Volledig scherm
Hans Couzy. © Robert Vos

Oud-bevelhebber landmacht Hans Couzy (78) overleden

Oud-landmachtbevelhebber Hans Couzy is vandaag overleden op de leeftijd van 78 jaar, meldt het ministerie van Defensie. 

Henri Andre Couzy leidde als Bevelhebber der Landstrijdkrachten de reorganisatie van de Koninklijke Landmacht van dienstplichtig naar die van een kleiner beroepsleger. Het was de grootste reorganisatie uit de geschiedenis van de Nederlandse krijgsmacht.

Couzy was een warm voorstander van militaire vakbonden. Als majoor was hij voorzitter van de Nederlandse Officieren Vereniging. Na zijn pensionering bleef hij zich inzetten voor dit doel: van 2004 tot 2012 was hij 8 jaar voorzitter van de Federatie van Nederlandse Officieren. Ook in deze functie liet hij geregeld van zich horen.

Vanaf zijn aantreden als bevelhebber van de landmacht tot publicatie van zijn memoires in 1996 lag Couzy geregeld overhoop met de bewindslieden van Defensie. Het leverde hem de bijnamen lastpak-generaal en generaal Blindganger op. Zo beschrijft hij in zijn boek ‘Mijn jaren als bevelhebber’ bijvoorbeeld dat er veel mis was in de verstandhouding tussen politiek en krijgsmacht.

Couzy, die zijn militaire loopbaan in 1957 begon, werd ook bekend om zijn betrokkenheid bij de val van de Bosnische moslimenclave Srebrenica in 1995.Na het uiteenvallen van Joegoslavië en de daarop volgende burgeroorlog werd de stad door de VN tot veilige enclave binnen door Bosnische Serviërs beheerst gebied verklaard.  In zijn boek uitte hij duidelijk zijn visie op de VN-operatie in Bosnië en Herzegovina. 

Val van Srebrenica

In juli drongen Bosnisch-Servische troepen onder bevel van generaal Ratko Mladić de stad binnen, terwijl zo'n 400 Nederlandse UNPROFOR-militairen, dienend binnen de Dutchbat-bataljons, humanitair werk deden. Bij de inname van de stad werden meer dan 7000 moslimmannen en -jongens door de Bosniërs afgevoerd en omgebracht. De Nederlandse soldaten hielpen bij het scheiden van mannen en vrouwen.

De rol van de Nederlandse soldaten bij het drama, de laatste grote genocide op Europees grondgebied, is lange tijd onderwerp van onderzoek geweest. Zij hadden de bevolking moeten beschermen, maar slaagden daar niet in. Een 6600 pagina's tellend rapport van het Nederland Instituut voor Oorlogsdocumentatie leidt tot het opstappen van het voltallige kabinet Kok. Ook bevelhebber van de landmacht luitenant-generaal Ad van Baal neemt ontslag.

Uit het rapport blijkt dat de Nederlanders nauwelijks op hun taak waren toegerust. Berucht binnen het onderzoek naar de val van Srebrenica is het ‘fotorolletje’. Het rolletje bevatte mogelijk foto's die onomstotelijk het bewijs voor oorlogsmisdaden tegen de moslims vormden. En van het feit dat de Nederlanders op de hoogte waren. Bij het ontwikkelen van de film gaat het mis en raakt het bewijs onbruikbaar. De legerleiding houdt het op een menselijke fout, maar boze tongen beweren dat het met opzet gebeurde.