Volledig scherm
Voorzitter Europese Raad Donald Tusk. © Getty Images

Tusk: nu handelsgesprekken Brexit voorbereiden

Europa moet zich dit jaar in eigen kring al gaan voorbereiden op gesprekken over zijn toekomstige relatie met Londen, ook al kunnen de gesprekken mét Londen daarover pas na de jaarwisseling beginnen. Dat vindt Europees president Donald Tusk, die op deze manier het compleet vastgelopen Brexitoverleg wil lostrekken.

Volledig scherm
Britse premier Theresa May © Getty Images

De handreiking van Tusk is terug te vinden in gelekte ontwerpconclusies van de Europese top van staats- en regeringsleiders van eind volgende week. Tusk stelt daarin vast, en dat komt overeen met de bevindingen van EU-toponderhandelaar Barnier gisteren, dat de voortgang die de twee partijen tot nu toe hebben geboekt zwaar onder de maat is en de leiders dus in december opnieuw moeten bekijken hoe het met het overleg staat. 

Mocht de tijd dan rijp zijn voor parallelle onderhandelingen over handelsrelaties en een toekomstig partnerschap na de Brexit, dan moet Europa daarop nu vast voorsorteren, vindt Tusk. ,,Om volledig voorbereid te zijn op zo’n scenario, nodigt de Europese raad (de 28 leiders) de Raad uit om samen met de onderhandelaar interne voorbereidende gesprekken te beginnen”, aldus de cruciale zin uit de gelekte ontwerpconclusies.

In Britse media is de handreiking van Tusk al meteen betiteld als ‘een olijftakje’. Noach wist door het olijftakje in de snavel van een duif die hij uitzond vanaf zijn ark dat de zondvloed voorbij was. Sindsdien geldt de olijftak als een gebaar van verzoening. Maar Tusk zendt verschillende signalen uit. Eerder deze week zei hij ook dat de 27 zich na de jaarwisseling moeten voorbereiden op een ‘no deal-scenario’ als in december zou blijken dat de gesprekken nog steeds stagneren. Hij wil kortom met wortel en stok de Britten uit hun hok krijgen en eindelijk tot duidelijke posities dwingen. Die zijn, vooral door een hopeloos lastige binnenlandse politieke situatie, tot nu toe uitgebleven.

Gebrek aan voortgang

Quote

Als hij geen steun had, dan was die zin niet in zijn ont­werp­con­clu­sies gekomen.

Bronnen in Brussel

Tegelijkertijd steekt Tusk met zijn gebaar wel zijn nek uit. ,,Als hij geen steun had, dan was die zin niet in zijn ontwerpconclusies gekomen”, menen bronnen in Brussel. Maar of het cruciale zinnetje de top overleeft, is evenmin duidelijk. In contacten met tal van Europese leiders heeft Tusk geconstateerd dat er zorg is over het gebrek aan voortgang in het Brexitoverleg. In dat kamp zou ook Nederland zitten, één van de Europese landen die heel nauwe handelsrelaties met de Britten heeft. 

Maar hardliners onder de leiders, en daar zou ook Merkel bij zijn, vrezen dat Londen het gebaar als een concessie uitlegt en verder in ‘immobilisme’ wegzakt, ofwel helemaal niet meer beweegt. Daarmee dreigen na vier maanden toch de eerste haarscheurtjes zichtbaar te worden in het tot nu toe opvallend eensgezinde kamp van de 27. De ontwerpconclusies staan vandaag nog op de agenda van het Coreper, de gezamenlijke EU-ambassadeurs, en komende dinsdag op die van de EU-ministers van Europese Zaken.