Volledig scherm
© Joost Hoving

De Context

Column Marleen BlommaertSoms snap ik dingen niet meteen. Niet altijd, soms. Zo woedt er nu een driftige discussie over vroeger. Vroeger is erg belangrijk geworden de laatste jaren. Liever zag ik een wereld waarin we het over het nu en de toekomst hadden, maar je hebt het niet altijd voor het kiezen.

De minister-president zei dat we de verder weg liggende geschiedenis niet met de bril van nu moeten beoordelen. Ik struikel al meteen in het begin van zo'n zin. Verder weg liggend... verder dan wat? denk ik dan meteen.

Een populaire collega van hem, Klaas Dijkhoff, zei ook al dat je geschiedenis in de context van destijds moet zien. En hij is niet de minste maar officieel zelfs de slimste mens. Hij is bovendien de 'rising star' en daar moet je altijd op letten. Ik ben het wel met hem eens. Ik vind namelijk dat je alles in zijn context moet zien. Je kunt het bovendien moeilijk níet eens zijn met de slimste mens, anders diskwalificeer je jezelf natuurlijk op grandioze wijze.

Maar wat is dan die context van die verder weg liggende geschiedenis eigenlijk? Wat moet ik in die context zien? En welke bril moet ik opzetten? Moet ik uitbuiting en slavernij in zijn context zien? Of moet ik het heldendom van toen in zijn context zien? Of moet ik macht in zijn context zien?

Als ik kijk naar de geschiedenisboeken die me probeerden het vak bij te brengen was dat toch tamelijk eenzijdig. Het ging meestal om heldhaftige mannen, alsof vrouwen er vroeger slechts waren om al die helden te baren. Het ging om strijd, bezettingslegers, godsdienstoorlogen, generaals die zich tot keizers kroonden met vrouwen als een soort behang op de achtergrond. Ik vond dat toen al een beetje een eenzijdig verhaal.

Maar uiteindelijk gingen de verhalen in de kern altijd over macht.

Dat geldt ook voor de geschiedenis en het beeld dat we daarvan hebben. Want degene die de macht heeft, houdt de pen vast van het geschiedenisboek dat geschreven of herschreven wordt. Altijd. En dat heren, is context.

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. Brood
    PREMIUM
    COLUMN MARLEEN BLOMMAERT

    Brood

    Het is nog vroeg. De kilte van de nacht wordt langzaam verdreven door de zonnestralen. De dauw is net vertrokken. Ik loop over onze dijk op deze verstilde zondagochtend. De stilte en de geur van de naderende herfst doen een drukke week vergeten. De pelotons wielrenners met hun nerveuze fluitjes en geschreeuw zijn er nog even niet. Ook alle auto’s slapen nog. Het geritsel van de bladeren is het enige dat de stilte van de herfst doorbreekt. Als de hond na enige tijd een vers reeënspoor oppikt, komt daar het ongegeneerde gesnuif van de hondenneus bij en het geritsel van haar lijf door het hoge gras: Snuif, snuif, swoesj, swoesj.
  2. Sprookjes
    PREMIUM
    column marleen blommaert

    Sprookjes

    Ik kijk graag naar science fiction. Star Trek, dr. Who, van alles, als het maar verzonnen is. Het is een onschuldige manier om te vluchten uit de werkelijkheid en me onder te dompelen in een denkbeeldige wereld. Als kind was ik ook al dol op sprookjes en dit zijn mijn volwassen sprookjes. De verhalen lopen langs voorspelbare lijnen: harmonie, het conflict/de val, de held staat op, hulp/vrienden, de tocht, de ontberingen en de verrijzenis. Zoiets ongeveer en ook voor de honderdste keer kijk ik er met plezier naar. Ik weet dat het verzonnen is en als het boek of de aflevering voorbij is, ga ik rustig verder met mijn normale leven.
  3. Het begin
    PREMIUM
    Column Marleen Blommaert

    Het begin

    We zitten in een comfortabele bus met airco. Buiten is het heet. De conducteur vraagt waar we naartoe willen en geeft ons kaartjes. Hij helpt de mensen die niet precies weten waar ze naartoe moeten met eindeloos engelengeduld. “Was het bij een tankstation? Een blauw of een rood tankstation? Ik wil jullie niet zomaar ergens achterlaten.” Hij waarschuwt de mensen als de bus stopt en roept duidelijk de halte om. We zijn op de plek waar de Europese beschaving begon waardoor het misschien beter is blijven hangen.

Columns