Hoewel de terrassen vanaf 1 juni weer open mogen, hebben ondernemers in vooral de horeca nog nooit zo weinig vertrouwen gehad in de economie.
Volledig scherm
Hoewel de terrassen vanaf 1 juni weer open mogen, hebben ondernemers in vooral de horeca nog nooit zo weinig vertrouwen gehad in de economie. © Paul Rapp

Onderzoek KvK: Vertrouwen ondernemers in de economie is nog nooit zo laag geweest

Bijna twee derde van de Nederlandse ondernemers vreest voor een slechter economisch klimaat. Ruim de helft verwacht een daling van de omzet. Dat markeert een historisch dieptepunt in het ondernemersvertrouwen, laat een onderzoek van onder meer KvK en CBS zien.

Het ondernemersvertrouwen is aan het begin van het tweede kwartaal compleet ingestort, dat blijkt uit een gezamenlijke meting van het CBS, de Kamer van Koophandel, het Economisch Instituut voor de Bouw, MKB Nederland en werkgeversorganisatie VNO-NCW.

De ondernemers in Nederland hebben er nog weinig vertrouwen in: voor velen daalde zowel de winst als de omzet door de coronacrisis en zal ook blijven dalen. Bijna twee derde van de ondernemers voorziet een slechter economisch klimaat. Ruim 20 procent van de bedrijven verwacht dat met minder personeel over te blijven. Ook verwacht 44 procent minder te gaan investeren dit jaar. In 2019 was dat nog maar 7 procent.

Dieptepunt

Om het ondernemersvertrouwen te kunnen vaststellen, is het percentage negatieve ondernemers van het percentage positieve afgetrokken. Die score was de afgelopen twaalf jaar gemiddeld +1,3. Aan het begin van het tweede kwartaal duiken we daar dus meteen ver onder met -37,2. Het ondernemersvertrouwen is zelfs nog dieper ingezakt dan tijdens het dieptepunt van de financiële crisis. De coronacrisis is hier hoofdzakelijk verantwoordelijk voor, stelt de KvK.

Bekijk hieronder hoe het gesteld is met het ondernemersvertrouwen in jouw provincie:

Horecaondernemers zijn het meest negatief, zij scoren met -84,3 ver onder het gemiddelde. Het laagst gemeten niveau sinds het begin van de meting in 2008. Zij zijn zowel negatief over de gerealiseerde als de verwachte omzet en zien het huidige economische klimaat niet snel verbeteren, factoren die het vertrouwen bepalen. Ondernemers in de sector vervoer en opslag zijn ook erg negatief. Hun vertrouwen daalde naar een niveau van -50,1. De importproblemen zouden hiervoor een verklaring kunnen zijn, zegt de KvK. 

Bouw en detailhandel

In de bouw is het vertrouwen relatief gezien nog het hoogst met -10,6. Volgens de KvK krijgt deze sector pas later te maken met de effecten van de crisis. Ook in de detailhandel ook niet zo pessimistisch als in andere branches (-12,8). De afgelopen drie maanden zagen een aantal ondernemers in de bouw en detailhandel hun omzet groeien, een van de indicatoren waarop het ondernemersvertrouwen is gebaseerd.

Provincies

Landelijk gezien verwacht 54,3 procent van de ondernemers een afname van de omzet. Ondernemers in Friesland zijn het minst negatief over de omzet (-44,2). In Overijssel zijn ondernemers met een saldo van -60,2 het sterkst negatief gestemd in hun omzetverwachtingen. Samen met Utrecht is Overijssel ook het meest negatief over het economische klimaat. Daar is de score respectievelijk -72,2 en 69,9. In Groningen zijn ze daar het minst negatief over (-59,7 procent).

De coronacrisis heeft effect op onze mentale gezondheid. Sociaal psycholoog Paul van Lange (Vrije Universiteit) legt uit hoe dat komt: