Volledig scherm
Luchtfoto van Terneuzen van voor de Tweede Wereldoorlog. © NIMH

Landelijke viering 75 jaar vrijheid in Terneuzen op historische grond, 5 september 1944 vond er een executie plaats

TERNEUZEN - Het begin van de viering van 75 jaar vrijheid in Terneuzen vindt plaats op historische grond. De Duitsers executeerden er 5 september 1944 Rijkswaterstaat-hoofdingenieur P. T. Hoolsema.

Hoolsema was betrokken bij een poging om explosieven onbruikbaar te maken die door de Duitsers waren aangebracht bij de Terneuzense Westsluis. Een Duitse patrouille snapte hem, schoot hem direct neer en executeerde hem vervolgens in aanwezigheid van diverse binnenstadbewoners bij het ponton van het veer naar Hoedekenskerke. Dat is bij de oude Veerhaven, waarrond zich vandaag de activiteiten rond de viering van 75 jaar vrijheid en de herdenking van de Slag om de Schelde (2 oktober-8 november 1944) concentreren. Ter afschrikking lieten de Duitsers het lichaam van Hoolsema enige tijd op de Scheldedijk liggen, meldt historicus Gijs van der Ham in deel 2 van het standaardwerk Zeeland 1940-1945.

Overwinningsroes

Niet alleen Hoolsema werd slachtoffer, ook ir M. Groenewegen, I. de Bert, M. Nieuwenhuize en S. P. C. Verbrugge werden door de Duiters geëxecuteerd, vanwege betrokkenheid bij de 'sabotagedaad’. Van der Ham citeert een vriend van Groenewegen hierover: ‘Een zeer voorbarige overwinningsroes waarin iedereen verkeerde, was er gedeeltelijk schuld van'. De vriend doelt op de euforische stemming die dinsdag 5 september 1944 in Nederland heerste, een dag die als Dolle Dinsdag door het leven gaat. Veel Nederlanders verwachtten toen dat de geallieerde troepen snel zouden doorstoten vanuit België en vierden alvast dat de Duitsers waren verslagen. Het bleek een grote vergissing, zeker voor de vijf mannen die in Terneuzen het leven verloren.

Koewacht en Heikant werden al wel 16 september 1944 als eerste Zeeuwse dorpen bevrijd. Terneuzen volgde 20 september, nadat de Duitse troepen zich ijlings hadden teruggetrokken. De geallieerden waren toen al begonnen met een offensief bij Arnhem om snel Duitsland te kunnen bereiken, de mislukte Operatie Market Garden die 25 september 1944 eindigde. Vervolgens richtten alle pijlen zich op de bevrijding van de Westerschelde-monding, om Antwerpen te kunnen gebruiken als aanvoerhaven voor geallieerd oorlogsmaterieel. De de Slag om de Schelde begon officieel 2 oktober en zou tot 8 november 1944 duren. Volgens in 2013 gepresenteerde berekeningen vielen hierbij 9764 slachtoffers; 3231 geallieerde militairen, 4250 Duitse militairen en 2283 burgers.

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement