen,’ lezen we in het voorwoord. En ze zien het als ‘een hoogst belangwekkende periode in onze journalistieke loopbaan’. Ze volgden de strijd van begin tot eind, vanaf ‘De storm breekt los’ tot en met ‘De belevenissen van een Nederlandschen journalist in een gevangenkamp’. Maar vooral opmerkelijk zijn de hoofdstukken ‘Een nachtelijke tocht door Zeeland’, ‘Middelburg, eens een bedevaartplaats van het verleden’, ‘Een tocht over de Schelde’ en ‘Door Zeeuwsch-Vlaanderen’. Ondanks die fletse titels verwarrende en wervelende verhalen over goede en foute stempels, soldaten van alle partijen, groot en klein nieuws, altijd met eigen ogen gezien, met eigen oren gehoord: ‘Onophoudelijk buldert het geschut aan den andere kant van de Schelde, terwijl de rosse vuurgloed van een enormen brand in Zeeuwsch-Vlaanderen oplicht.’

Krämer en Ballintijn, de aanstaande Zeeuw, blijken eerder bewogen schrijvers dan oppervlakkige verslaggevers. In de buurt van Yerseke zien ze haastige graven van Franse soldaten: ‘helmen geven de plaatsen aan waar ze in vreemden bodem hun laatsten rustplaats hebben gevonden.’ Door de verwoeste straten van Middelburg trekken vluchtelingen: ‘Zeeuwsche huifkarren met heele families met een deel van hun inboedel rijden voorbij.’ Ze noteren wat er is geplunderd te Sas van Gent: ‘70 flesschen wijn (de kelder was goed gevuld), 1 busopener, 2 zakken aardappelen (de slechte had men laten liggen)’.

  1. Uit de Zeeuwse Almanak
    zeeland-geboekt

    Uit de Zeeuwse Almanak

    In het begin van de maand maart speelde het sterrenbeeld Vissen nog een overheersende rol. Mensen die onder dit sterrenbeeld geboren zijn vertonen doorgaans een grillig karakter. Ze zijn slap, buigzaam en week en ze zijn goedgelovig. Ze lezen daarom dit graag. Gluiperds wil ik ze niet noemen. Vissen zijn uitermate geschikte ondergeschikten. Sinds enkele weken is, zoals u wel gemerkt zal hebben echter het sterrenbeeld Ram van invloed. Rammen zijn te herkennen aan balsturig gedrag. Ze kunnen stijfkoppig zijn, haatdragend, hardnekkig , wraakzuchtig en wrokkig en ze zijn (we durven dit haast niet te schrijven) buitengemeen agressief. Ze weten precies wat een ander moet doen en wat niet, hoe je in de rij moet staan bij de bakker en welke afstand je precies moet bewaren. Ze plakken graag tape op de vloer.
  2. Dit was mijn wereld zonder dat ik er erg in had
    PREMIUM
    Column Jan van Damme

    Dit was mijn wereld zonder dat ik er erg in had

    Het is anders deze dagen. Drastisch anders. Blij zijn met de lente lijkt taboe. Wandelend loeren we achterdochtig naar elkaar, je moet op anderhalve meter afstand blijven hoor. De voordeurbel. Als ik opendoe staat de postbode al tien meter verder op straat te zwaaien dat hij een pakketje heeft neergelegd. De boekwinkel is open, nog wel. Ook daar waan ik me een melaatse. Geen kip, bijna geen kip te zien. Het lijkt of er iemand met een gifspuit door de wereld is getrokken om elk spoortje levendigheid de kop in te drukken.

blogs