Volledig scherm
© Rob Voss

Laaggeletterdheid treft niet alleen burgers met een migratieachtergrond

COLUMN Özkan AkyolÖzcan Akyol schrijft drie keer per week over wat hem bezighoudt.

Een aantal onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) deed onderzoek naar mensen met problematische schulden, en daar kwam uit dat de helft slecht kan lezen. Om die reden reageert men niet op ambtelijke brieven, die vaak wollig en abstract geschreven zijn, terwijl er vaak wel een schikking valt te treffen met schuldeisers.

Het probleem van laaggeletterdheid treft niet alleen burgers met een migratieachtergrond: in de sociale onderklasse van onze samenleving kampen meer mensen met dit tijdloze verschijnsel, dat men vaak door schaamte niet openlijk durft te bespreken.

In de buurt waar ik opgroeide, een arbeiderswijk in Deventer, hielpen de bewoners elkaar met brieven en documenten, waardoor er ook een vorm van onverschilligheid ontstond om alsnog, door middel van onderwijs en cursussen, de taal eigen te maken.

Quote

Ik ben, ondanks de goede bedoelin­gen van de initiatief­ne­mers, niet direct heel enthousi­ast.

Maar in een maatschappij die almaar verder individualiseert, wordt het ook lastiger om stelselmatig steun bij anderen te zoeken. Dat verklaart misschien ook waarom zo veel burgers eindeloos in de schulden blijven hangen, terwijl er genoeg instanties zijn die willen helpen.

De RUG heeft, in samenwerking met een incassobureau, bedacht dat deurwaardersbrieven eenvoudiger opgesteld moeten worden, zodat de geadresseerden zich niet door ambtenaarsproza hoeven te worstelen. Er is geëxperimenteerd met deze aanpak en die leverde ‘30 procent minder beslagen op’. Kortom: een klein succesje.

Ik ben, ondanks de goede bedoelingen van de initiatiefnemers, niet direct heel enthousiast, omdat het uiteindelijk symptoombestrijding is. Ze signaleren een probleem, erkennen dat en gaan direct over tot tijdelijk genezen, terwijl voorkomen ook een realistische optie is.

Beschaafd land

Maar om dat laatste te doen, moet veel eerder de aandacht gevestigd worden op mensen uit risicogroepen, die niet direct toegang hebben tot het beste onderwijs en voor wie de ontlezing een groot probleem is. Kinderen van laaggeletterde ouders hebben bijvoorbeeld drie keer zo veel kans om ook laaggeletterd te worden

De regering kan via het onderwijs, meteen bij de allerjongsten, hameren op de onmisbare waarde van literatuur. Een basisniveau van taal is niet afdoende. Op middelbare scholen zou verplicht gedoceerd moeten worden in het lezen van boeken, iets wat de jeugd steeds minder doet in zijn vrije tijd.

Het zal veel alledaagse problemen tackelen – zoals het niet kunnen ontcijferen van formele brieven. Een beschaafd land investeert in de ontwikkeling van zijn burgers.       

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

Columns