Han Eygenraam vertrekt per 1 april als directeur van Kunsteducatie Walcheren.
Volledig scherm
Han Eygenraam vertrekt per 1 april als directeur van Kunsteducatie Walcheren. © Anda van Riet

Han Eygenraam: ‘De uitdaging voor de kunstsector ligt in het basisonderwijs’

MIDDELBURG - ,,Elk kind heeft recht op kunstonderwijs.” Han Eygenraam, die vandaag vertrekt als directeur van Kunsteducatie Walcheren, kijkt daarom tevreden terug op de ingrijpende koerswijziging die de afgelopen vijf jaar heeft plaatsgevonden. ,,Het is ook een positieve boodschap naar de kunstenaars: voor jullie ligt meer werk te wachten op scholen.”

Han Eygenraam omschrijft zijn zes Zeeuwse jaren als ‘een soms uitdagende, maar altijd productieve, creatieve en inspirerende periode, waarin – gelukkig – niet alleen is bezuinigd, maar ook nieuw beleid en nieuwe culturele inhoud tot stand is gebracht’.

,,Het is een rare tijd om weg te gaan", trapt Eygenraam af. ,,Alle culturele activiteiten liggen stil door de coronamaatregelen, terwijl er juist daardoor ook veel creativiteit vrijkomt. Het is raar om te zeggen dat dat leuk is, maar het zorgt wel voor innovatie. Het doet nu pijn, maar ik weet dat er ook veel veerkracht in de culturele sector zit.”

U omschrijft uzelf als ‘aanjager van innovatie in de cultuur’. Is dat makkelijker in moeilijke tijden dan in makkelijke?

,,Ja. Daarom geef ik liever leiding aan een klein instituut waarin iedereen flexibel is dan aan een mammoettanker die moeilijk van koers verandert. Dat is zo fijn aan Kunsteducatie Walcheren, wij zijn heel flexibel geworden.”

Dat ging ten koste van kunstenaars die cursussen gaven bij KEW: zij verloren hun vaste baan en hun vaste werkplek.

,,We hadden geen keus. Het aantal cursisten daalde ieder jaar. Bovendien moesten we 45 procent bezuinigen omdat de gemeenten minder geld te besteden hadden. Daarom heb ik gezegd: we stoten het pand in Vlissingen af, want ik geef ons geld liever aan activiteiten dan aan stenen. En kunstenaars konden als zelfstandige verder en bij ons ruimtes huren. Natuurlijk leidde die omslag tot een soort crisis, maar ook toen zag je de creativiteit bloeien.”

Han Eygenraam vertrekt per 1 april als directeur van Kunsteducatie Walcheren.
Volledig scherm
Han Eygenraam vertrekt per 1 april als directeur van Kunsteducatie Walcheren. © Anda van Riet

Heeft de kwaliteit van de kunsteducatie hieronder geleden?

,,Als organisatie waren we eigenaar van de educatie. Dat hebben we in één klap losgelaten en we zijn verder gegaan als dienstverlener en ondersteuner voor onderwijs en maatschappelijke activiteiten. Het vinden van een nieuw evenwicht was niet gemakkelijk. Maar het onderwijs waardeert ons nu heel hoog. Alle scholen voor voortgezet onderwijs op Walcheren gebruiken nu onze diensten.”

,,De uitdaging voor de toekomst ligt in het basisonderwijs. Daar stromen veel oudere leerkrachten uit en bij de jongere zijn de culturele competenties minder ontwikkeld. Dat is waar KEW kan helpen en dat is ook mijn positieve boodschap richting kunstenaars: er ligt veel werk voor jullie op de scholen om kunstonderwijs te geven dat docenten niet kunnen bieden.”

Ziet u dat als de grote winst van de omslag: dat vroeger vooral volwassenen en kinderen werden bereikt die uit interesse naar cursussen kwamen, terwijl nu via de scholen alle kinderen met kunst kennismaken, ongeacht of ze daar zelf aan hadden gedacht?

,,Absoluut. Het zorgt voor een democratisering van het de kunsteducatie. Elk kind moet zijn vaardigheden kunnen ontwikkelen. Dat helpt je een volwaardig mens te worden.”

Waaraan kunt u het succes afmeten?

,,Kijk naar een maatschappelijk project als het Pennywafelhuis in Middelburg, waarin kunst zorgt voor sociale verbinding. Kijk naar de Cultuurbus, die het mogelijk maakt dat scholen naar musea gaan. En kijk naar Eddy's Kids, waar goede gitaarcoaches met scholieren tot unieke prestaties komen.”

Laat u kunstzinnig Walcheren met een gerust hart achter?

,,Jawel. Vlissingen heeft extreem bezuinigd. De basis onder culturele voorzieningen is weggehaald. Er zijn meer particuliere initiatieven ontstaan, maar voorzieningen zijn versnipperd en er worden per saldo minder mensen bereikt. Daar is nog wel vijf jaar nodig om op het oude niveau terug te komen. Middelburg en Veere hebben kunsteducatie gelukkig nog wel als speerpunt. Organisaties zijn nog sterk en werken meer samen. En: de interesse voor culturele activiteiten groeit. Daarom ben ik zo blij met het kunstonderwijs. Je moet de basis faciliteren. Dan kun je talenten ontwikkelen en vorm je nieuwe kunstenaars.”