Volledig scherm
Godin Nehalennia. © repro bndestem

Nehalennia

MonnikenwerkComponisten zijn nog wel eens religieus geïnspireerd. Kunstenaars creëren wat zij zich hebben ingebeeld. De kerk was vroeger vooral hun speelveld, tegenwoordig werken zij misschien wel voor alle podia behalve de kerk. Goeroes, spiritueel leiders maar evengoed predikanten zijn naar het hogere op zoek en proberen dat in wijze woorden te vangen. Woordkunstenaars kunnen het zijn. Kunst en cultuur zijn meer dan eens een uiting van levensbeschouwing.

Een mix van dit alles vind ik terug in 'de Schepping': muziek, woord en beeld. In 2003 is het muziekstuk van Franz Joseph Haydn door het Nederlands Blazers Ensemble uitgevoerd in samenwerking met Bart Moeyaert. Aan zijn brein ontsproot de tekst, die aan de muziek is toegevoegd. Er is een cd van en een gedrukte versie: in het prentenboek 'De Schepping' dat Moeyaert maakte met Wolf Erlbruch. Ik moest er gistermiddag nog aan denken, tijdens mijn tweede les boetseren. Moeijaert schrijft met ontzag over Gods scheppingskunst:

,,Vind eens iets uit wat er nog niet is. Doe dat nog eens, en nog eens. Ik kan me voorstellen dat het scheppen van de dingen je niet in je koude kleren gaat zitten. Ik heb eens een poppetje van brood gemaakt, het moest een schaap voorstellen. Wat een lekker paard is dat, zei mijn moeder, terwijl ze er boter op smeerde. Je maakt zo gauw fouten."

Gelukkig mag ik steeds opnieuw beginnen. Iedere niet gelukte poging tot vormgeven met klei kan ik met een deegroller tenietdoen. Wat ik wil maken? Mijn onuitgesproken ambities stel ik bij. Ik word snel primitiever zal ik maar zeggen. Ik denk aan de eeuwenoude beeldjes van Gaia, godin en oermoeder en aan Nehalennia. Nee, niet de school in Middelburg die vast ook beeldende vakken biedt, maar de godin. Zij is Zeeuwser. 

Ze werd in de periode 180-230 in Zeeland vereerd. Nehalennia werd om strategische redenen door de Romeinen in hun godenwereld opgenomen. De Zeeuwen zouden zich dan makkelijker aan de overheerser onderwerpen. Ze was beschermvrouw van zeegaande kooplieden. Rond 1970 is er door de bemanning van De Tholen 6 een bijzonder object uit de Oosterschelde opgediept. Het bleek te gaan om een offersteen voor Nehalennia of formeler gezegd: een votiefsteen met inscripties. 

Na die ene steen is er nog veel meer boven water gekomen. Niet meer bij toeval, maar aan het licht gebracht door een duikteam dat werkt met toestemming en begeleiding van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed en de Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland. Bij Domburg werden overigens eerder, in 1647, resten van Nehalennia-heiligdommen aangetroffen. Sommige objecten zijn behoorlijk verweerd, zoals ik weet van een beeld van Nehalennia dat is opgenomen in de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. De overgebleven vormen zijn weinig exact. Ik kijk naar de klei in mijn handen, maar zie geen gelijkenis. Zou het beter lukken na een bezoek aan de Nehalennia-tempel op Colijnsplaat?

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. Kliederkerk
    PREMIUM
    monnikenwerk

    Klieder­kerk

    In Kerk en buurthuis de Bethel in Den Haag is sinds vrijdag 26 oktober een viering gaande. Deze zaterdag dus zonder onderbreking voor de negende opvolgende dag. Dit om uitzetting te voorkomen van het Armeense gezin Tamrazyan dat daar schuilt. Het is regel dat de politie tijdens diensten een kerk niet zal binnenvallen. De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) steunt het initiatief en secretaris De Reuver leverde zelf als voorganger ook een bijdrage aan de voortdurende viering.
  2. Raar, ik heb interesse in allerlei gelovigen, maar Jehovah’s Getuigen poeier ik af
    PREMIUM

    Raar, ik heb interesse in allerlei gelovigen, maar Jehovah’s Getuigen poeier ik af

    Met mijn sleutelbos in de hand doe ik de deur open. “Mooi”, denk ik nog “dat komt goed uit, ik moet nu echt weg”. Beleefd vragen keurig geklede Jehovah’s Getuigen of ik tijd heb voor een gesprek. “Nee, het spijt me”, roep ik bijna uit terwijl ik naar buiten stap, de deur dicht gooi en er vandoor ga. Onderweg gaat het schuren. Het is toch wel raar, ik ben geïnteresseerd in allerlei varianten gelovigen, maar Jehovah’s Getuigen poeier ik af. Deze week zoek ik ze op, naar aanleiding van het rapport Wie is religieus en wie niet dat het CBS op 22 oktober jl. publiceerde.

blogs