Volledig scherm
Najin (links) en Fatu in hun reservaat in Nanyuki, Kenia. Het tweetal, de laatst overgebleven noordelijke witte neushoorns, worden er dag en nacht bewaakt. © AFP

Bijna uitgestorven noordelijke witte neushoorn gered? Twee embryo's zijn laatste hoop

UpdateMet nog maar twee vrouwtjes over is de noordelijke witte neushoorn bijna uitgestorven. Probleem: de vrouwtjes Najin en Fatu maken nog wel eitjes aan, maar het is nooit gelukt hen zwanger te maken. Ander probleem: het laatste mannetje, Sudan genaamd, overleed in 2018. Toch is het onderzoekers nu gelukt twee embryo's te maken. Gaat het ze dan toch lukken de soort te laten voortbestaan? Ze hebben er de hulp van een andere neushoorn bij nodig. Een draagmoeder. 

‘Hoera! Een mijlpaal!’, riepen de enthousiaste onderzoekers vandaag in Cremona over hun laatste creatie. Het is ze in een laboratorium in die Noord-Italiaanse plaats gelukt twee noordelijke witte neushoornembryo's te maken. Op 22 augustus zijn er in Kenia tien eitjes uit de twee laatst overgebleven vrouwtjes van die soort gehaald. Vijf eitjes uit Najin (30) en vijf uit dochter Fatu (19). 

Zeven van die eitjes werden daarna door de onderzoekers geschikt bevonden voor bevruchting. Zij werden in contact gebracht met het - eerder ingevroren - sperma van de overleden mannetjes Suni en Saut. En na weer tien dagen ontstonden uit twee van Fatu's eitjes twee embryo's. Deze worden nu in vloeibare stikstof bewaard en zullen worden ingebracht bij een draagmoeder, een zuidelijke witte neushoorn.

‘Meest begeerde vrijgezel’

Volledig scherm
© AFP

Sudan was het laatst levende mannetje van de bijna uitgestorven diersoort. In 2017 werd hij nog ‘de meest begeerde vrijgezel genoemd’ op het profiel dat voor hem was aangemaakt op Tinder. Met die actie wilde de Keniase Ol Pejeta Conservancy aandacht vragen voor zijn penibele toestand en die van zijn soort. En geld inzamelen die het maken van de ‘reageerbuisbaby's’ mogelijk zou maken. Met het overlijden van Sudan in maart vorig jaar leek het voortbestaan van de noordelijke witte neushoorn - met hoorns die een aantrekkelijke prooi waren voor stropers - definitief ten einde.

Maar mogelijk kan een draagmoeder - een zuidelijk witte neushoorn - nu uitkomst bieden. Die diersoort was een eeuw geleden ook bijna uitgestorven, maar door inspanningen in met name Zuid-Afrika zijn er nu weer 20.000 exemplaren. Een belangrijke rol is nu voor de zuidelijke witte neushoorn weggelegd.

Optimisme

,,Vijf jaar geleden leek het alsof de productie van een witte neushoornembryo een bijna onhaalbaar doel was, maar vandaag hebben we ze”, reageert Jan Stejskal, directeur communicatie van de Dvur Králové Zoo in Tsjechië, waar Najin en Fatu geboren werden. ,,Deze fantastische prestatie van het hele team stelt ons in staat om optimistisch te zijn over onze volgende stappen.”

Het internationaal consortium van wetenschappers en natuurbeschermers, dat al jaren aan de procedure werkt, hoopt uiteindelijk een kudde van minstens vijf dieren te creëren die kunnen roden uitgezet. Maar dat kan nog tientallen jaren duren.

  1. Stel houdt geslacht baby al 17 maanden geheim: ‘Hij of zij mag zelf kiezen wat het wordt’

    Stel houdt geslacht baby al 17 maanden geheim: ‘Hij of zij mag zelf kiezen wat het wordt’

    Een echtpaar uit de plaats Keynsham in het zuidwesten van Engeland houdt al zeventien maanden het geslacht van hun baby Anoush geheim voor de buitenwereld. Volgens moeder Hobbit Humphrey (38) en vader Jake England-Johns (35) gaat het om een bewuste keuze. ,,We willen ons kindje beschermen tegen al dan niet onbewuste vooroordelen over gender, opdat hij of zij de kans krijgt zich zelfstandig als jongen of meisje te ontwikkelen.”