Volledig scherm
Godin Nehalennia. © repro bndestem

Nehalennia

MonnikenwerkComponisten zijn nog wel eens religieus geïnspireerd. Kunstenaars creëren wat zij zich hebben ingebeeld. De kerk was vroeger vooral hun speelveld, tegenwoordig werken zij misschien wel voor alle podia behalve de kerk. Goeroes, spiritueel leiders maar evengoed predikanten zijn naar het hogere op zoek en proberen dat in wijze woorden te vangen. Woordkunstenaars kunnen het zijn. Kunst en cultuur zijn meer dan eens een uiting van levensbeschouwing.

Een mix van dit alles vind ik terug in 'de Schepping': muziek, woord en beeld. In 2003 is het muziekstuk van Franz Joseph Haydn door het Nederlands Blazers Ensemble uitgevoerd in samenwerking met Bart Moeyaert. Aan zijn brein ontsproot de tekst, die aan de muziek is toegevoegd. Er is een cd van en een gedrukte versie: in het prentenboek 'De Schepping' dat Moeyaert maakte met Wolf Erlbruch. Ik moest er gistermiddag nog aan denken, tijdens mijn tweede les boetseren. Moeijaert schrijft met ontzag over Gods scheppingskunst:

,,Vind eens iets uit wat er nog niet is. Doe dat nog eens, en nog eens. Ik kan me voorstellen dat het scheppen van de dingen je niet in je koude kleren gaat zitten. Ik heb eens een poppetje van brood gemaakt, het moest een schaap voorstellen. Wat een lekker paard is dat, zei mijn moeder, terwijl ze er boter op smeerde. Je maakt zo gauw fouten."

Gelukkig mag ik steeds opnieuw beginnen. Iedere niet gelukte poging tot vormgeven met klei kan ik met een deegroller tenietdoen. Wat ik wil maken? Mijn onuitgesproken ambities stel ik bij. Ik word snel primitiever zal ik maar zeggen. Ik denk aan de eeuwenoude beeldjes van Gaia, godin en oermoeder en aan Nehalennia. Nee, niet de school in Middelburg die vast ook beeldende vakken biedt, maar de godin. Zij is Zeeuwser. 

Ze werd in de periode 180-230 in Zeeland vereerd. Nehalennia werd om strategische redenen door de Romeinen in hun godenwereld opgenomen. De Zeeuwen zouden zich dan makkelijker aan de overheerser onderwerpen. Ze was beschermvrouw van zeegaande kooplieden. Rond 1970 is er door de bemanning van De Tholen 6 een bijzonder object uit de Oosterschelde opgediept. Het bleek te gaan om een offersteen voor Nehalennia of formeler gezegd: een votiefsteen met inscripties. 

Na die ene steen is er nog veel meer boven water gekomen. Niet meer bij toeval, maar aan het licht gebracht door een duikteam dat werkt met toestemming en begeleiding van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed en de Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland. Bij Domburg werden overigens eerder, in 1647, resten van Nehalennia-heiligdommen aangetroffen. Sommige objecten zijn behoorlijk verweerd, zoals ik weet van een beeld van Nehalennia dat is opgenomen in de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. De overgebleven vormen zijn weinig exact. Ik kijk naar de klei in mijn handen, maar zie geen gelijkenis. Zou het beter lukken na een bezoek aan de Nehalennia-tempel op Colijnsplaat?

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. Op reis naar de Biblebelt
    PREMIUM
    Monnikenwerk

    Op reis naar de Biblebelt

    Reformatorische christenen zijn in het nieuws. Omdat ze aan de weg timmeren én omdat het Catharijneconvent in Utrecht op 7 juli een expositie opende over de Biblebelt in Nederland. Het museum is goed in het conserveren van religieuze zaken. Religieuze groeperingen maken deel uit van de Nederlandse geschiedenis. Maar, zijn ze geschiedenis zodra een museum er een expositie aan wijdt? ‘Ga deze zomer mee op reis naar de Nederlandse Biblebelt, een gebied waar veel orthodoxe christenen wonen’, staat er op de website van het Catharijneconvent en dat klinkt dynamischer.
  2. Naar het strand
    PREMIUM
    MONNIKENWERK

    Naar het strand

    Zou het kwalijk zijn als je naar het verhaal van een kapelaan uit Zeeuws-Vlaanderen luistert en je in gedachten nummer 7 van de vakantiefavorieten hoort? Met drie kinderen op de achterbank, op weg naar ‘weet ik waar’, draaiden we dit cassettebandje van Bert en Ernie zomer na zomer grijs. Wat zij zongen weerklinkt als Jochem van Velthoven enthousiast vertelt over de voorbereidingen op een familiedag van de parochies in Zeeuws-Vlaanderen in Cadzand, volgende week op zaterdag 6 juli.
  3. Bedevaart naar Maria met de inktpot
    PREMIUM
    Monnikenwerk

    Bedevaart naar Maria met de inktpot

    AARDENBURG -Wonderlijke gebeurtenissen liggen aan de populariteit van bedevaarten ten grondslag. ,,Er komen nog steeds bussen met groepen naar Aardenburg. Vaak gaat het om georganiseerde reisjes in de sfeer van ziekenzorg”, vertelt Marc Moens van de Parochie Heilige Andreas in West Zeeuws-Vlaanderen. ,,Guido Gezelle heeft over de oorsprong van de huidige Mariaverering in Aardenburg geschreven.” Op internet vind ik niet de woorden van Guido zelf, daar doen Ank Bijl en Marc Willems hun zegje over het mirakel.
  4. Monnikenwerk: Als we het eigen eiland verwaarlozen door er niet meer te werken, zal de boel verkommeren
    PREMIUM

    Monniken­werk: Als we het eigen eiland verwaarlo­zen door er niet meer te werken, zal de boel verkomme­ren

    Het staat echt in de brief die het blad Petrus begeleidt: In dit nummer leest u (…) over goede gesprekken tijdens een wandeling over het Pinksterpad in Zeeland. Nieuwsgierig kijk ik in het blad van de Protestantse Kerk en zie een beschrijving van een wandeling tussen Stellendam en Waterhoofd. In Zeeland hebben we vele overkanten en die kunnen we letterlijk en figuurlijk overbruggen. Die naar Zuid-Holland, dat zal ook wel een keertje lukken.

blogs