Volledig scherm
plannen © Shutterstock

Optimistisch plannen: op papier past het net, in de praktijk lukt het nooit

Psycholoog Thijs Launspach is stress-expert en auteur van het boek Fokking Druk. Zijn advies voor de werkende medemens? Relax! Iedere week geeft Thijs daarom tips om jouw werkdag stressvrij te houden.

Mij overkomt het dikwijls: te optimistisch plannen. Ik zet dan al mijn tijd vol met afspraken waardoor het op papier allemaal nét past. In de ochtend plan ik dan bijvoorbeeld elk uur een afspraak in mijn woonplaats Haarlem. Om ’s middags op tijd bij een vergadering in Amsterdam te arriveren, plan ik een krappe drie kwartier reistijd. In die tijd denk ik dan ook nog wat voorbereidingswerk te kunnen doen en misschien zelfs nog wel een boodschapje. 

Maar in de praktijk komt een van mijn afspraken te laat, heeft de trein vertraging én kan ik geen zitplek vinden, waardoor ik geen letter kan lezen. Die boodschap kan ik ook op mijn buik schrijven. Gevolg: ik kom onvoorbereid, gehaast en gestrest bij mijn vergadering aan…

Optimistisch

Ik ben dan weer eens gevallen voor wat ze in de psychologie de ‘planning bias’ - de planningsfout - noemen. Hiermee wordt het fenomeen bedoeld dat mensen over het algemeen véél te optimistisch zijn in de tijd die ze plannen voor een activiteit. We plannen veel te krap. Dit gebeurt niet alleen als je niet weet hoe lang iets precies gaat duren, maar ook als je uit ervaring best kan weten dat het waarschijnlijk langer gaat duren. Bijvoorbeeld wanneer je jezelf blijft vertellen dat je best in vijf minuten een boodschap kunt doen bij de supermarkt, terwijl dit steevast tien minuten of een kwartier duurt.

Quote

Treinen hebben vertraging, vergaderin­gen lopen uit, er komt een belletje tussendoor dat je echt moet nemen

De planningsfout levert problemen op als er ook maar iéts anders loopt - wat in de praktijk natuurlijk bijna altijd zo is. Treinen hebben vertraging, vergaderingen lopen uit, er komt een belletje tussendoor dat je echt moet nemen, je staat in een file. Het is net zoiets als met de verwachte aankomsttijd in je routeplanner: dit is de planning in het meest ideale geval, die je in de praktijk natuurlijk nooit haalt.

50 Procent

Een oplossing voor de planningsfout? Simpel. Tel 50 procent van de tijd op bij al je plannen. Dit werkt of het nu een afspraak, een vergadering of een langer lopend project is. Heb je bijvoorbeeld een uur met een klant afgesproken, reken dan in je planning anderhalf uur. Met zo’n buffer ben je in alle mogelijke gevallen gecovered. Als er namelijk iets misgaat in je planning heb je alle tijd om het op te vangen, dus ook dan blijf je ontspannen. En in het onwaarschijnlijke geval dat álles volgens plan verloopt heb je zelfs tijd over. En zeg nu eerlijk, wie wil dat niet?

Thijs Launspach is psycholoog en stress-expert. Hij schreef hierover het boek Fokking Druk (2018).

Zo ga jij efficiënt met je tijd om. Bekijk hier drie tips van coach Charlotte van 't Wout om je werk gedaan te krijgen:

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief