Volledig scherm
De meeste bruine bonen komen uit Zeeuws-Vlaanderen. © Thinkstock

Een bruine boon groeit het best onder de Zeeuwse zon

Zeeland heeft van alle provincies de meeste akkerbouwgrond: 85.056 hectare, bijna de helft van de totale landoppervlakte van de provincie. Zeeuwse boeren produceren een belangrijk deel van de uien, aardappelen en suikerbieten in Nederland. 

In de rubriek 'Zeeland op 1' staat het verhaal achter de lijstjes waarop Zeeland bovenaan staat. Deze aflevering: Zeeland is met afstand de grootste bonenproducent.

Wat uien betreft staat Zeeland op 1, het goud voor de aardappel ging vorig jaar naar Drenthe, en Groningen mocht zich bietenkampioen noemen. Er is één gewas dat bij uitstek in Zeeland, meer bepaald Zeeuws-Vlaanderen, wordt geteeld: de bruine boon.
Het aantal hectares schommelt sterk per jaar grofweg tussen de 1.500 en 2.200 hectare. Bijna elk bruin boontje dat in een pot of blik wordt gestopt, komt van Zeeuwse bodem. 

Zonuren

Het staat tegenwoordig ook op het etiket vermeld. De bruine boon is net zo Zeeuws als de oester en de mossel. Reggie Buijsse, secretaris Bruine Bonen van de Telersvereniging Biervliet en omstreken, legt uit waarom. ,,De bruine boon houdt van zon. Hier heb je de meeste zonuren en daarom worden van oudsher veel bruine bonen geteeld in Zeeuws-Vlaanderen. Voor de teelt heb je speciale zaai- en oogstmachines nodig. Die hebben we hier staan.'' De bruine boon is geen hoofdproduct voor de akkerbouwers. Voor een boer elders in het land is het vaak te duur om een loonwerker met een machine over te laten komen, laat staan zelf de machine aan te schaffen. Dus blijft de liefhebber van chili con carne voor zijn bonen afhankelijk van de Zeeuwse akkerbouw.

Concurrentie

In een tijd waarin steeds meer mensen vegetariër dan wel flexitariër zijn, zou de bruine boon kunnen profiteren van zijn kwaliteit als vleesvervanger. Bonen op tafel, niet uit armoe zoals vroeger, maar omdat het goed is voor je gezondheid, de dieren of het milieu. Desondanks neemt de consumptie van bruine bonen niet echt toe. De Zeeuwse boon heeft concurrentie gekregen van zwarte bonen uit Ethiopië en kidneybonen uit Canada die veel in kant-en-klaarmaaltijden worden verwerkt. Vroeger gingen juist de Zeeuwse bruinen bonen naar landen als Italië en Zweden, weet Buijsse. Maar die tijden zijn voorbij.

Na een paar overvloedige oogsten werd de productie in 2015 en 2016 teruggeschroefd. Eerst moest de voorraad gedroogde bonen opgesoupeerd worden. Voor dit jaar is secretaris Buijsse voorzichtig optimistisch. ,,De prijzen zijn wat vriendelijker.'' Dus worden dit jaar ook weer meer bonen gezaaid.