Volledig scherm
Zebra’s in Kenia. © REUTERS

Raadsel waarom zebra’s strepen hebben mogelijk opgelost

Het evolutionaire vraagstuk waarom zebra’s strepen hebben is mogelijk opgelost. Wetenschappers hebben vastgesteld dat de strepen insectenwerend werken. Het patroon verwart vliegen en ontmoedigt ze op de vacht te landen. De studie werd gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Plos One. 

Voor hun onderzoek naar de reden waarom zebra’s hun typerende strepenpatroon hebben ontwikkeld, gebruikten wetenschappers paarden, zebra’s en paarden verkleed als zebra. Ze stelden vast dat insecten zich op het eerste zicht zeer gelijkaardig gedragen in de buurt van beide dieren, tot ze willen landen. 

Er kwamen ongeveer evenveel steekvliegen af op de paarden als op de zebra’s maar het aantal landingen verschilde. Er landden veel minder insecten op de zebra’s dan op de paarden. Om uit te sluiten dat het aan de geur van de dieren lag, deed men de test bij paarden die een zebra-jas kregen, een zwarte en een witte jas. Daar kon men vaststellen dat evenveel vliegjes op het hoofd van het als zebra verklede paard gingen zitten als op de paarden in zwart en wit, maar beduidend minder op de zebra-jas in vergelijking met de witte en zwarte jas. 

Crashen

Als de insecten dan toch op de vacht van de zebra’s terechtkomen, is dat vaak met een crash in plaats van een zachte landing. ,,We zien dat de steekvliegen heel snel naderen en op het einde proberen afwijken en soms zelf crashen op de zebra in plaats van een gecontroleerde landing te maken”, zegt dr. Martin How, co-auteur van het onderzoek van de Universiteit van Bristol. Dat heeft te maken met het slechte zichtvermogen van de vliegen. Van een afstand zien ze gewoon een grijs dier. Wanneer ze het gestreepte patroon zien, is het vaak al te laat om hun koers te wijzigen.  

Door vliegen weg te houden zouden zebra’s beten en ziektes die door vliegen worden verspreid vermijden, wordt beargumenteerd in de studie. ,,Zebra’s komen voor in delen van de wereld waar vliegen ernstige ziektes dragen.  Een vliegenbeet kan dus zeer ernstige gevolgen hebben”, aldus dr. How. 

Niet het hele verhaal

How nuanceert zijn hypothese en stelt dat er nog andere evolutionaire oorzaken kunnen zijn voor het strepenpatroon van de zebra. In eerdere studies werden al camouflage, temperatuurregeling en bepaalde sociale functies aangehaald. Ook mag het strepenpatroon dan misschien wel vliegjes afschrikken, leeuwen en andere natuurlijke vijanden van de zebra laten zich er niet door tegenhouden.  

  1. Waarom moet je nooit zomaar langs een graftombe lopen
    PREMIUM

    Waarom moet je nooit zomaar langs een graftombe lopen

    In de Utrechtse Domkerk ligt het zevenhonderd jaar oude grafmonument van bisschop Gwijde van Avesnes. Het is een zwaar beschadigd stuk zwarte steen en, zacht gezegd, niet het meest aantrekkelijke kunstwerk in de Dom. De meeste bezoekers lopen er dan ook snel voorbij. Toch loont het de moeite even stil te staan bij dit bijzondere grafmonument, vertelt kunsthistorica Sanne Frequin (Universiteit van Amsterdam, Universiteit Leiden, Universiteit Utrecht) in haar college bij de Universiteit van Nederland.
  2. Wetenschapster pronkt met indrukwekkend cv, maar onderzoekers zetten grote vraagtekens

    Wetenschap­ster pronkt met indrukwek­kend cv, maar onderzoe­kers zetten grote vraagte­kens

    De 31-jarige Griekse Eleni Antoniadou werd de afgelopen jaren internationaal geroemd om haar wetenschappelijk werk. Ze verwierf faam als onderzoekster bij NASA, astronautentrainer, expert in regeneratieve geneeskunde en producente van innovatieve kunstmatige organen. Griekse academici stellen echter dat Antoniadou wel heel creatief omging met de waarheid als het ging om haar professionele en wetenschappelijke verdiensten.