1. Eet Zeeuws, eet een paptaart
    PREMIUM
    COLUMN JAN VAN DAMME

    Eet Zeeuws, eet een paptaart

    Nee, de bolus gaat het niet maken. Dat las ik gisteren in deze krant. In het Zeeuwse kun je met het niet bijzonder smakelijk ogende baksel nog wel goede sier maken. Maar daarbuiten... Een exportproduct is het niet. En zal het nooit worden als ik de hedendaagse bakkers goed beluister. Zo’n gedraaide en besuikerde deegrol moet je vers eten. Dagvers. In plastic verpakt met een houdbaarheidsdatum wordt de smaakbeleving geweld aangedaan en ga je er in Amsterdam, of welke wereldstad ook, geen potten mee breken. Zelfs niet als je er een flinke laag roomboter op smeert.
  1. Toch viel ik als een blok voor ons tweewielige aanhangertje
    PREMIUM

    Toch viel ik als een blok voor ons tweewieli­ge aanhanger­tje

    Het is een vraag die dezer dagen nogal eens voorbij flitst. Wat betekent vrijheid eigenlijk? Tsja, denk ik dan. Daar sta ik echt niet zo vaak bij stil en ik heb er zeker geen pasklare definitie voor. Ik hoorde wel een mooi antwoord, ik geloof dat het van onze ‘Hello Goodbye’ Joris Linssen kwam. Vrijheid, zei hij, is de ruimte krijgen om fouten te mogen maken. Dat vind ik een mooie. Want ik weet zeker dat u en ik de plank met enige regelmaat misslaan. Wij allemaal. Gelukkig maar.
  2. Niet kauwen, hadden we onderling afgesproken, dat vindt Hij vast niet lekker
    PREMIUM
    column jan van damme

    Niet kauwen, hadden we onderling afgespro­ken, dat vindt Hij vast niet lekker

    Ták. Een harde tik met het zakmes op de houten kerkbank. Onze meester keek er streng bij. Eén ták betekende dat we met z'n allen moesten opstaan. Na twee tákken mochten we in colonne naar voren naar de communiebank lopen. Schrijden zou ik nu zeggen, je werd geacht niet te huppen of te versnellen, waardig jongens, waardig. Ik had mijn witte overhemd aan met een strikje onder mijn kin. Sommige meisjes in mijn klas hadden een sluier op hun hoofd, alsof ze gingen trouwen.
  3. Ze rijden zo de vouwen uit je broek
    PREMIUM
    column jan van damme

    Ze rijden zo de vouwen uit je broek

    Ja, driewerf ja knikte ik gisteren bij het lezen van de ingezonden brief. Er wordt inderdaad veel te hard gereden op de doorgaande weg in Sint Laurens. Verkeersborden, matrixborden, afwisseling van asfalt en klinkers, het is allemaal verspilde moeite. Ook de sinds de herinrichting veranderde voorrangsregel wil niet landen. Binnen de bebouwde kom gaat rechts voor. Maar pas op als je vanaf rechts de weg opdraait, je loopt het gevaar midscheeps te worden geramd.
  1. Dankzij de avondklok loop ik met mijn hoofd tussen de sterren
    PREMIUM
    COLUMN JAN VAN DAMME

    Dankzij de avondklok loop ik met mijn hoofd tussen de sterren

    Het was en is mijn vaste loopje. ’s Avonds om een uur of 10, 11 even snel naar buiten omdat huisgenoot Dibbe zo nodig nog eens moet. Zonder er erg in te hebben stapte ik elke keer in een kooi van omgevingsgeluiden. Vliegtuigen hoog boven mijn hoofd brommend op weg naar zonniger oorden, in de verte op de rondweg opschakelende vrachtwagens met containers uit de haven van Rotterdam, op mijn Noordweg late feestgangers en familiebezoekers.
  2. Iets verder op de Oosterscheldekering was het weer raak
    PREMIUM
    column jan van damme

    Iets verder op de Ooster­schel­de­ke­ring was het weer raak

    Afgelopen zondagochtend, een uur of elf. We reden vanuit Middelburg richting Schiedam. Over de Dammenroute. Op de Veerse Gatdam dacht ik nog: een getemd water, dat Veerse Meer, dus niet zo gek dat er richting Veere geen golfje te bekennen is. Het silhouet van het stadje met de ranke stadhuistoren en de plompe Grote Kerk kwam er des te beter door uit. Benader Veere vanaf het water - de vergeten burgemeester Den Beer Poortugael wist waarover hij het had.
  1. Naast mijn boterham met hagelslag: 'Plunderingen, zwaar vuurwerk en branden’
    PREMIUM
    column jan van damme

    Naast mijn boterham met hagelslag: 'Plunderin­gen, zwaar vuurwerk en branden’

    Een zuurdesemboterham deze ochtend. Speciaal opgelet bij aankoop in de super. Zuurdesem levert een lekker verende structuur op. Heel geschikt om mijn margarine - piep, ik mag geen merk noemen maar ik let op mijn cholestrol - op uit te smeren zodat de hagelslag in een zacht bedje valt. Het restje margarine aan mijn mes gebruik ik om het chocoladebed af te toppen. Een taartje, zeiden we vroeger thuis.
  2. Ik zou graag nog eens een ouderwetse bak vertellen
    PREMIUM
    Column Jan van Damme

    Ik zou graag nog eens een ouderwetse bak vertellen

    De lach is weg. Ja, ik voel mee met René Diekstra, de man met de expressieve bretellen. Gisteren constateerde hij in de krant dat het lachen ons vergaan is sinds het uitbreken van de coronapandemie bijna een jaar geleden. De hele godganse dag sijpelt het virus in ons dagelijkse leven door. De angst voor het ontstaan van nog veel besmettelijkere varianten, de onrust creërende dagcijfers, het geneuzel over een avondklok. Als we al naar een winkel gaan, zien we alleen elkaars ogen, een minzame of een uitnodigende glimlach blijft verborgen achter onze mondkapjes.
  1. Onze op onderduik ingerichte achterkamer oogt volstrekt overbodig
    PREMIUM
    Column Jan van Damme

    Onze op onderduik ingerichte achterka­mer oogt volstrekt overbodig

    We hadden onze achterkamer al ingericht. Of tuinkamer, of studeerkamer, in elk geval, de ruimte in ons huis die het verst van de straatkant af ligt. De eindejaarsopstelling, zo was de gangbare benaming geworden. Dat wil zeggen: een gerieflijke mand, een berg gezonde kauwkluifjes, een waterbak en een voorraad brokken voor minstens twee dagen. En, misschien nog wel het belangrijkst van al, de geluidsinstallatie met een stapel kerst- en wintercd’s.
  2. Je bent al gauw een boomer als je niet altijd begripvol bent
    PREMIUM
    Column Jan van Damme

    Je bent al gauw een boomer als je niet altijd begripvol bent

    Nog geen licht aan de horizon. Shit, de bieten zijn pas gisteren van het land gereden. Het bordje 'Slik’ staat uit het lood gewaaid in de berm. De klei metselt zich robuust tussen achterwiel en spatbord. Trappen, harder, bij Scherpbier klimt het nog ook. Uitpuilende schooltas op de bagagedrager, de broodtrommel past er niet in, die heb ik er los bovenop bevestigd onder de snelbinders. Bruin brood met gebakken ei, dat is nog iets om naar uit te kijken vandaag.