Volledig scherm
De kerk van de Gereformeerde Gemeente in Kruiningen. © Joeri Wisse

Rechter kapittelt Gereformeerde Gemeente Kruiningen

MIDDELBURG - De Gereformeerde Gemeente in Kruiningen heeft zowel de regels van het kerkrecht als de fundamentele beginselen van het procesrecht geschonden. De rechter gaf het Kruiningse kerkenraadslid H.J. dinsdag in de Middelburgse rechtbank op nagenoeg alle punten gelijk in het kort geding dat hij tegen de kerkenraad had aangespannen.

J. is  24 jaar diaken geweest van de Gereformeerde Gemeente Kruiningen en scriba (secretaris) van de kerkenraad. In 2014 treedt G. Bredeweg aan als predikant. Bredeweg is naar de mening van J. niet geschikt als predikant. Zo zou hij kwetsbare gemeenteleden intimideren en zijn zwijgplicht schenden. J. spreekt de predikant begin december 2016 daarop aan. Het gesprek loopt uit de hand. De predikant stelt hem voor een keuze: zijn beleid steunen, of uit de kerkenraad stappen. J. kiest voor het laatste. 

Een dag later krijgt J. te horen dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan overspel met zijn nichtje. Dat zou J. zelf bekend hebben in een gesprek met de predikant en ouderlingen. 

Op 23 december wordt J. voor drie maanden de toegang ontzegd tot het Heilig Avondmaal. Ook krijgt hij stille censuur opgelegd, een ingrijpende tuchtmaatregel. 

J. verweert zich: tussen hem en zijn nichtje is geen seksueel verkeer geweest. Een brief die het meisje later aan de kerkenraad schrijft, onderschrijft dit.  J. vraagt om een kerkelijk onderzoek naar de feiten, maar dat is volgens de predikant niet nodig omdat J. zelf bekend zou hebben.

Onderzoek

In dit geval zijn zowel de regels van het kerkrecht als de fundamentele beginselen van het procesrecht geschonden, aldus rechter E. van der Lende-Mulder Smit. Er had wel degelijk nog onderzoek naar de feiten moeten plaatsvinden. Temeer omdat het nichtje zelf ontkent dat er iets gebeurd is. 

Ook met het argument dat J. niet naar de rechter had mogen stappen, omdat er nog een kerkelijke procedure liep, veegt de rechter de vloer aan. Pas in september 2017 zou de classis een oordeel kunnen uitspreken over het gewraakte kerkenraadsbesluit. J. zou, gezien de in persoonlijk opzicht zeer ingrijpende situatie, te lang moeten wachten op duidelijkheid, oordeelde de rechter. Het was daarom wel degelijk terecht dat J. naar de civiele rechter stapte. Deze kan beoordelen of er bij deze op zich kerkelijke aangelegenheid, sprake is van strijd met de wet, strijd met het eigen kerkrecht en statuut en of het eigen procesrecht van de kerk wel met voldoende waarborgen omkleed is. Op al deze punten is de handelwijze van de Gereformeerde Gemeente Kruiningen laakbaar geweest.

Terugdraaien

Alle tuchtmaatregelen moeten dan ook onmiddellijk worden teruggedraaid. Ook mag de kerkenraad  niets meer zeggen over het vermeende misbruik. Daarover heeft de rechter geen uitspraak gedaan. Onpartijdig onderzoek naar de feiten heeft immers nog niet plaatsgevonden.