Volledig scherm
De kerk van de Gereformeerde Gemeente in Kruiningen. © Joeri Wisse

Advocaat kerk Kruiningen: heimelijke zondes moeten binnen de kerk blijven

MIDDELBURG - Heeft H. J. uit Kruiningen zijn nichtje misbruikt en zo ja, mag de kerk dan voor rechter spelen? Die vraag stond centraal tijdens het kort geding dat dinsdag diende in de Middelburgse rechtbank. De Kruininger daagde zijn eigen kerkenraad voor de rechter.

Wat heimelijk is, moet heimelijk blijven. En als iemand dat zou moeten weten, is het kerkraadslid H. J. wel. In een bomvolle rechtszaal betoogt advocaat Peter den Boef dat zijn cliënt, predikant Gerrit Bredeweg van de Gereformeerde Gemeente in Kruiningen, niets te verwijten valt. ,,J. zoekt bewust de openbaarheid, terwijl hij als ambtsdrager zou moeten weten dat heimelijke zondes binnen de kerk opgelost horen te worden."

J. is 24 jaar actief als diaken en scriba (secretaris) in de kerkenraad van de Gereformeerde Gemeente in Kruiningen.

Dat verandert als in 2014 een nieuwe predikant wordt aangesteld: Gerrit Bredeweg. Volgens de advocaat van J., Arjan Klaassen, kan het kerkraadslid zich niet vinden in het beleid van de nieuwe dominee. J. zelf omschrijft het als een schrikbewind. Intimidatie van kwetsbare gemeenteleden en het schenden van de zwijgplicht roepen weerzin bij hem op. Uiteindelijk besluit J. om Bredeweg hierop aan te spreken. De predikant stelt hem vervolgens voor de keuze: het beleid steunen óf stoppen met zijn werkzaamheden in de kerkenraad. 

Beschuldiging

J. kiest voor het laatste, maar krijgt een dag later 'volkomen onverwacht' te horen dat de dominee hem beschuldigt van seksueel misbruik van zijn nichtje. Dat zou eind 2014 gebeurd zijn, op het moment dat het meisje vanwege medische redenen bij haar familie in Kruiningen verbleef. De beschuldiging doet de kerkenraad besluiten ex-diaken J. 'stille censuur' op te leggen, wat onder meer inhoudt dat hij niet meer mag deelnemen aan het avondmaal.

Volgens advocaat Klaassen is de beschuldiging onterecht en heeft de kerkenraad de maatregel genomen zonder de betrokkenen te horen. Brieven van J. en zijn nichtje die het tegendeel moeten bewijzen, hebben volgens J. geen enkel effect.

Excuusbrief

J. eist dat de kerkenraad de beschuldiging van overspel terugneemt en de opgelegde tuchtmaatregel ongedaan maakt. Ook wil hij dat vanaf de kansel een rectificatie wordt voorgelezen waarin de kerkenraad publiekelijk door het stof gaat. Verder pleit J. voor een excuusbrief aan hemzelf en zijn nichtje. Volgens Den Boef beschadigt J. met het kort geding de eer en goede naam van de dominee, die J. op zijn beurt nooit in het openbaar heeft beschuldigd van seksueel misbruik van zijn nichtje. Bredeweg zegt dat het J. zelf is die in persoonlijke gesprekken het seksueel contact heeft toegegeven.

Rechter Etske van der Lende-Mulder Smit doet over twee weken uitspraak, op dinsdag 2 mei. Ze gaf aan geen inhoudelijke uitspraak te doen over het vermeende misbruik, maar wel over de handelwijze van de kerk.