Volledig scherm
Rauw eten staat centraal in het paleo-dieet. © Shutterstock

Zo (on)gezond is het paleodieet

Koken & etenIn de zomer willen veel mensen een paar kilo kwijt om er een tikkeltje beter uit te zien op het strand. Maar is dat snelle diëten wel zo gezond? Voedingsdeskundige Sandra Bekkari over het paleodieet.

Het paleodieet kwam onlangs ongunstig in het nieuws. Mensen die het dieet lang volgen, zouden eerder last van hun hart krijgen, zo toont nieuw Australisch onderzoek aan dat verscheen in European Journal of Nutrition, waarin alleen artikelen verschijnen die zijn gecheckt door vakgenoten in de voedingswetenschap.

In de ontlasting van proefpersonen die zo’n dieet volgden vonden de wetenschappers een stofje (trimethylamine-N-oxide oftewel TMAO), dat uiteindelijk de kans op ernstig hartfalen kan verhogen. Het stofje werd aangetroffen bij proefpersonen die het dieet het striktst volgden. 

Er zijn volgens diëtist Sandra Bekkari behoorlijk wat argumenten om het paleodieet niet te volgen. Maar eerst: wat houdt deze eetwijze in? Bij het paleo- of het oerdieet ga je eten zoals onze voorouders. Dat betekent dat moderne industrieel bewerkte producten, die vroeger niet bestonden, verboden zijn. Denk aan granen, zuivelproducten, sojaproducten, sterk geraffineerde producten zoals pasta, koekjes en snoep, en soms ook groenten zoals aubergines en tomaten.”

Wat er wel op het menu staat, zijn gezonde vetten, dierlijke eiwitten en fruit en groenten die niet tot de ‘nachtschadefamilie’ behoren. Het paleodieet zou ervoor zorgen dat je niet te maken krijgt met welvaartsziekten als diabetes en obesitas. Ironisch genoeg zouden ook  hart- en vaatziekten daaronder vallen.

Bekkari  vindt dat je voorzichtig moet zijn. Ten eerste: het verleden is niet vergelijkbaar met het heden. ,,We leven niet meer in de oertijd. Ons lichaam, en meer bepaald onze darmflora, is aangepast aan het eten van bepaalde gezonde voedingsmiddelen zoals natuuryoghurt en havervlokken. We hebben nu ook een veel ruimer aanbod, niet alleen aan bewerkte, maar ook aan pure voedingsmiddelen.”

Volledig scherm
Veel groenten en weinig bewerkt voedsel: er zitten goede elementen in het paleodieet. © Shutterstock

Je moet niet rigoureus voeding links laten liggen. ,,Ik ben geen voorstander van het schrappen van gezonde voedingsmiddelen. Door alle granen, zuivel en bepaalde groenten te schrappen is de kans op voedingstekorten reëel en het maakt het dieet ook vrij onhaalbaar. Als je geen havervlokken, tomaten of paprika meer mag eten: wie houdt dat vol?”

,,Bovendien is aangetoond dat de mediterrane keuken, die onder andere veel groenten van de nachtschadefamilie bevat, een heel gezonde keuken is. Bepaalde groenten schrappen lijkt me dus geen goed idee. Ook bewezen: gefermenteerde zuivelproducten hebben een positief effect op je darmflora. Zuivel is op zich ook nog altijd een goede bron van calcium. Het is niet aan te raden om grote hoeveelheden zuivel te consumeren, maar natuuryoghurt en een stukje kaas passen prima in een gezond voedingspatroon.”

Grote porties vlees

Vroeger is dus niet nu, vindt Bekkari. ,,Sommige mensen overdrijven met hun porties vlees omdat onze voorouders grotere porties vlees aten. Maar de kwaliteit van het vlees van vandaag de dag is niet te vergelijken met dat van vroeger. Bovendien zijn grote porties vlees niet aan te raden voor onze gezondheid. Zo raadt de Gezondheidsraad aan om maximaal 500 gram rood vlees per week te eten. Vis wordt ook warm aanbevolen, en is ook erg gezond, maar 7 dagen per week is te veel van het goede.”

Toch kunnen we volgens Bekkari wel iets leren van het paleodieet. ,,We eten veel te veel sterk bewerkte granen en koolhydraten in het algemeen, zeker omdat we onze voeding niet aanpassen aan onze zittende levensstijl. Onze voorouders gingen jagen, wij niet. Het is dus zeker een goed idee om minder sterk bewerkte voedingsmiddelen te eten, al is volledig schrappen erg moeilijk en vaak niet haalbaar.”

80/20-regel

Overdrijf niet, is het motto. ,,Gebruik gewoon je gezond verstand en eet met mate. Ik pas hierbij de 80/20-regel toe: als de basis van je eetpatroon gezond is zal die laatste 20 procent het verschil niet maken.”

Maar de basis - onbewerkt eten - is goed, vindt Bekkari. ,,Het idee van vooral meer pure voeding eten is erg positief. Probeer dat mee te nemen om keuzes te maken in wat je wel en niet eet.”

Hoe smaakt het eten op Mars? In die vraag verdiepte Wieger Wamelink van Universiteit van Wageningen zich. Hij vertelt erover in deze video: