Volledig scherm
Dominee Gerrit Bredeweg.

List en bedrog tussen de kerkbanken in Kruiningen

KRUININGEN - Afluisterapparatuur in de auto van een dominee, politie die patrouilleert om de kerk. Kruiningen is in de ban van 'refogate'. ,,Dit is haantjesgedrag."

De deuren van de gereformeerde kerk in Kruiningen staan wijd open. Eventjes dan, want de koster voorziet de deurpost van een frisse lik verf. Praten wil hij niet: ,,Ik heb zwijgplicht." Praten over 'de rel' wordt niet gewaardeerd binnen de gemeente. Desondanks heeft 'iedereen' in het dorp het erover, zegt een inwoonster. Dat wil zeggen: onder elkaar. Naar buiten toe blijft het ijzingwekkend stil. Vuile was hou je binnen. ,,Het gaat om machtsspelletjes. Om list en bedrog", zegt de vrouw met misprijzen. ,,Daar houd ik mij verre van. Ik wil er niks mee te maken hebben. Je weet niet meer wie je kan vertrouwen. Er worden leugens verspreid."

Quote

Het gaat om machts­spel­le­tjes. Om list en bedrog

Inwoonster van Kruiningen

Het conflict houdt Kruiningen al maanden in zijn greep. Afgelopen maandagavond volgde een nieuw dieptepunt. Onder de auto van dominee Gerrit Bredeweg werd een verdacht apparaat aangetroffen. Het gaat om volg- en afluisterapparaten, zegt zijn advocaat Peter den Boef. ,,Dit zijn maffiatoestanden."

poll

Burgemeester moet bemiddelen in kerkrel

  • Eens (22%)
  • Oneens (78%)
2764 stemmen

De kwestie heeft de Gereformeerde Gemeente in Kruiningen verdeeld in twee kampen: dat van uienhandelaar Henk Jansen en dat van dominee Bredeweg. Gelogen wordt er, van beide kanten, zegt ook de oudere vrouw op de fiets. Tranen wellen op in haar ogen. ,,Het spijt me. Ik heb het er zó moeilijk mee. Gisteren heb ik een slaappil moeten nemen omdat ik er 's nachts van wakker lig. Het ergste vind ik dat ze hiermee afbreuk doen aan de kerk en aan God. Die Jansen zorgt al jaren voor problemen binnen de gemeente. De vorige predikant kon hem nog op zijn plaats zetten, maar toen de nieuwe kwam, probeerde Jansen weer terrein te winnen. Weet u wat ook meespeelt? Dat het een grote familie is. De Jansens hebben twaalf kinderen. Dat betekent dat ze door God gezegend zijn. En daar gaan ze prat op."

Tegenspeler

Maar uienhandelaar Jansen heeft een eveneens kinderrijke tegenspeler, verklaren meerdere mensen ('U heeft het niet van mij, hoor!). Dat is Sinke, van de Sinkegroep: sloper, aannemer, transport, reclycling en grondverzet. Bijna een halve eeuw al zouden de families elkaar in de haren zitten. En ook de familie Sinke is machtig.

,,Kijk maar om u heen. Overal zie je Sinke staan", verklaart Arie van Meerwijck, die als enige met naam en toenaam in de krant durft. Bij Sinke kon niemand commentaar geven.

Naar schatting éénderde van de inwoners is niet kerkelijk. Aanvankelijk kregen ze weinig mee van 'refogate', zoals de kwestie besmuikt lachend wordt genoemd. De nieuwste ontwikkelingen hebben daar verandering in gebracht. Een korte terugblik, voor wie het allemaal gemist heeft. Begin april wordt bekend dat Kruininger Henk Jansen (vooraanstaand kerkenraadslid) de Gereformeerde Gemeente voor de rechter daagt. Reden: dominee Gerrit Bredeweg heeft hem - naar zijn zeggen valselijk - beschuldigd van seksueel misbruik van een nicht. Het vermeende slachtoffer zelf ontkent het misbruik, maar toch besluit de kerkenraad Jansen vergaande tuchtmaatregelen op te leggen. Zo mag Jansen niet meer deelnemen aan het Heilig Avondmaal en mag hij geen kerkelijk ambt meer bekleden.

Dat laat Jansen niet op zich zitten. Hij stapt naar de wereldlijke rechter. Schokkend, oordeelt de kerkgemeente: zulke zaken horen binnenshuis te worden gehouden. Hoewel officieel steeds gefocust wordt op de juiste toepassing van het kerkrecht en het vermeende misbruik, is voor insiders wel duidelijk dat hier meer speelt: een spel om de macht. 'Haantjesgedrag', oordeelt een ondernemer, die net als andere ondernemers bezweert neutraal te zijn (want 'broodwinning, begrijpt u'). In essentie zou het gaan tussen de even invloedrijke als kinderrijke families Sinke (van de Sinkegroep) en Jansen (Uienhandel). Het conflict verscheurt Kruiningen tot in zijn ziel. Volgens sommigen is de gemeente een scheuring nabij. Na een handgemeen tussen vóór- en tegenstanders van Bredeweg besluit de politie eind juli extra te surveilleren rond de kerk van de Gereformeerde Gemeente. Deze week neemt de affaire weer een bizarre wending met de ontdekking van, volgens Bredewegs advocaat, volg- en afluisterapparaten onder de auto van de dominee.

Slachtoffer

De vraag wie in dit 'refogate' nu eigenlijk het échte slachtoffer is, dringt zich op. Over het vermeende incestslachtoffer heeft eigenlijk niemand het meer.

Quote

Gods molens draaien langzaam maar zeker. Hun straf zal komen

Inwoonster van Kruiningen

Is zelfs de dominee wellicht niet óók een slachtoffer, een pion in het machtsspel? De gemeenteleden die wél hun mond opendoen, zijn het over één ding roerend eens: het grootste slachtoffer is de kerkgemeenschap zelf. De oude dame op de fiets zegt het met tranen in de ogen, haar stem verstikt van verdriet: ,,Dit heeft niks met het geloof te maken. Maar ze vergeten iets: er staat er één boven hen en dat is de Heer. Gods molens draaien langzaam maar zeker. Hun straf zal komen."

Lees meer in ons dossier