Volledig scherm
boekenpagina 31 dec. Cornelia de Vogel: Leven en bekering, boek van Paul Luykx © nvt

De kardinaal komt in Renesse

Nooit gedacht dat ik me nog eens zou verdiepen in een boek met de titel ‘Getuigenis van Gods genade’. Het is een autobiografisch werk van Cornelia de Vogel (1905-1986). Ze beschrijft haar weloverwogen toetreding in 1927 tot de Nederlands Hervormde kerk. Maar ze betoont zich niet geheel ongevoelig voor het katholicisme, de religie waarvoor ze zeventien jaar later kiest. Zoals meer bekeerlingen neigde ze tot radicalisering, en dat heeft de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland geweten. Niet alleen in Nederland trouwens, vanuit haar huis in Renesse, Oosterenbanweg 24, een huis dat de naam ‘Galènè’ droeg (Grieks voor kalme zee, gemoedsrust), gingen ook zendbrieven naar Rome die tot woelige baren en geestelijk tumult zouden leiden.

Hoogleraar

Ze was naar Zeeland gekomen nadat ze in 1974 had besloten te stoppen als hoogleraar wijsbegeerte aan de Utrechtse universiteit. Ter gelegenheid van haar vijfenzeventigste verjaardag wijdde haar bijna levenslange vriendin Ida Gerhardt een vers aan haar. Geen mooi gedicht misschien, wel een overtuigend portret waarin wordt verwezen naar ‘de straling van uw opstandingsverwachten’. Cornelia de Vogel bespeelde het orgel in de parochiekerk van Zierikzee, kardinaal Willebrands kwam langs in Renesse, maar ze voelde zich toch geïsoleerd. Ze weet dat aan Schouwen-Duiveland, volgens mij lag het vooral aan haar scherpe pamfletten. Een ervan zou worden ingeleid door een zekere J. Ratzinger, de latere paus Benedictus XVI, maar door een zoveelste conflict ging dat niet door.

Aanval

Ze vond de kerk veel te links, lang niet streng genoeg, en in andere opzichten (de positie van de vrouw bijvoorbeeld) veel te rechts. De persoonlijke aanval schuwde ze daarbij niet. Wie alle finesses wil weten, kan terecht in Paul Luykx’ boek ‘Cornelia de Vogel. Leven en bekering’ (2004). In ieder geval lag de geleerde schrijfster altijd dwars, het ziekenhuis in Goes bood volgens haar een ‘concentratiekamptoestand’. Bij haar dood verschenen in de Zeeuwse pers slechts kleine berichtjes, maar vooral door haar boeken over Plato was ze een grote naam.

Nog eens Ida Gerhardt over haar Zeeuwse geestverwante: ‘Nooit uitgedacht. – Of in die grote kop/ een bijenzwerm zijn intrek heeft genomen.’

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

blogs