1. Zeeuwse zeepost van VOC-personeel in Bengalen
    zeeland-geboekt

    Zeeuwse zeepost van VOC-personeel in Bengalen

    In het nationaal archief van Groot-Brittannië ligt een schat aan Nederlandse brieven. Het gaat om tienduizenden per schip verzonden liefdesbrieven, geboorte-, trouw- en overlijdensberichten, zakelijke correspondentie en soms ook pakketjes met zaden, breipatronen en wat al niet meer. Verzonden tussen 1600 en 1800, de eeuwen dat de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden een belangrijke speler was op het wereldtoneel en zowel in de Oost als de West handelsposten en koloniale bezittingen had. Tijdens de talrijke zeeoorlogen werden vijandelijke schepen als 'prijs’ opgebracht. In Engeland werd de aan boord van de veroverde schepen aangetroffen correspondentie bewaard. Tot op de dag van vandaag.
  1. H
    zeeland-geboekt

    H

    De letter H is voor veel mensen in de wereld een probleem. Hier en daar behoor je hem wel te schrijven, maar niet uit te spreken en vooral als men hem moet uitspreken, komt men nogal eens voor moeilijkheden te staan. Soms laat men de letter maar helemaal weg, zoals in Frankrijk, of men komt een enkele maal met een aangeblazen H. Op andere plaatsen, zoals in Vlaanderen en Zeeland, vervangt men hem wel door de letter G. De verwarring is groot, want het is dan niet verbazingwekkend, dat men wel eens verbouwereerd raakt en dan wordt de G een H. Waar de letter weer wel wordt uitgesproken, klinkt hij eigenlijk nergens naar: er komt wat geruis uit de stemspleet.
  2. Een klap op de schouder, een seksistische grap en hij kon weer in zijn Volvo klimmen
    PREMIUM
    column jan van damme

    Een klap op de schouder, een seksisti­sche grap en hij kon weer in zijn Volvo klimmen

    Het was in de tijd dat ik wel eens meereed in een van onze vrachtwagens. Hoog in de Volvo F89, met een grommende dieselmotor onder mijn voeten, ik droom er nog wel eens van. Na een klein half uurtje stonden we bij de grensovergang van Sluis. Geüniformeerde douaniers wilden formulieren zien, veel papier waarop ze stempels konden knallen. Transito, hoefijzerverkeer, ik leerde er allerlei nieuwe termen.
  1. De Hedwigepolder bepaalde zijn leven: ‘Hoe heeft het toch zo kunnen ontsporen?’
    PREMIUM

    De Hedwigepol­der bepaalde zijn leven: ‘Hoe heeft het toch zo kunnen ontsporen?’

    EMMADORP - Schud hem ‘s nachts wakker en schreeuw ‘Hedwigepolder...’ ,,Dan roep ik: postzegel. Ver weg”, weet Dik Kruis bijna zeker. Toch beheerst het stukje land een groot deel van zijn carrière. Misschien zelfs wel zijn leven. Want hij zat bij zowat alle belangrijke gesprekken over de polder, ook die met het kabinet. ,,Ik kan wel een prullenbak vullen met genegeerde adviezen hoor.” Meer dan dertig lessen trekt hij uit het pijnlijke dossier, die hij bundelde in een bijzonder boekje.
  2. Een warme zomer
    zeeland-geboekt

    Een warme zomer

    In de jaren zestig van de vorige eeuw reisde ik naar het boerenland van Frankrijk en ik kwam terecht bij een familie in de buurt van Niort (Deux- Sèvres). Het was volop zomer en er was veel werk te doen. Ik wilde wel meehelpen. We stonden om half vijf op, dronken een bak koffie waar we stokbrood in brokkelden en daarna gingen we bijvoorbeeld pakken stro van het veld halen. Het stro moest met behulp van een hooivork op een kar. In het begin ging dat nog wel, maar de pakken leken steeds zwaarder te worden en het werd steeds warmer. Om negen uur was het al snikheet. Gelukkig was er dan pauze en was het tijd voor vermicellisoep. We zaten dan op een pak stro en rustten even uit.
  3. Bij Biervliet zag ik al dat het in het westen niet pluis was
    PREMIUM

    Bij Biervliet zag ik al dat het in het westen niet pluis was

    Het wordt vandaag weer zo'n dag. Amerika van vroeg tot laat. En denk maar niet dat we dan zeker weten of de witgekuifde twitteraar met pensioen kan. Dat gaat nog dagen duren. Als ik zo mijn krant doorblader, is er weinig om vrolijk van te worden. Vooruit, een meisje gered uit het puin van Izmir. Maar dat maakt die aardbeving niet minder erg. Verder corona voor en corona na. Opnamestops van ziekenhuizen, illegale dancefeesten, geruzie over coronaregels, het kabinet dat er nog een tandje bij zet.
  1. Doe maar weer keihard, zoals vannacht
    zeeland-geboekt

    Doe maar weer keihard, zoals vannacht

    Het zijn vrolijke boekjes. Lollig met een knipoog. En toch ook om wat van op te steken. Over de Zeeuwse taele bijvorrbeeld. En wellicht ook een regel of een zin die tot nadenken stemt. Drie stuks in handzaam formaat laat uitgeverij Het Paard van Troje in Goes er het licht zien. Twee van de hand van historicus en dichter-tekstschrijver Jan Zwemer. Ondersteund door illustraties van Erwin Tramper biedt hij twee titels vol met Zeeuwse spreuken en wijsheden. In ‘'t Kom aol goed’ put hij uit het dialect van alle voormalige Zeeuwse eilanden, Zeeuws-Vlaanderen en Goeree-Overflakkee. ‘Je mag aalt op de piere stuukn’ is West-Zeeuws-Vlaams voor je mag altijd binnenvallen, wie in Oost-Zeeuws-Vlaanderen nog een pilsje wil kan zeggen ‘laot den aoker nog 's zakkn'. Als het niet zo'n vaart loopt klinkt het in het Zuid-Bevelands 'stille mae, koffie kook zò nie!’ En op Schouwen-Duiveland wordt een zwijgzaam iemand zo omschreven: 'Die zei geên pruume vò een mande vol'. Het tweede boekje 'Zeeuws dotje’ is thematisch van opzet, met spreuken over kraamtijd, opvoeding en ouderdom.