Volledig scherm
Europe in 1988 met Mic Michaeli (rechtsboven). © Corbis/VCG via Getty Images

'Doorbreken met The Final Countdown, dat was echt vreemd'

In de jaren 80 moesten zelfs hardrockbands er aan geloven: de opmars van de synthesizer. Het legde de Zweedse band Europe geen windeieren: The Final Countdown werd een wereldhit. ,,En ik mocht eerst niet eens bij de band'', zegt keyboardspeler Mic Michaeli.

Je zult maar Mic Michaeli van Europe zijn. Zóveel gedaan in de muziekbusiness, maar eeuwig gevraagd naar die ene wereldberoemde megahit uit 1986, The Final Countdown. John Norum kan z'n gitaar laten gillen wat hij wil, het draait om dat filmische intro van Mics synthesizer, dat tot de allerbekendste melodieën uit de pop- en rockhistorie behoort. ,,In sommige bands uit die tijd zag je wel gitaristen, maar je hoorde ze niet'', lacht Michaeli, in de radiostudio van Rockklassiker in Stockholm, waar hij werkt tussen de tournees door.

54 jaar is hij nu, Gunnar Mathias 'Mic' Michaeli. Europe treedt nog steeds op. Internationale hits zijn er allang niet meer. Maar festivalconcerten genoeg. En altijd is The Final Countdown het absolute hoogtepunt. Slechts één keer, in die vele, véle honderden concerten, nam de band zich voor het nummer eens níet te spelen. ,,Een paar jaar terug, op 'n festival in Engeland'', zegt Michaeli. ,,Het regende die dag. We vlogen vanaf verschillende locaties in. En kwamen allemaal op die smalle Engelse weggetjes in eindeloze files terecht. We misten ons eigen optreden! Dus één keer geen Final Countdown op de playlist, gaat het hele concert niet door. Alsof er van boven werd ingegrepen, dat hebben we maar nooit meer gedaan.''

Mic Michaeli is niet meer de glamrocker van weleer. Z'n haar is nog lang, maar grijzend, en die sik op z'n kin maakt hem meer kunstschilder dan popster. Maar ach, hij is de enige niet van die kleurrijke jongens met hun wapperende haren en strakke broeken, die veranderd is. Drummer Ian Haugland is nu kaal.

Opmars

'Pas' in 1984 kwam hij bij de band. Europe bestond al sinds 1979. De synthesizer had z'n onstuitbare opmars in de pop- en rockmuziek al gemaakt. ,,Voor de tournees zocht Europe een keyboardspeler'', vertelt Mic. ,,En zanger Joey Tempest kende mij al vanaf school. Ik kwam er eigenlijk alleen bij voor de tour. Als muzikant op de achtergrond, geen lid van de band. Maar het pakte zo goed uit dat ik nooit meer ben weggegaan.''

Dat de grote doorbraak in 1986 met The Final Countdown kwam, had niemand gedacht. ,,Een paar jaar eerder leende Joey een keer een synthesizer van mij, voor een klusje'', vertelt Michaeli. ,,We waren bevriend met een paar jongens van een nachtclub in Stockholm, die 's avonds opende met licht en rook en alles. Daar zochten ze een tune bij. Of Joey wat wilde schrijven. Het moest majestueus zijn, krachtig. Zo maakte hij dat intro, puur met synthesizer. Toen we daar een keer met z'n allen waren, zei John Leven, onze bassist, dronken tegen Joey: 'Dat is fucking great man, waarom maak je daar geen song van'.''

En dat gebeurde. Dat intro van de disco, werd een complete song. Maar dat The Final Countdown ook gelanceerd ging worden als single, zagen meerdere bandleden niet zitten. Ook Mic niet. ,,Ik weet dat ik zelf zei: 'No way, veel te lang, dit is geen single'. Maar we knalden naar nummer 1 in Zweden en het tweede land waar dat gebeurde was... Nederland. En daarna nog 23 landen. We konden ineens de wereld rond, dankzij een rocknummer met een keyboardloopje van een discoshow. Terwijl we eigenlijk een hardrockband waren! Beïnvloed door Deep Purple (van Deep Purple's album Made in Europe is de bandnaam Europe afgekeken, red.), UFO, Thin Lizzy... Doorbreken met zo'n song als The Final Countdown, was vreemd.''

Hair metal was het, hardrock van mannen met lang haar. Van een glamourachtige geliktheid die helemaal paste in het kitscherige decennium van de schoudervullingen, beenwarmers, spandexpakjes, visnetshirts en getoupeerde kapsels. En dat halverwege die sombere jaren 80, die begonnen met een vette economische crisis en dreiging van atoomoorlogen. In het jaar van Europe's doorbraak, ontplofte kerncentrale Tsjernobyl. Niet zo gek dat The Final Countdown - hoe triomfantelijk het ook klinkt - cryptisch het einde van de wereld beschrijft:

We're leaving together,

But still it's farewell,

And maybe we'll come back

To earth, who can tell?

I guess there is no one to blame

We're leaving ground (leaving ground)

Will things ever be the same again?

It's the final countdown

The final countdown

,,Het nummer beschrijft een somber gevoel over de toekomst inderdaad'', zegt Michaeli. ,,Maar wel met een sprankje hoop. The Final Countdown is vaak de opener of afsluiter van onze show, aftellen naar het einde van de wereld, dus dat sprankje hoop moet er wel in, haha.''

Minder succes

Het succes overdonderde Europe. Michaeli: ,,We waren twintigers. We reisden, feestten veel, al waren we niet zo'n wilde band met drugs en zo. Maar het nadeel van plotseling veel succes hebben, is dat je denkt dat het altijd door zal gaan. En we hádden ook nog een paar hits, goeie jaren, maar steeds een beetje minder. En het is lastig je voor te bereiden op minder succes.'' In 1992 waren de bandleden elkaar wel zat en ging ieder zijn weg. Mic Michaeli ging toeren met Glenn Hughes, die ooit deel uitmaakte van Deep Purple. Dat werd een financieel fiasco. ,,Joey heeft de rechten van The Final Countdown. Het heeft hém zeker rijk gemaakt'', zegt Mic.

,,Maar míjn geld was halverwege de jaren 90 gewoon op. Na die financiële ramp met Glenn Hughes dacht ik: fuck it, ik speel niet meer als ik niks verdien. Maar ik had geen opleiding of niks. Ik werkte zelfs een tijdje als bagagesjouwer op de luchthaven. Op het vliegveld zeiden ze tegen mij: wat doe jij hier? Jij moet toch miljonair zijn!''

Maar de vriendschap met Joey bleef altijd. Mic schreef eind jaren 90 mee aan nummers van Joey en een eenmalige millenniumreünie eind 1999 (een beter aftelnummer dan The Final Countdown bestaat tenslotte niet) leidde tot een comeback van Europe vanaf 2003. In de bezetting uit de hoogtijdagen. Mét John Norum dus, die al eind 1986 Europe had verlaten, en Mic Michaeli - inmiddels vader van drie kinderen - op keyboard.

,,We doen niet hetzelfde als in de jaren 80'', besluit Mic. ,,Op ons nieuwe album, komt uit in oktober, staat een ballad die sommigen vinden lijken op muziek van David Bowie. Maar ook songs die klinken als Black Sabbath. Het heeft geen enkele zin op zoek te gaan naar een nieuwe The Final Countdown. We zijn nu gewoon een rockband en we doen waar we zin in hebben.''

Volledig scherm
Mic Michaeli: ,,Ik was er aanvankelijk alleen voor de tour.'' © TT NEWS AGENCY