Liturgietuin bij de kerk van 's Heer Hendrikskinderen
Volledig scherm
Liturgietuin bij de kerk van 's Heer Hendrikskinderen © 's Heer Hendrikskinderen

Monnikenwerk: Sok op het slagveld

blog's Heer Hendrikskinderen is sinds donderdag een dr Jan Koopmanspad rijker. Het pad is genoemd naar een predikant die van december 1931 tot oktober 1938 de plaatselijke kerk diende. Hij is in maart 1945 omgekomen ten gevolge van een afzwaaiende kogel bij een fusillade in het Weteringplantsoen te Amsterdam. 

Hij zat ondergedoken op de Stadhouderskade. "Ontdaan maar toch getrokken om het gruwel te zien stond hij met anderen voor het venster twee hoog; een kogel vloog over het water en de straat en sloeg op de tweede verdieping door de ruit en trof hem in het linkeroog, de kogel ging door het cerebrum en belandde boven de oogholte", schreef K.H. Miskotte aan D. Noordmans.

Uiteindelijk overleed Koopmans aan een hersenvliesontsteking ten gevolge van de verwonding. Het onderduiken was voor hem noodzakelijk geworden, onder meer na het schrijven van een anoniem pamflet 'Bijna te laat!' waarin hij in de verwarring van november 1940 'een heldere koers wees'. Miskotte merkte over Koopmans op dat hij "de meest beginselvaste tegenstander van het heidensch streven der bezettende macht" was. 

Gisteren in 's Heer Hendrikskinderen betoogde ds. Niels den Hertog, christelijk gereformeerd predikant te Surhuisterveen die werkt aan een dissertatie over het leven van de oud-predikant, dat de 'vette jaren' die Koopmans in Zeeland genoot hem daartoe de moed gaven. Bij dezelfde gelegenheid las Freek de Jonge het gedicht voor 'Wat maakt een mens tot held', dat hij over Koopmans schreef. Ieder oorlogsslachtoffer verdient het herdacht te worden. Als leed een gezicht krijgt, persoonlijk wordt, raakt het mensen meer.

Een sok op het slagveld.
Volledig scherm
Een sok op het slagveld. © José Baars

Deze week struinden wijzelf met vrienden rond over een voormalig slagveld waar op één dag meer dan 42.000 strijdkrachten de dood vonden. Een vriendin fotografeerde een in het veld liggende sok en we fantaseerden over hoe lang de restanten en bezittingen van gesneuvelden in de omgeving van Waterloo te vinden waren. Een enorme piramide tekent het landschap en een modern 'memorial 1815' waar je in notabene 4D de slag kunt ervaren, is ondergronds opgetrokken. We passeerden een landweggetje dat alleen toegankelijk was voor een toeristentrein. In totaal zijn er op en rond het slagveld vier 'attracties' te vinden. Hoe gepast is de term 'attractie'? Gruwelijk treurig is dat niet passender? Zoals in het kermen der gewonden van De slag bij Waterloo een pianostuk van Johan Wilhelm Wilms? Met dezelfde vriendin luisterden we fragmenten. 

Je zou toch denken dat we als mensen iets van veldslagen leren. Maar na Waterloo volgden de Eerste en Tweede wereldoorlog waarin afslachtingen nog een stuk effectiever plaatsvonden. Hopelijk zijn mensen als de oud-predikant uit 's Heer Hendrikskinderen ons vandaag, morgen en nog lang daarna tot inspiratie. Is moed niet dat doen wat je eigenlijk niet durft of waarvan je de consequenties niet kunt overzien? Het klinkt weinig 'attractief', maar is het overdenken waard.

  1. Eredienst volgens coronaprotocol
    PREMIUM
    MONNIKENWERK

    Eredienst volgens coronapro­to­col

    In mijn ouderlijk huis waren religie en humor op de een of andere manier ook aan elkaar gelinkt. Vooral op momenten dat er verliefdheid in het spel kwam, bewees dat mijn oudste broer goede diensten. Dominee Van der Zee, Van de Bos, Van der Heide … hij bleek goed met ze bekend als mijn moeder de vraag stelde ‘wie ging er bij jullie in de Boskapel voor?’. Als hij sprak over predikanten met deze namen, school daar een prachtig staaltje misleidende waarheid. Je zegt iets wel en tegelijkertijd niet. Mijn broer vond op zondagmorgen wandelen met zijn vriendin (door het bos, langs de zee en over de heide) goddelijk inspirerend. Het gaf geen problemen.
  2. Praktische tips uit het kloosterleven
    PREMIUM
    monnikenwerk

    Praktische tips uit het kloosterle­ven

    Jan van Damme schreef onlangs in de PZC dat de fietsgids Kloosterrijk Schouwen van Henk Dalebout inspiratie biedt voor wie wil fietsen in deze coronavolle tijd. Het is inderdaad een uitnodigend boekje dat rijk met foto’s is geïllustreerd. Omdat de kloosters waarlangs gefietst of gewandeld wordt al eeuwen zijn verdwenen, beveelt hij wel ‘inlevingsvermogen’ aan en ‘fantasie’ voor wie kloosterzang over de velden wil horen echoën.
  1. Wie-vergeet-wie-niet?
    PREMIUM

    Wie-ver­geet-wie-niet?

    Tussen alle initiatieven om aandacht te geven aan mensen die geen bezoek meer kunnen ontvangen omdat zij in een zorginstelling wonen, zit er één waarover ik blijf nadenken. Misschien is dat ook de bedoeling van Alzheimer Nederland. Dat we zo onze hersens fit proberen te houden. Vorige week vrijdag plukte ik de pagina uit de krant. Er stond een vergeet-me-nietje op een knalgele ondergrond afgebeeld. Op de bijbehorende site wevergetenjullieniet.nl vond ik knutselsjablonen om vergeet-me-nietjes op de stoep te tekenen, een windmolentje te maken, koekjes te bakken of een vlaggetjeslijn te maken van mijn oude spijkerbroek. Het idee is een signaal af te geven dat we elkaar missen, maar niet vergeten.

blogs