Foto ter illustratie. Vergeleken met het eerste kwartaal van 2019, zitten meer flexwerkers dit jaar zonder baan.
Volledig scherm
Foto ter illustratie. Vergeleken met het eerste kwartaal van 2019, zitten meer flexwerkers dit jaar zonder baan. © Remko de Waal/ANP

Meer flexwerkers zonder baan, vooral uitzendkrachten voelen de klap

Steeds meer flexwerkers hebben geen baan meer. In het eerste kwartaal van 2020 telde ons land nog 1,8 miljoen werknemers met een flexibel dienstverband, vorig jaar waren dat er nog 1,9 miljoen, melden TNO en CBS. Ook is het aantal flexwerkers zonder baan toegenomen. Van de flexwerkers zitten uitzendkrachten nu het vaakst zonder werk. 

Dat blijkt uit een onderzoek van CBS en TNO naar flexibele arbeidsrelaties in Nederland. Een analyse van het eerste kwartaal van 2020 toont dat van alle flexwerkers uitzendkrachten het vaakst zonder werk zitten. Het aantal uitzendkrachten zonder baan is gestegen met 39.000 ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. 

Koffiedik kijken

In het eerste kwartaal had 12 procent van de uitzendkrachten geen werk meer, in diezelfde periode vorig jaar was dat nog iets meer dan 8 procent. Tijdelijke werknemers zonder vaste uren zaten ook vaker zonder werk. In de eerste maanden van dit jaar had bijna 12 procent geen baan, terwijl dat vorig jaar nog 10 procent was. 

TNO kan nog niet zeggen of de verschillen met de eerste kwartaal van vorig jaar door de coronamaatregelen komen. ,,We merkten tot halverwege maart nog niet zo veel van de coronacrisis, dus het is een beetje koffiedik kijken”, zegt onderzoeker Sarike Verbiest.

Quote

We merkten tot halverwege maart nog niet zo veel van de coronacri­sis, dus het is een beetje koffiedik kijken

Sarike Verbiest, TNO

Oproepkrachten

Ook werknemers met een vast contract zonder vaste uren - zoals een nulurencontract of een contract waarbij uren veranderen in het hoogseizoen - kwamen vaker thuis te zitten ten opzichte van vorig jaar. ,,Dat vind ik erg opmerkelijk, want mensen met een vast contract kun je minder makkelijk laten gaan dan mensen met een tijdelijk contract”, zegt Sarike Verbiest, onderzoeker bij TNO. 

Een verklaring hiervoor ligt waarschijnlijk in de branches waarin dit soort contracten, zonder vaste uren, vaak worden afgesloten. Veel horecamedewerkers maken in het hoogseizoen veel meer uren dan in het laagseizoen, daarom krijgen ze een flexibel contract. ,,In feite zijn dit oproepkrachten en veel daarvan zijn te vinden in de horeca en de handel. Misschien heeft de toename van het aantal mensen zonder werk dan toch ergens al met de coronamaatregelen te maken”, zegt Verbiest.

Vooral verkoopmedewerkers in de detailhandel, kelners en barpersoneel met een flexibel dienstverband zijn vaker de klos vergeleken met vorig jaar, laat de analyse van TNO en CBS zien. Van de winkelmedewerkers met een flexibel contract had ongeveer 8 procent in het eerste kwartaal van 2019 geen baan. Dit jaar is dat percentage opgelopen tot iets meer dan 12 procent. Van het barpersoneel met een flexibel contract had ruim 10 procent geen baan, terwijl dat vorig jaar nog 7,5 procent was. Alleen de keukenhulp zat minder vaak zonder werk. ,,Veel restaurants zijn overgestapt naar afhaalmaaltijden, dat verklaart dit misschien wel dat je hier nog geen effect ziet.”

Quote

Veel restau­rants zijn overge­stapt naar afhaalmaal­tij­den, dat verklaart dit misschien wel dat je hier nog geen effect ziet

Sarike Verbiest, TNO

WAB

Een toename van het aantal flexwerkers dat zonder werk is komen te zitten, kan volgens Verbiest ook te maken hebben met de invoering van de WAB, de Wet Arbeidsmarkt in Balans, op 1 januari 2020. Hierin zijn maatregelen vastgelegd om de snelle groei aan flexibele contracten af te remmen. ,,Het werd daarmee minder aantrekkelijk om flexwerkers aan te nemen. Je ziet dan ook een verdere toename van werknemers in vaste dienst.”

Verbiest is vooral benieuwd naar de cijfers van het tweede kwartaal. De onderzoeker verwacht dat ook de oproepkrachten, een categorie die in het eerste kwartaal nog niet getroffen lijkt te zijn, vaker zonder werk is komen te zitten vergeleken met 2019. ,,Zij zijn ook veel werkzaam in de horeca en handel.”

Aantal vacatures is sinds corona met een kwart gedaald. Kijk hier hoe dat in jouw regio zit:

Deze ondernemer bedacht een speciaal mondkapje voor de horeca, zodat het personeel zowel veilig als gastvrij aan het werk kan: