Anne (28) was pas 16 toen ze hiv kreeg van haar eerste vriendje

Video'Aids? Dat is toch iets uit Afrika?' Niet dus. In Nederland komen er achthonderd nieuwe hiv-patiënten per jaar bij. Twintigers Anne en Chris kregen de schrik van hun leven toen ze de uitslag van de dokter kregen.

Anne van Laar (28) uit Voerendaal

,,Ik weet nog dat de verpleegkundige met een paperclip zat te spelen. Hij vouwde hem uit, tot er een gek vormpje overbleef. Hij was net zo nerveus als ik. Tegenover hem zat de jongste patiënt die hij ooit heeft moeten vertellen dat ze hiv heeft.

Ik was 16 en superverliefd op een jongen die ik op een fancyfair had ontmoet. Er gebeurde al snel meer. Ik slikte de pil. Ik wist natuurlijk wel dat die niet helpt tegen soa’s, maar daar dacht ik niet bewust over na. Tot ik seksuele voorlichting op school kreeg. We kregen een kaartje van de GGD waar je je gratis en anoniem kon laten testen. ‘Laten we het maar doen’, zei ik tegen mijn vriend. ‘Het zal wel goed zitten.’

35 miljoen doden
Na 26 jaar is de grootste aidsconferentie van de wereld weer in Nederland. Komende week komen twintigduizend artsen, onderzoekers en activisten uit 150 landen naar de Rai in Amsterdam.

Ook beroemdheden als prins Harry en sir Elton John zijn aanwezig.

Wereldwijd zijn sinds het uitbreken van de aidsepidemie 35 miljoen aidsdoden. Dagelijks komen hier 2700 sterfgevallen bij. In Nederland lopen jaarlijks 800 mensen hiv op, vooral mannen die seks hebben met mannen.

Volledig scherm
Anne van Laar kreeg hiv op haar 16e van haar eerste vriendje. Ze is nu 28 en moeder. © Koen Verheijden
Quote

Op school draaiden alle koppen om als ik door de aula liep

Anne van Laar (28), leeft al 12 jaar met hiv

Maar het zat niet goed. Na twee weken hoorde hij dat hij hiv had. Hiv? We wisten amper wat het was. Ging hij nu dood? En ik? We waren bang. Van mij konden de artsen het nog niet met zekerheid zeggen, want de incubatietijd van het virus is drie maanden. Die onzekerheid kon ik niet aan. Ik moest het van mezelf aan mijn ouders vertellen, maar durfde het niet.

De avond voor het gesprek heb ik een kladblaadje volgeschreven: dat ik zeker wist dat ik mijn vriend nooit meer zou zien. Ze zouden vast heel boos zijn. Huilend heb ik het verteld, in de woonkamer. Mijn ouders moesten ook huilen. Ze zijn nooit boos geweest. Elk testmoment gingen ze mee. Ze waren ook bij de definitieve uitslag. Ik nam verder alleen mijn beste vriendin in vertrouwen.

Heftig

Al snel wist mijn hele omgeving het. Kreeg ik via MSN een berichtje van een jongen van de lokale ijssalon: ‘wat heb ik gehoord, heb jij hiv?’. Op school draaiden alle koppen om als ik door de aula liep. Ik heb het mijn vriendin nooit vergeven dat zij de sensatie zocht terwijl ik steun nodig had.

Het eerste half jaar slikte ik hiv-remmers, elf pillen per dag. ’s Ochtends was ik misselijk, ’s avonds dizzy. Ik zat in mijn eindexamenjaar en kon me niet concentreren. Ook mijn lever reageerde heel heftig. Om die redenen besloot ik te stoppen met medicatie. Daarmee ben ik een uitzondering in Nederland, 83 procent van de hiv-patiënten is in behandeling.

Moodkiller

Mijn immuunsysteem is ongewoon sterk en het virus heel zwak. Ik ben net zo sterk als een gezond persoon en laat me elk half jaar controleren. Daar zit wel een risico aan verbonden: mijn virus is overdraagbaar aan anderen. Dus ook naar mijn kinderen (nu 6 en 8).

Quote

Mijn zoon (3) wilde een kusje op mijn knie geven die ik net gestoten had. Mag niet, zei ik. Mama's bloed is ziek

Anne van Laar (28), leeft al 12 jaar met hiv

Toen mijn oudste zoon drie was heb ik uitgelegd dat ‘mama’s bloed ziek is’ en hij dat nooit mag aanraken. Hij wilde een kusje op mijn knie geven die ik net gestoten had. Ondanks zijn leeftijd begreep hij het gelijk.

Verder moet ik opletten bij seks. Altijd met een condoom, geen orale seks. Dat is een moodkiller, maar het idee dat ik een ander zou kunnen infecteren kan ik niet verdragen. De enige momenten dat ik nog medicatie heb geslikt is voor en tijdens mijn zwangerschappen. Op die momenten kon ik hiv niet overdragen. Voor de zekerheid kregen mijn kinderen zes weken na hun geboorte medicijnen die moesten voorkomen dat het virus, als het toch in hun lichaam was gekomen, zich zou nestelen. Daar had ik heel veel moeite mee. Die chemische rotzooi in hun lichaampjes. Ik wilde bewust ook jong kinderen, nu is mijn lichaam nog sterk.

Oordeel

Mijn kinderen praten over mijn ziekte alsof het heel normaal is. Zij hebben geen oordeel, in tegenstelling tot sommige volwassenen. Er zijn ook zoveel misvattingen: nee je krijgt geen aids als je na mij op de toiletbril zit, evenmin van zoenen.

Toen mijn eerste relatie over ging, werd ik na een tijd verliefd. Toen die jongen aan zijn ouders vertelde dat ik hiv heb, verboden ze contact met mij. Zijn broer zei ‘iemand met hiv heeft geen recht op leven’. Dat deed pijn.

Uiteindelijk kreeg ik een relatie met iemand met wie ik al langer bevriend was. Hij wist al: als ik voor Anne kies, kies ik voor het hele pakket. Hij werd de vader van mijn kinderen. Met mijn eerste vriendje heb ik nog altijd contact. Die band blijft. Misschien is hij wel de enige die écht begrijpt hoe ik me soms voel.’’

Chris Lensen (28) uit Venlo

,,Een moeder van een vriend gooide het kopje koffie weg nadat ik eruit dronk. Zo de prullenbak in. ‘Gewoon voor de zekerheid’ zei ze. De keer erna kreeg ik een plastic wegwerpbekertje.

Ik kan er nooit boos om worden. Ik snap wel dat mensen het eng vinden. Het is onwetendheid. Soms zelfs onder zorgpersoneel. Mijn baas in de thuiszorg ontsloeg me. Tijdens bloedprikken deed een medewerkster twee handschoenen over elkaar heen. Ik zei: heeft u nooit geleerd dat twee condooms over elkaar altijd scheuren?

Tongzoenen
Hiv is een virus dat het afweersysteem aantast. Je kunt het oplopen door onbeschermde seks, bloedcontact, borstvoeding of een vuile injectienaald. Als hiv onbehandeld blijft, kan het zich ontwikkelen tot aids, waaraan je kunt overlijden.

Met de juiste medicatie is het virus onmeetbaar in het bloed en daarmee niet overdraagbaar.

Grootste misverstand: je kunt hiv oplopen via tongzoenen, hoesten, de wc-bril, een koffiekopje of zwemwater.

Volledig scherm
Chris Lensen kreeg hiv op zijn 22ste. © Koen Verheijden
Quote

Hij was mijn derde bedpartner. Ik had er niet op los geleefd

Chris Lensen (28), leeft 6 jaar met hiv

Sinds ik hiv-remmers slik is het virus in mijn bloed onmeetbaar. Ik kan het dus niet overdragen. Je buurvrouw is bij wijze van spreken nog een groter risico, want er zijn 2600 mensen in ons land die niet weten dat ze hiv hebben.

Toen ik de uitslag kreeg van de dokter was ik in shock. Bij binnenkomst zag ik de tissues op haar bureau al staan. Ik kon bijna niet op mijn benen staan, was 17 kilo afgevallen – kijk nou naar me, ik ben al geen dikke jongen - en mijn lymfeklieren in mijn hals waren opgezwollen. Ik had mijn 22ste verjaardag niet eens kunnen vieren, zo ziek was ik. Ik dacht aan kanker, niet aan aids. Dat kwam toch alleen in Afrika voor?"

Quote

Alsof ik een tweede keer uit de kast kwam. Ze vonden me helemaal niet vies of raar

Chris Lensen (28), leeft 6 jaar met hiv

Mijn vriend en ik waren monogaam. Hij was mijn derde bedpartner. Ik had er niet op los geleefd. De dokter zei nog: ga niet googlen. Dat deed ik toch. Ik zag magere mensen met ingevallen wangen, huidkanker, echt verschrikkelijk. Ik dacht dat mijn leven ophield. Mijn moeder ook. Die moest keihard huilen.

Vier jaar lang heb ik elke dag suf geblowd om maar niks te voelen. Ik was boos op mezelf. Aan seks deed ik niet meer, zelfs geen zelfbevrediging. Tot mijn moeder me naar een afkickkliniek stuurde. Tijdens een praatsessie reageerden anderen zo goed op mijn verhaal. Alsof ik een tweede keer uit de kast kwam. Ze vonden me helemaal niet vies of raar.

Inmiddels ben ik heel open. Ik vertel mijn verhaal aan iedereen, zet het op facebook, geef voorlichting op scholen, ben model geweest voor Stop Aids Now, en zet het in mijn profiel van Grinder (datingapp voor homo’s). Ik verwijt mezelf ook niks meer. Ik ben geliefd onder mensen om wie ik ben, niet om wat ik heb.’’

  1. Zorgen om betrouwbaarheid dna-test: ‘Ronduit gevaarlijk’
    Update

    Zorgen om betrouw­baar­heid dna-test: ‘Ronduit gevaarlijk’

    De Vereniging Klinische Genetica Nederland (VKGN) maakt zich ernstige zorgen over de betrouwbaarheid van dna-tests die bedrijven aanbieden aan particulieren. De vereniging heeft melding gedaan bij de inspectie Volksgezondheid en Jeugd over het zogenaamde ‘genenpaspoort’ van iGene. Dat bedrijf verkoopt leefstijladviezen aan de hand van de uitkomsten van hun test. ,,Mensen krijgen soms onterecht een geruststellende boodschap. Dat is ronduit gevaarlijk.’’