Volledig scherm
'Portret van een onbekende man met hoed en handschoenen' van Frans Hals is een van de vijf gestolen kunstwerken. © Stiftung Schloss Friedenstein

Grootste DDR-kunstroof lijkt opgelost: Nederlandse en Vlaamse doeken na 40 jaar weer terecht

Vijf schilderijen die in 1979 spoorloos verdwenen uit een Oost-Duits museum zijn vrijwel zeker weer terecht. De doeken van onder anderen Frans Hals en Jan Lievens worden momenteel onderzocht op hun echtheid. Bij twee verdachten zijn afgelopen week huiszoekingen uitgevoerd.

Het terugvinden van de ogenschijnlijk originele schilderijen is het resultaat van anderhalf jaar in het grootste geheim onderhandelen, meldt de stichting Schloss Friedenstein in Gotha. De doeken werden er in de nacht van 14 december 1979 gestolen. “Personen die anoniem wilden blijven, benaderden ons in juli 2018 via een advocaat. Ze beweerden de schilderijen in hun bezit te hebben maar hadden geen geloofwaardig verhaal over hoe ze de doeken in handen hadden gekregen’’, luidt het vandaag in een persbericht.

Vanuit het vermoeden dat ze te maken hadden met de dieven of helers van de doeken, besloten de voorzitter van de stichting en de burgemeester van Gotha te gaan onderhandelen. Daarbij kregen ze financiéle en technische hulp van de vooraanstaande Ernst Siemens Kunst Stichting. “Op 30 september werden de vijf schilderijen in Berlijn overgedragen aan onze stichting. Sindsdien proberen experts en medewerkers van het Rathgen Research Laboratorium (onderzoeksinstituut van de Berlijnse musea, red.) de echtheid vast te stellen. Dit met het oog op terugkeer naar ons museum. De schilderijen bevinden zich in een veilige omgeving’’, aldus de stichting. 

Losgeld

De federale politie meldde gisteren dat een dag eerder op verschillende plekken in Duitsland huiszoekingen waren uitgevoerd en dat er twee verdachten zijn. Het gaat om twee Duitse mannen van 46 en 54 jaar. Ze worden verdacht van afpersing en heling. Volgens weekblad Der Spiegel gaat het om degene die de schilderijen overdroeg en een arts uit Oost-Friesland in het uiterste noordwesten van Duitsland. Ze zouden 5,25 miljoen euro hebben geëist voor de schilderijen. De advocaat die vorig jaar contact opnam met de stichting van het museum zou uit Zuid-Duitsland komen. 

De stichting benadrukt dat het recente politieonderzoek volledig onafhankelijk plaatsvond van haar inspanningen om de vijf schilderijen terug te krijgen. Het gaat om doeken van Frans Hals(1582-1666), een van de Hollandse meesters uit de Gouden Eeuw, Jan Lievens (1607-1674), Antoon van Dyck (1599-1641), Jan Brueghel de Oude (1568-1622) en de Duitse Hans Holbein de Oude (1465-1524). De diefstal staat te boek als de grootste kunstroof uit de geschiedenis van de voormalige Duitse Democratische Republiek (DDR). 

Grootste kunstroof Duitsland

In een museum in de stad Dresden gingen inbrekers op 25 november aan de haal met een deel van de eeuwenoude kroonjuwelen van de Saksische vorst August de Sterke. De diefstal  zou volgens Duitse media wel eens de grootste uit de naoorlogse geschiedenis kunnen zijn. Bewakers zagen hoe een van de indringers met een bijl inhakte op een van de glazen vitrines maar grepen om veiligheidsredenen niet in. De politie vond de vluchtauto van de daders uitgebrand terug in ene ondergrondse parkeergarage. Ondanks een beloning van een half miljoen euro en zo'n 100 tips die binnenkwamen bij de politie ontbreekt nog steeds elk spoor van de dieven en gestolen sieraden met diamanten, robijnen, saffier, goud en zilver.