Volledig scherm
De export was de afgelopen jaren een belangrijke aanjager van de economische groei. © ANP XTRA

Nederlandse economie groeit door: bedrijven en consumenten gaven meer uit

De Nederlandse economie blijft het goed doen. De groei wordt voornamelijk gedragen door investeringen. Toch is de economie in rustiger vaarwater terecht gekomen.

In het eerste kwartaal was de groei 0,5 procent, zo maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bekend. De Nederlandse economie hield het eerste kwartaal van dit jaar het groeitempo van het laatste kwartaal van 2018 vast. Dat is voornamelijk te danken aan investeringen. Zowel aan woningen als bedrijfsgebouwen werd meer uitgegeven. Ook is meer geïnvesteerd in infrastructuur en machines.

De extra uitgaven aan machines en bedrijfsgebouwen is geen toeval. Bedrijven zitten vaak al op de top van hun productiecapaciteit. Voor groei zijn daarom nieuwe investeringen in machines nodig. De vraag is of die extra groei er direct komt. Op jaarbasis bedraagt de groei nu 1,7 procent. ABN Amro verwacht echter dat de groei terugloopt tot 1,4 procent. Dat zou betekenen dat de nieuwe machines maar mondjesmaat gebruikt gaan worden. ,,De beslissing om te investeren is vaak al eerder genomen'', geeft Nico Klene, senior econoom bij ABN Amro, als verklaring. ,,Bovendien is zo'n investering voor de lange termijn. Als de groei weer aantrekt kan het bedrijf daar direct op inspringen door de productie uit te breiden.''

Buurlanden

Volgens CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen doet Nederland het goed ten opzichte van de buurlanden. De economische groei was hoger dan in Frankrijk en België en gelijk aan die van het Verenigd Koninkrijk. ,,Dat mag ook wel, want in economisch slechte jaren deed Nederland het beduidend minder dan de buren'', aldus Van Mulligen.

Toch is de economie in rustiger vaarwater terechtgekomen. In 2018 was de groei nog boven de 3 procent. Naast de bedrijven gaven ook de consumenten weer meer uit. Het is nu al het twintigste kwartaal op rij dat de consumentenuitgaven stijgen, maar wel in een minder hard tempo. Volgens Van Mulligen is dat lagere tempo te wijten aan een tweetal zaken. Door het zonnige weer verbruikten huishoudens minder gas en door hogere belastingen waren auto's minder in trek. ,,Corrigeer je daarvoor, dan zou de groei nog best aanzienlijk zijn.''

Klene is minder optimistisch. ,,De afgelopen jaren namen de besteedbare inkomens flink toe, vooral omdat veel mensen een baan vonden.'' Dat zorgde voor veel extra bestedingen. Maar door de krapte op de arbeidsmarkt stijgt het aantal banen veel minder snel. ,,En het consumentenvertrouwen is flink gedaald de afgelopen maanden.'' Dat vertrouwen is belangrijk, want als de consumenten somber zijn dan geven ze hun geld niet uit. Die beide factoren zorgen ervoor dat de consumentenuitgaven dit jaar minder zullen bijdragen aan de groei dan in eerdere jaren, verwacht Klene.

Uitvoer

De export was de afgelopen jaren een van de meest prominente motoren van de economische groei. Maar ook de uitvoer steeg in het traagste tempo in drie jaar tijd. Klene verwacht ook geen grote verbetering. ,,De wereldhandel blijft onder druk staan, dus we moeten het niet van de export hebben.'' De overheid zou de nieuwe aanjager van groei moeten worden. Het kabinet wil miljarden extra uitgeven, maar daar komt tot nu toe weinig van terecht. In de zorg lukt het bijvoorbeeld niet om voldoende extra personeel aan te trekken, waardoor het geld blijft liggen. Ook de bouw van meer woningen, wegen en bruggen blijft achter wegens personeelsgebrek.

1,7 %

Op jaarbasis bedraagt de economische groei nu 1,7 procent.