Volledig scherm
© Getty Images

Groeiend aantal Nederlanders houdt het bij maximaal één glas alcohol

Koken & etenVier op de tien Nederlanders zegt in 2019 helemaal geen alcohol of niet meer dan één glas per dag te hebben gedronken, blijkt uit nieuwe cijfers die het CBS vandaag publiceert. Nul of maximaal één glas per dag is de richtlijn die de Gezondheidsraad hanteert. Opvallend: mensen die meer drinken, roken daarnaast vaak ook.

Het percentage volwassenen dat voldoet aan de alcoholrichtlijn is toegenomen ten opzichte van 2014 en 2015. In 2014 dronk ruim 37 procent van de volwassenen geen alcohol of maximaal één glas per dag. Ten opzichte van 2018 is het percentage nauwelijks veranderd; het verschoof van 39 naar 41 procent in 2019.

Leefstijlmonitor

In 2019 gaf bijna 80 procent van de volwassenen aan weleens alcohol te hebben gedronken in de afgelopen 12 maanden. Elf procent van de volwassenen zei het afgelopen jaar geen druppel te hebben gedronken, maar daarvoor wel ooit. Geheelonthouders die helemaal nooit dronken zijn in de minderheid: negen procent had nooit alcohol gedronken. 

Volwassenen die maximaal één glas alcohol per dag drinken roken minder en gebruiken ook minder drugs, blijkt uit de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor 2019 van het CBS, in samenwerking met het RIVM en het Trimbos-instituut.

Tanja Traag, woordvoerder van het CBS, stelt dat deze resultaten ‘goed nieuws’ zijn. ,,Het advies is er niet voor niets. We zien dat het aandeel van de mensen dat zich hieraan houdt is toegenomen, dus dat is zeker iets goeds.’’ Traag is niet verbaasd over de resultaten. ,,Het is niet verrassend, want de cijfers stijgen consequent.’’

Alcoholrichtlijn

Sinds 2015 adviseert de Gezondheidsraad om geen alcohol te drinken of maximaal één glas per dag. Het advies zet op een rij welke voedingsmiddelen en -patronen leiden tot gezondheidswinst. 41 procent van de bevolking van 18 jaar en ouder voldoet aan deze alcoholrichtlijn; 30 procent van de mannen tegen 53 procent van de vrouwen.

Van de mensen van 75 jaar of ouder dronk 66 procent niet of maximaal een glas alcoholhoudende drank per dag. Van de 18- en 19-jarigen voldeed 30 procent aan deze richtlijn. Onder mensen met een laag inkomen is het aandeel dat niet drinkt of hooguit een glas alcohol per dag hoger dan onder de mensen met een hoog inkomen (54 procent tegen 30 procent).

Percentage lager onder rokers

Mensen die niet voldoen aan de alcoholrichtlijn zijn vaker roker dan mensen die er wel aan voldoen: 26 procent tegen 16 procent. Ook het percentage dagelijkse rokers verschilt tussen deze groepen: 18 procent tegen 13 procent.

,,Het feit dat er nog steeds zo’n duidelijke kloof is tussen de groepen is zorgelijk’’, zegt Traag over het verschil tussen mensen met een laag en hoog inkomen. ,,Mensen met een lage sociale economische status voldoen veel minder vaak aan deze norm en we weten dat alcohol- en drugsgebruik en roken negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid. De impact van een ongezonde leefstijl is erg groot.’’

Van de mensen die aangeven niet of maximaal één glas alcohol per dag te drinken zegt vier procent in de afgelopen twaalf maanden drugs te hebben gebruikt en drie procent zegt cannabis te hebben gebruikt.

Bij de groep die meer dan één glas alcohol drinkt per dag was dat respectievelijk 13 procent en 10 procent. Ook wanneer rekening is gehouden met leeftijd en geslacht blijven er verschillen aanwezig.

Strenge norm

,,Het is interessant om te monitoren in hoeverre deze norm effect heeft op deze verschillende groepen’’, stelt Traag. ,,Een ongezonde leefstijl is voor sommigen moeilijk te doorbreken, zoals bij rokers.’’ Volgens Traag heeft het CBS bij alcoholdrinkers niet goed in beeld hoeveel mensen het niet lukt anders te leven, maar leeft bij hen ‘vermoedelijk dezelfde lijn’.

De gezondheidsrichtlijn is volgens Traag een strenge norm. ,,De truc van een hele week niets drinken en dan in het weekend drie glazen, dat werkt natuurlijk niet. Daar zit waarschijnlijk een discrepantie: weten dat het beter is en het ook willen en het dan ook nog moeten kunnen.’’

Risico’s

Er is sprake van risicoalcoholgebruik bij het drinken van 12 gram of meer ethanol per dag voor vrouwen en 24 gram of meer voor mannen. Ter verduidelijking: in een flesje bier van 330 milliliter zit volgens de site van verslavingsexpert Jellinek 13,2 gram ethanol. Dit betekent dat vrouwen na één flesje per dag al in het risicoalcoholgebruik zittten. Per drankje is het aantal gram ethanol verschillend.