Volledig scherm
Leon Bok op de oudste sectie van de begraafplaats in Zierikzee. © René ten Dam

Begraafplaats Zierikzee van groot historisch belang

ZIERIKZEE - De algemene begraafplaats van Zierikzee is van hoge cultuurhistorische waarde en moet Rijksmonument worden. Groot is ook het historisch belang van de dodenakkers in Haamstede, Noordgouwe, Oosterland, Ouwerkerk, Renesse en Zonnemaire. Neem die locaties op als gemeentelijk monument, adviseert funerair expert Leon Bok.

Bok onderzocht in opdracht van de gemeente alle 21 begraafplaatsen op Schouwen-Duiveland die nog in gebruik zijn. Nu is onduidelijk welke secties bijzonder genoeg zijn om te behouden. De gemeente streeft naar een kostendekkende exploitatie, maar wil voorkomen dat geschiedenis op de kerkhoven verloren gaat.

Historisch groot belang

De algemene begraafplaats van Zierikzee is in 1829 in gebruik genomen en daarmee de oudste dodenakker van het eiland. Met name het eerste gedeelte bij de muur is historisch van groot belang, concludeert Bok. ,,In dat oudste stuk liggen eigen graven en is dus heel weinig geruimd. Het beeld is nog steeds zoals het begin de negentiende eeuw was. Zeker in combinatie met die oude muur, maakt dit één van de mooiste begraafplaatsen op Schouwen-Duiveland. In Nederland heb je nog enkele tientallen vergelijkbare locaties uit de zelfde periode."

De dodenakker aan de Stapelshofweg ontstond door een verbod op begraven in rond kerken. ,,Wat gelijk opvalt in het eerste gedeelte is dat daar nog steeds zo is begraven als in de kerk", zegt Bok. ,,Alleen de tekst staat over de volle breedte van de grafstenen geschreven; in plaats van bovenaan, wat gebruikelijk is. Nergens zie je dat gebruik in een zo'n grote concentratie als in Zierikzee."

Beheer

Volgens Bok vormt dit element met de 204 jaar oude muur en het groen rondom alle reden om de begraafplaats van Rijkswege te beschermen. ,,Maar de beste garantie voor behoud is dat je een beheerder hebt die snapt wat wat er is." Bok bepleit vooral hergebruik van vrijgekomen ruimte in oude secties, mits met grafmonumenten in passende stijl. ,,Dat houdt zo'n hoek actief. Anders ligt het er verlaten bij en verdwijnen er op termijn zoveel grafmonumenten, dat je feitelijk alleen nog een grafveld hebt. Voor je het weet ben je dan alles kwijt."

Het onderzoek wordt 23 oktober gepresenteerd tijdens een openbare bijeenkomst (aanvang 20 uur) in het gemeentehuis.

Volledig scherm
Dit houten grafmonument op de begraafplaats in Zierikzee is uniek in Nederland. © Leon Bok