Volledig scherm
Rorikshil bij Hoogelande. © H.M.D. Dekker

Zaten er Noormannen of aardmannen op Rorikshil?

HOOGELANDE - Van de meer dan 200 Zeeuwse vliedbergen zijn er nog geen 40 over, en 19 daarvan liggen op Walcheren. Tegenwoordig weten we dat veel bergjes de basis vormden van een mottekasteel: er stond een torentje op, er lag een gracht omheen en op de voorburcht stonden boerderij- en woongebouwen. Eén van die bergjes ligt aan de Rorikshilweg, tussen Hoogelande en Middelburg. 

Het heet dan ook Rorikshil, een naam die een krijgshaftig of zelfs dramatisch verleden suggereert. Rorik was een Deense Viking, die in 841-873 over een flink deel van het huidige Nederland heerste. Zijn broer Harald zwaaide vanuit Walcheren zijn al even bloedige scepter.

De Middelburgse arts en oudheidkundige J.C. de Man publiceerde in 1887 en 1897 een eerste degelijke inventaris van de Zeeuwse bergjes. Hij bezocht ook Rorikshil. De motte-theorie kende hij nog niet, evenmin als de naam Rorikshil. Beide waren afkomstig van P.L. Tack, die zijn theorie over de kasteelbergjes publiceerde in 1938. Tack hield zich ook bezig met Walcherse veldnamen. Zijn criticasters meenden dat hij ook hier trouw bleef ‘aan zijn voorkeur om Noordgermaanse elementen in Zeeland terug te vinden’. Want Tack baseerde de naam Rorikshil op een vermelding ‘Root Rocxhil’ uit 1585, die volgens hem een verbastering was. Maar met die oudere naam zitten we ineens in een compleet andere sfeer: die van het verzonken volksgeloof. De aanduiding ‘rode rokjes’ (met rok bedoelde men een mannenjas) verwijst immers ook naar aardmannetjes of kabouters. De associatie van deze wezentjes met zowel natuurlijke als kunstmatige heuvels, zoals grafheuvels en terpen, kwam veelvuldig voor. Ook in Zeeland ten aanzien van de vliedbergen.

Heksen

J.C. de Man beweerde echter dat er geen ‘romantische of mysterieuze overleveringen’ aan de Walcherse bergjes kleefden. Behalve dan dat men de kinderen wijsmaakte dat boeren de pasgeborenen uit de bergjes haalden. De in 1966 gestorven Walcherenkenner Jan Vader wist beter. Hij kende wél folkloristische bijzonderheden over Walcherse bergjes. De Hazenberg bij Aagtekerke was ooit een verzamelplek van heksen. Vader sprak met enig effectbejag van ‘onzegbare gruwelen’. En een berg bij Hoogelande diende als nachtelijke waarnemingspost voor kwaadaardige geesten. Dit kan de raadselachtige Rorikshil zijn geweest. J.C. de Man schreef al dat je die door de kronkelingen van de toenmalige weg nu eens rechts en dan weer links voor je zag.

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. Stukken windmolens wachten in Vlissingen op transport: rotorbladen van ruim 80 meter maken indruk
    PREMIUM
    video

    Stukken windmolens wachten in Vlissingen op transport: rotorbla­den van ruim 80 meter maken indruk

    NIEUWDORP - Blauwwind, het consortium dat de helft van windpark op zee Borssele ontwikkelt, vierde donderdag een feestje. Op de Tweede Maasvlakte in Rotterdam werd de eerste windmolenfundatie gereedgemaakt voor installatie. De 77 fundaties worden vanuit Rotterdam naar het windpark gebracht. De rotorbladen, torens en gondels worden volgend voorjaar vanuit Zeeland aangevoerd.