Advies: verlaag stemgerechtigde leeftijd naar 16 jaar

videoPubers moeten ook kunnen stemmen, daarom moet de kiesgerechtigde leeftijd worden verlaagd van 18 naar 16 jaar. Dat advies doet de Raad voor het Openbaar Bestuur vandaag aan kabinet en parlement. 

Quote

Het is belangrijk dat jonge mensen toegang hebben tot democrati­sche besluitvor­ming

ROB-onderzoekers

Uit onderzoek blijkt dat jongeren in Nederland nu weinig interesse hebben in politiek. CBS-cijfers laten zien dat 4 op de 10 jongeren tussen de 15 en 18 jaar tamelijk tot zeer geïnteresseerd zijn in politiek. Vergeleken met andere landen is dat laag.

Daarom adviseert de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) - een onafhankelijk adviesorgaan van kabinet en parlement - om experimenten mogelijk te maken om de kiesgerechtigde leeftijd te verlagen van 18 naar 16 jaar. De kiesgerechtigde leeftijd is nu nog vastgelegd in de grondwet, die moet daarvoor worden veranderd. Daarna kunnen experimenten worden gedaan op provinciaal en lokaal niveau.

Provincies

Sommige provincies, waaronder Zuid-Holland, Friesland en Zeeland, hebben al gevraagd om experimenten met een lagere kiesleeftijd. Volgens de ROB-onderzoekers kan dat goede effecten hebben, omdat in landen waar 16-jarigen mogen stemmen de politieke betrokkenheid onder die groep is gegroeid.

,,Het is belangrijk dat jonge mensen toegang hebben tot democratische besluitvorming’’, stellen de ROB-onderzoekers. ,,De beslissingen die nu worden genomen hebben straks immers invloed op hun leven. Bovendien zijn jongeren de toekomstige dragers van de democratie.’’

Puberbrein

Hoewel het brein van pubers niet is uitontwikkeld, kent het wel ‘warme en koude fases’. In de warme fases reageren jongeren heel primair, maar in de koude fases zijn ze in staat om afgewogen keuzes te maken. Door jongeren meer les te geven over burgerschap, zijn ze volgens de ROB-onderzoekers goed in staat om te kunnen stemmen.

Oostenrijk was in 2000 het eerste land in Europa dat de kiesleeftijd verlaagde naar 16 jaar. Eerst in een paar regio’s, later in het hele land. Dat ging gepaard met extra onderwijs en grote publiekscampagnes voor jongeren.

De kans dat het ROB-voorstel door het kabinet wordt overgenomen, is niet groot. Onder landelijke politieke partijen is weinig animo voor het verlagen van de kiesgerechtigde leeftijd. Ook de commissie-Remkes, die democratische vernieuwing onderzocht, constateerde dat er te veel twijfels waren over de effecten.

Volledig scherm
Nu mogen 16- en 17-jarigen alleen nog bij scholierenverkiezingen hun stem uitbrengen. © FRANS NIKKELS