Volledig scherm
Godin Nehalennia. © repro bndestem

Nehalennia

MonnikenwerkComponisten zijn nog wel eens religieus geïnspireerd. Kunstenaars creëren wat zij zich hebben ingebeeld. De kerk was vroeger vooral hun speelveld, tegenwoordig werken zij misschien wel voor alle podia behalve de kerk. Goeroes, spiritueel leiders maar evengoed predikanten zijn naar het hogere op zoek en proberen dat in wijze woorden te vangen. Woordkunstenaars kunnen het zijn. Kunst en cultuur zijn meer dan eens een uiting van levensbeschouwing.

Een mix van dit alles vind ik terug in 'de Schepping': muziek, woord en beeld. In 2003 is het muziekstuk van Franz Joseph Haydn door het Nederlands Blazers Ensemble uitgevoerd in samenwerking met Bart Moeyaert. Aan zijn brein ontsproot de tekst, die aan de muziek is toegevoegd. Er is een cd van en een gedrukte versie: in het prentenboek 'De Schepping' dat Moeyaert maakte met Wolf Erlbruch. Ik moest er gistermiddag nog aan denken, tijdens mijn tweede les boetseren. Moeijaert schrijft met ontzag over Gods scheppingskunst:

,,Vind eens iets uit wat er nog niet is. Doe dat nog eens, en nog eens. Ik kan me voorstellen dat het scheppen van de dingen je niet in je koude kleren gaat zitten. Ik heb eens een poppetje van brood gemaakt, het moest een schaap voorstellen. Wat een lekker paard is dat, zei mijn moeder, terwijl ze er boter op smeerde. Je maakt zo gauw fouten."

Gelukkig mag ik steeds opnieuw beginnen. Iedere niet gelukte poging tot vormgeven met klei kan ik met een deegroller tenietdoen. Wat ik wil maken? Mijn onuitgesproken ambities stel ik bij. Ik word snel primitiever zal ik maar zeggen. Ik denk aan de eeuwenoude beeldjes van Gaia, godin en oermoeder en aan Nehalennia. Nee, niet de school in Middelburg die vast ook beeldende vakken biedt, maar de godin. Zij is Zeeuwser. 

Ze werd in de periode 180-230 in Zeeland vereerd. Nehalennia werd om strategische redenen door de Romeinen in hun godenwereld opgenomen. De Zeeuwen zouden zich dan makkelijker aan de overheerser onderwerpen. Ze was beschermvrouw van zeegaande kooplieden. Rond 1970 is er door de bemanning van De Tholen 6 een bijzonder object uit de Oosterschelde opgediept. Het bleek te gaan om een offersteen voor Nehalennia of formeler gezegd: een votiefsteen met inscripties. 

Na die ene steen is er nog veel meer boven water gekomen. Niet meer bij toeval, maar aan het licht gebracht door een duikteam dat werkt met toestemming en begeleiding van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed en de Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland. Bij Domburg werden overigens eerder, in 1647, resten van Nehalennia-heiligdommen aangetroffen. Sommige objecten zijn behoorlijk verweerd, zoals ik weet van een beeld van Nehalennia dat is opgenomen in de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. De overgebleven vormen zijn weinig exact. Ik kijk naar de klei in mijn handen, maar zie geen gelijkenis. Zou het beter lukken na een bezoek aan de Nehalennia-tempel op Colijnsplaat?

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. Back to the basics
    PREMIUM
    MONNIKENWERK

    Back to the basics

    ,,In de afgelopen eeuwen is er zó vréselijk véél door mensen bedacht.” Willem Dane is één van de oudsten van de Messiaanse Gemeente Zeeland die in de kerk in Sint Laurens begint. Het is de eerste Messiaanse Gemeente in Zeeland, in Nederland zijn er naar schatting zo’n veertig. Deze week kreeg hij de sleutel van de kerk aan de Noordweg. De komende weken wordt daar geklust. De vieringen gaan formeel begin maart van start. Op zaterdag dus. Het idee is dat de Bijbel de basis is en niks meer of niks minder. Is het toepasselijk toeval dat ik hem spreek in de week dat mensen met elkaar twisten over het tekenen van een Nashville-verklaring?
  2. Een nieuw begin in Goes
    PREMIUM
    Monnikenwerk

    Een nieuw begin in Goes

    Zo’n jaarwisseling is vreemd. Twaalf uur halen is meestal geen probleem, maar op 31 december lijkt de avond langer. Alhoewel het dit jaar door onverwachte aanloop erg gezellig was en de tijd vloog. Maar het blijft raar, want in principe doen we het onszelf aan: een jaarwisseling. Mensen zijn aanstichters van tradities die voor sommigen een plaag zijn. Het kan immers iets zwaars hebben, een jaar afsluiten en een nieuw jaar beginnen. Alhoewel, een nieuw begin...
  3. Religie en de nieuwjaarsduik
    PREMIUM
    Monnikenwerk

    Religie en de nieuwjaars­duik

    Op 1 januari is het weer zover. In de loop van de middag springen mensen hup, plons de Noordzee, het Veerse Meer of de Oosterschelde in. In Zeeland wordt er op verschillende plaatsen een nieuwjaarsduik georganiseerd. Voor zover ik heb kunnen nagaan, nam Jan van Scheijndel, oud-kanaalzwemmer en lid van de Haagse zwemclub ‘Sport Na Arbeid’ in 1965 het initiatief om op nieuwjaarsdag bij Scheveningen een duik in zee te nemen. Tegenwoordig nemen op verschillende plekken in het land meer dan vijftigduizend mensen deel aan wat inmiddels een traditie genoemd mag worden.
  1. Pioniersprijs gaat aan kerk voorbij
    PREMIUM
    MONNIKENWERK

    Pioniers­prijs gaat aan kerk voorbij

    Durven, doen, vallen en opstaan en kansen benutten. Dat schijnen kenmerken te zijn van een pionier. Vorige week zaterdag werd in de Abdij in Middelburg de Pioniersprijs uitgereikt. Omroep Zeeland deed er uitgebreid verslag van. De prijs is een initiatief van onder meer de Zeeuwse Alliantie, Provincie Zeeland en UCR. Organisaties die zich onderscheiden door pioniersgeest worden in het zonnetje gezet. Zij zijn een visitekaartje voor wat mogelijk is in Zeeland. Seaweed Harvest Holland won dit jaar de Pioniersprijs, Zeeuwind ging met de eer van de publieksprijs strijken.

blogs