Volledig scherm
PREMIUM
Ronald Giphart © Shody Careman

Vlaai? Da’s toch een soort pizza met fruit?

Koken & EtenAls de Limburgse vlaai ter sprake komt, stuit Ronald Giphart regelmatig op nationaal-provinciaalse sentimenten.

Quote

In mijn argeloze domheid had ik de taart gekocht bij een bekende vlaaienwin­kel

Ronald Giphart

Veel mensen zijn nogal gevoelig als het om hun afkomst gaat. In de beginjaren van mijn schrijverschap had ik een bevriende ‘meelezer’ - iemand die manuscripten leest om schrijvers te behoeden voor fouten - die oorspronkelijk uit Limburg kwam. Hij praatte tegen mij zeer geaffecteerd Nederlands, maar met zijn vriendin sprak hij een onnavolgbaar Limburgs koeterwaals, waarmee ik hem een beetje plaagde.

Om hem op stang te jagen liet ik de personages in mijn boeken soms grappen maken over Limburg, niet omdat ik persoonlijk iets tegen de provincie of de bewoners heb, maar omdat ik wist dat mijn vriend als eerste die grappen zou lezen en daarna zuchtend mijn manuscript terzijde zou schuiven.

  1. Jeugdherberg
    PREMIUM
    Column Margot Verhaagen

    Jeugdher­berg

    Mijn vader en moeder hebben pas verkering en gaan er een paar dagen samen op uit. We schrijven het voorjaar van 1955. Mijn moeder is 18 en mijn vader is 21 jaar. Ze fietsen vanuit Kapelle naar Bergen op Zoom, naar de jeugdherberg Klavervelden, die daar in de bossen ligt. Ze slapen er apart op slaapzalen. Volgens mijn moeder werd er streng op gelet dat de jongens en de meisjes niet konden mixen. In die tijd had je in de jeugdherbergen nog een ‘vader’ en ‘moeder’ die een oogje in het zeil hielden.
  2. De boterham ligt op het land
    PREMIUM

    De boterham ligt op het land

    In de polders vlakbij Hulst zit de hoeve van de familie d’Haens. Ze telen er naast aardappelen, pastinaak, uien, worstelpeterselie, rode en witte kool ook rammenas. “Toen we omschakelden van de gangbare naar de biologische landbouw gingen we ook de zogenaamde vergeten groenten verbouwen. Om inspiratie op te doen gingen we naar een beurs in Zwolle en daar zagen we rammenas,” vertelt Astrid d’Haens. “Dat leek ons wel wat, al ben ik altijd op zoek naar recepten met deze groente,” lacht ze.
  3. Echte ouderwetse borstplaat die op de tong smelt

    Rond Sinterklaas ligt het weer in de winkels; borstplaat. Kees Westdorp was jarenlang banketbakker/patissier en heeft nu een Ambachtelijk Atelier aan huis. Hij kookt traditiegetrouw ieder jaar zelf borstplaat. “Het is niet toevallig dat dit rond deze tijd van het jaar gemaakt wordt want aanvankelijk was het een apothekersrecept,” legt hij uit. “Borstplaat smelt op de tong en het verzacht je keel en het is goed voor wanneer je het op je borst hebt. Dat verklaart meteen de naam.” Westdorp was jarenlang eigenaar van Patisserie van Opdorp. “Dat bedrijf was mijn kindje, maar de zaak ging failliet.” Toch begon hij, hoewel op leeftijd, aan huis weer met het patissiervak en is zijn beroep nu zijn hobby. Soms bakt hij op aanvraag bruidstaarten. Daarnaast maakt hij van marsepein nu fruit en vleeswaren en maakt hij veel chocoladewerk. “Ik ben een van de laatsten die dit vak beheerst,” weet hij. “Ik werk met de seizoenen mee, dus nu chocoladeletters en borstplaat, richting de Pasen chocolade eitjes. Hij geeft ook workshops bonbons maken maar borstplaat maken kan zelf thuis ook. Neem 600 gr. fijne kristalsuiker, 240 ml. slagroom en 60 ml. water. Kook dit tot 150 ⁰C. Voeg er dan 240 gr. gezeefde poedersuiker aan toe en 60 gr. witte chocolade. Tableer dit of wel meng alles door elkaar totdat je mooie kristallen krijgt. Volgens Kees zie je dat vanzelf. Giet het mengsel in een vorm die wat vochtig is zodat het makkelijk loslaat wanneer het na 10 minuten hard is. Dat smelt op de tong.