Volledig scherm
De nieuwe zeesluis in Terneuzen is volop in aanbouw. © RV / droneteam Rijkswaterstaat Nederland

Vlaanderen zal moeten meebetalen voor ‘onze’ zeesluis op vervuilde Nederlandse havengrond

De grote zeesluis in Terneuzen die in aanbouw is, zal een pak meer gaan kosten dan gepland. Er bleek een historische vervuiling in de bodem te zitten, waarvan de saneringskost minsten 50 miljoen euro bedraagt. Door de fusie-overeenkomst tussen de Haven van Gent en die van Zeeland moet Vlaanderen minstens de helft daarvan ophoesten. En nu blijkt er nog meer vervuiling te zijn gevonden. Wie die moet betalen, staat nog niet vast. “Maar in principe komt er geen extra rekening naar het Gentse havenbedrijf en zeker niet naar de stad”, zegt havenschepen Sofie Bracke.

Dat er grond in Terneuzen vervuild was en gesaneerd moest worden, was geen geheim. Alleen blijkt die vervuiling veel zwaarder uit te vallen dan gedacht. Meerkost: minstens 50 miljoen euro. Vlaanderen zal de helft daarvan op zich nemen, zo gaf Vlaams minister Lydia Peeters al mee. En dat valt dan nog mee, want in de fusie-overeenkomst tussen de Gentse en de Zeeuwse haven staat dat alle extra kosten en baten, of alle risico’s, voor rekening van Vlaanderen zijn. Vlaanderen had daarom een ‘risicoreservering’ voorzien van 10% van de totaalkost van de sluis, dus 75 miljoen euro. Van dat bedrag verdwijnt dus al minstens 25 miljoen euro.

Combinatiestoffen

Maar nu blijkt er opnieuw een probleem met vervuilde grond te zijn opgedoken. “Er zijn zogenaamde PFAS gevonden in de grond waar de Zeesluis in Terneuzen wordt gebouwd”, zegt Harm Verbeek, woordvoerder van de Vlaams Nederlands Scheldecommissie in Terneuzen. “Dat zijn gevaarlijke, moeilijk afbreekbare combinatiestoffen met fluorverbindingen, die onder meer gebruikt worden voor anti-aanbaklagen. Nu heeft Nederland in juli een ‘tijdelijk handelingskader’ ingesteld over hoe moet worden omgegaan met PFAS-houdende grond. Dat maakt dat we die niet kunnen afvoeren zoals we gepland hadden. Er is – in samenspraak met de gemeente Terneuzen – een tijdelijk depot ingesteld waar we de vervuilde grond voorlopig naartoe brengen, in afwachting van een definitieve regelgeving, die begin december bekend gemaakt wordt.” Over hoeveel vervuilde grond het juist gaat, kan Verbeek nog niet zeggen. “Daarvoor wachten we het onderzoek af. Maar het klopt wel dat we op meerdere plaatsen meer grond zullen moeten afgraven dan voorzien, soms tot 4 meter diep. Hoe hoog de kost zal oplopen, weten we dus nog niet.”

Freddy Aerts, directeur Maritieme Toegang Vlaanderen, weet het wel. “Het ging oorspronkelijk over 5 miljoen kubieke meter grond die vervuild kon zijn met die PFAS. We hebben dat door onderzoek al kunnen reduceren tot 1 miljoen kubieke meter, waarvan we nog verder moeten bemonsteren wat wel en niet is aangetast. Hoe die vervuiling daar komt, weten we niet. We weten wél dat Nederland de wetgeving rond PFAS recent heeft verstrengd en daarmee de strengste van Europa is geworden. Over wetgeving die wordt aangepast, is niks afgesproken in de fusie-overeenkomst tussen de havens. Nederland kan die kosten dus niet zomaar afschuiven op Vlaanderen.”

Onderhandelingen

Maar daarover is uiteraard wél discussie. “De onderhandelingen daarover lopen inderdaad nog”, zegt huidig havenschepen Sofie Bracke, die het fusiedossier van haar voorganger Mathias De Clercq erfde. “Als er een stuk van de factuur naar Vlaanderen komt, zou het kunnen dat er een deel naar het havenbedrijf, North Sea Port, zal doorgerekend worden. Dat gaat over maximum 15%. Wij gaan er evenwel van uit dat Vlaanderen die mogelijke meerkost uit hun ‘risicoreservering’ zal betalen. Gelukkig heeft het Havenbedrijf zelf ook nog een reservebudget voor onvoorziene kosten die konden opduiken, zoals bij elke bouwwerf. Sowieso komt de rekening niet naar de stad Gent, en dus niet naar de belastingbetaler.”

De Zeesluis is begroot op 753.346.000 euro. Nederland betaalt daarvan ruim 190 miljoen euro, Vlaanderen de rest. Van het Vlaamse deel komt 48 miljoen van Europa en het Havenbedrijf Gent betaalt 88,6 miljoen. Bij het Vlaamse deel komt dus al minstens 25 miljoen euro extra door de historische vervuiling van de site. Hoeveel de meerkost van de PFAS-vervuiling zal bedragen, blijft afwachten. De Zeesluis zou eind 2022 klaar moeten zijn.

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. Kunsthappening hangt bananen op: “Voor wie een hongertje heeft”

    Kunsthappe­ning hangt bananen op: “Voor wie een hongertje heeft”

    De oude gebouwen van Huurland in Hero-Gym aan de Kortrijksesteenweg in Sint-Denijs-Westrem werden voor één dag omgetoverd voor een kunsthappening. Kunstenaar Walter Wings pakte ludiek uit door in de inkomhal bananen met ducttape aan de muren te hangen. Geen banaan van 100.000 euro zoals die van kunstenaar Maurizio Cattelan. “Gewoon voor wie een hongertje heeft”, lacht hij. “Wel opletten want ik heb ook een werk met nepbananen. Dat is niet geschikt voor consumptie.”
  2. Raclette, oliebollen en zalm... sterrenchefs proeven àlles op de Gentse Winterfeesten: “Ook hier herken je vakkennis meteen”

    Raclette, oliebollen en zalm... sterren­chefs proeven àlles op de Gentse Winterfees­ten: “Ook hier herken je vakkennis meteen”

    Naar de Gentse Winterfeesten gaan, is toch altijd uitkijken naar lekkers om te eten. Van de 150 kramen in Gent zijn er maar liefst 45 met lekkernijen. Op vraag van de organisatie proefden twee sterrenkoks zaterdag alles. Oliebollen gevolgd door raclette en churros… geen probleem voor Marcelo Ballardin (OAK) en Syrco Bakker (Pure C). “Ook in een kraam op de kerstmarkt merk je meteen of er vakkennis is”, zeggen ze.