Volledig scherm
Chef Nieuwsdienst Ab van der Sluis © Arjen Nijmeijer

De oorlog in de krant: ‘Dit moeten we nooit meer willen’

Interviews met ooggetuigen, verslagen van herdenkingsbijeenkomsten en berichten over activiteiten die worden gehouden in het kader van 75 jaar vrijheid: de PZC staat er al maanden vol mee. ,,Door al die verhalen laten we zien hoe verschrikkelijk de Tweede Wereldoorlog was en daarmee zeggen we eigenlijk: dit moeten we nooit meer willen.”

Zo stelt Ab van der Sluis, die als Chef Nieuwsdienst van de krant bepaalt wat er in de PZC komt te staan. Hij is dus ook degene die ervoor kiest om zoveel te schrijven over de bevrijding en die bedenkt op welke manier dat gebeurt. ,,Als regionale krant ben je de belangrijkste informatieverschaffer van de regio. Je moet vanuit die functie niet alleen oog hebben voor de actualiteit, maar ook voor het verleden”, legt hij uit.

,,Bij belangrijke gebeurtenissen uit de geschiedenis kijk je als krant altijd naar bepaalde ijkpunten. Je besteedt niet bijzonder veel aandacht aan de bevrijding als het 53 of 61 jaar geleden is. Maar bij een lustrum zoals de 75 jaar van nu doe je dat wel. Dat geeft aanleiding om er uitgebreid op in te gaan.”

Op zoek naar ooggetuigen

,,We vonden dat we de verhalen over de oorlog het beste konden vertellen aan de hand van de mensen die het zelf hebben meegemaakt. Er zijn natuurlijk monumenten die herinneren aan de oorlog, waarbij de feitelijke informatie in kille letters wordt weergegeven. Maar er is niets indrukwekkender dan de verhalen van iemand die nog weet hoe de bommen vielen, die moest schuilen in de kelder of die – hoe verdrietig dat ook is – zijn vader of een broer verloor.”

,,Nu zijn die mensen er nog. Dat zal bij het volgende lustrum een stuk minder zijn. Daarom besloten we op zoek te gaan naar Zeeuwse ooggetuigen van de oorlog, voor een serie interviews. In eerste instantie was het de bedoeling dat het een zomerrubriek zou worden met acht afleveringen. Maar er kwamen zo veel verhalen binnen van Zeeuwen die hun ervaringen wilden delen en die werden zó goed gelezen dat we er voorlopig nog mee doorgaan.”

,,Vanaf het moment dat we de eerste oproep plaatsten - online en in de krant - kregen we onvoorstelbaar veel reacties. En niet zomaar ‘Hoi, ik ben Kees en ik wil mijn verhaal vertellen’. Nee, we kregen complete A4’tjes volgeschreven, scènes uit dagboeken en kopieën van foto’s”, vertelt Van der Sluis. ,,We hadden wel veel reacties verwacht, maar het verraste ons enorm dat mensen nu nog zoveel materialen hebben uit de Tweede Wereldoorlog.”

Elk gebied een eigen verhaal

Journalist Jan van Damme schrijft de hele serie. ,,Hij is historicus, weet veel van de oorlog en kan menselijke verhalen mooi optekenen. Jan bekijkt alles wat er binnenkomt en maakt op basis van de inhoud en de regionale spreiding een selectie. Elk gebied heeft zijn eigen stukje geschiedenis. De mensen die de oorlog meemaakten in Burgh-Haamstede hebben een heel ander verhaal dan de Zeeuws-Vlamingen die als eerste werden bevrijd en de inwoners van Walcheren dat onder water werd gezet.”

,,Een Middelburgse archivaris zei ooit dat hij spullen uit het verleden gebruikt in het heden om de verhalen naar de toekomst te brengen. En dat is ook precies wat wij als krant doen door al deze verhalen te vertellen. We maken onze lezer er op die manier van bewust wat zich 75 jaar geleden afspeelde en zeggen daarmee eigenlijk: dit is zo verschrikkelijk geweest, dit moeten we nooit meer willen.”

Elke dag een selectie

Maar hoe belangrijk de PZC het thema ook vindt, niet elke activiteit kan rekenen op een plekje in de krant. ,,In elke regio gebeurt elke dag zo verschrikkelijk veel. Scholen die monumenten adopteren, concerten die in het teken staan van de bevrijding, exposities met foto’s uit de oorlog. Als wij over álle activiteiten in het kader van 75 jaar bevrijding zouden publiceren, kunnen we bij wijze van spreken elke dag twee pagina’s vullen. Dat moet je niet willen.”

,,De oorlog is natuurlijk heel erg belangrijk geweest. Maar er gebeuren ook nog andere dingen. Je moet ervoor waken dat je mensen niet overvoert met verhalen over de oorlog en dat ze denken ‘nou weet ik het wel’. Aan de andere kant zijn er ook genoeg mensen die denken ‘hoe meer verhalen hoe beter’. Daar proberen we tussen te schipperen”, stelt de redactiechef. ,,Elke dag maken we de afweging waar we wel aandacht aan en besteden en waaraan niet.”

,,Daarnaast pakken we de vergelijkbare bijeenkomsten steeds weer anders aan. Bij de herdenking van het bombardement in Breskens hebben we bewust eens géén foto gemaakt van de kranslegging. We hebben de fotograaf gevraagd om een ander beeld te vangen. Om te focussen op iemand die duidelijk geëmotioneerd is. Dat resulteerde in een prachtige foto op de voorpagina van het Zeeuwse katern, van een man die zijn moeder bij het bombardement is verloren. Dat is een verhaal dat de lezer raakt.”

Groots uitgepakt bij de Slag om de Schelde

Een bijeenkomst waar geen twijfel over bestond of de PZC er aandacht aan zou besteden, was de landelijke aftrap van het lustrumjaar met de herdenking van de Slag om de Schelde in Terneuzen. ,,Niet elk evenement in Zeeland verdient een liveblog, maar hier pakten we groot mee uit. We hadden twee verslaggevers ter plaatse, een cameraman, twee fotografen en nog een derde verslaggever die er in zijn vrije tijd heen ging, plus twee man op de redactie die alles online volgden. Al met al waren er acht mensen mee in de weer.”

De hele dag door werden er foto’s, filmpjes en artikelen gedeeld op de website. ,,Je weet: dit is landelijk, dit is groot. Willem-Alexander en Máxima komen, er komen ministers en allerlei andere prominenten. Hier komen honderden mensen op af en die willen daar iets over lezen. Het was het belangrijkste evenement van dat weekend. En dat krijgt dan ook de belangrijkste plek in de krant van maandag. Op print moesten we iets extra’s bieden naast de fragmentarische verslaggeving online. Daarom veegden al die losse elementen bij elkaar in één alleszeggende samenvatting en plaatsten de mooiste foto’s daar groot bij.”

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. ‘We kregen op de redactie veel mails van mensen die Frits Spits sterkte wensten’

    ‘We kregen op de redactie veel mails van mensen die Frits Spits sterkte wensten’

    Het interview met radiomaker Frits Spits (71) in PZC Magazine van vorige week zaterdag raakte ontzettend veel lezers. Spits – echte naam: Frits Ritmeester – vertelde daarin openhartig over het verdriet na de dood van zijn vrouw Greetje, zijn grote liefde met wie hij 45 jaar was getrouwd. Het interview werd gemaakt door Anniek van den Brand (52), chef PZC Magazine. Zij vertelt waarom ze de radiomaker juist nu wilde interviewen, hoe het contact met hem tot stand kwam en wat het gesprek met haar deed.