Volledig scherm
Deze gerookte apen werden jaren geleden aangetroffen in een transport van Afrika naar Parijs. Het verboden vlees is daar nog steeds verkrijgbaar. © AP

Douane en voedselwaakhond: illegaal apenvlees in Nederland zeldzaamheid

updateDe douane en de Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) in Nederland herkennen zich niet in een noodkreet uit Engeland waar in een maand tijd bij grenscontroles al duizend kilo bushmeat is onderschept. Volgens de autoriteiten daar neemt illegale handel in Europa van vlees van beschermde dieren zoals apen toe. Maar het is volgens de douane alhier de afgelopen jaren nauwelijks gevonden bij controles op bijvoorbeeld Schiphol. Het vermoeden bestaat dan ook dat de smokkelroutes via andere landen lopen. 

Volgens zegsman Roul Velleman van de Nederlandse Douanedienst zijn er in ons land geen cijfers beschikbaar over illegaal geïmporteerd vlees van bijvoorbeeld chimpansees. Het oerwoudvlees uit met name West-Afrika wordt, zo melden Britse media althans, steeds vaker gegeten door Congolezen, Kameroeners, Gabonezen en emigranten uit Afrika. Die bevolkingsgroepen beschouwen bushmeat als delicatesse bij trouwerijen, doopplechtigheden of ze zetten het thuis op tafel. ,,Ongetwijfeld zal het ook in Nederland worden verhandeld en gegeten, maar wij hebben daar geen concrete aanwijzingen voor”, verzekert Velleman. ,,Als douane weten we het pas als we het aantreffen, maar we zien het zo goed als nooit. Mogelijk gaat het op illegale wijze via België of Frankrijk naar Engeland. Niet via ons.”

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit stelt dat op incidentele basis bushmeat in Nederland wordt aangetroffen. ,,Het fenomeen is ons bekend”, aldus NVWA-woordvoerder Tjitte Mastenbroek. ,,De douane doet steekproeven en als daarbij bushmeat wordt gevonden, worden wij direct ingeseind. Dat gebeurt zelden, dus in Nederland is in tegenstelling tot Engeland zeker geen sprake van grootschalige en toenemende import van bushmeat.”

Het betreffende wilde dierenvlees is, zo stelt Mastenbroek ten overvloede, verboden omdat het van soorten is die volgens internationale afspraken het predicaat zeldzaam, bedreigd of beschermd hebben. ,,Al het vlees dat niet strookt met de regels is illegaal en het in bezit hebben of verhandelen strafbaar.” Mastenbroek benadrukt dat al het vlees dat vanuit Europa of elders in Nederland arriveert, zorgvuldig en scherp wordt geïnspecteerd door NVWA-experts. ,,Andere landen zoals het Verenigd Koninkrijk werken op dezelfde wijze. En er bestaat overigens een Europees alertsysteem. Dat houdt in dat een land waar illegale etenswaar zoals bushmeat wordt aangetroffen, dat direct meldt aan andere lidstaten zoals Nederland. Wij hebben echter nog geen signalen uit Engeland gekregen dat wij ook hier op moeten gaan letten.”

Gedroogd

Volgens professor Ben Garrod van de Universiteit van East Anglia in Norwich (Engeland) wordt het verboden vlees niet alleen om de haverklap en op grote schaal bij douanecontroles aangetroffen, maar ook in beslag genomen in winkels of op markten waar het op slinkse wijze onder de toonbank wordt verkocht. Het vlees is lastig te traceren, omdat het vrijwel nooit onbereid of herkenbaar wordt verhandeld. Meestal gaat het om vlees van illegale jachtpraktijken dat voor verzending is gedroogd, gekookt, gebakken of gerookt. Om die reden heeft de wereldberoemde biologe en chimpansee-deskundige Jane Goodall recent aangedrongen op dna-testen bij verdachte ladingen vlees uit het buitenland en dan met name uit West-Afrika. De Britse overheid overweegt douanepersoneel te trainen om bushmeat sneller te kunnen herkennen. Dat betekent meer kofferinspecties van mensen die inreizen vanuit Afrikaanse landen.

De verkoop en export van bushmeat is lucratieve handel, omdat er in Europa en ook de Verenigde Staten twintig keer meer voor wordt betaald dan in het land van herkomst. Dat bushmeat hoofdzakelijk uit het westen en midden van Afrika komt, is niet toevallig. Bewoners van het Congobekken, het tweede grootste regenwoudgebied op aarde na de Amazone, zijn voor hun eiwitbehoefte voor 60 tot 80 procent aangewezen op vlees van wilde dieren. Daarom jagen ze op knaagdieren zoals ratten, maar ook op slangen, apen en andere zoogdieren.

Volledig scherm
Chimpansees worden in Congo in Centraal-Afrika vaak gedood door stropers. Het vlees wordt op grote schaal in de republiek gegeten maar ook geëxporteerd naar bijvoorbeeld Europese landen. © UIG via Getty Images
  1. Verkrachting en aanslag mogelijk tegelijk behandeld in zaak tegen Gökmen Tanis

    Verkrach­ting en aanslag mogelijk tegelijk behandeld in zaak tegen Gökmen Tanis

    Het OM overweegt de verkrachtingszaak waarin Gökmen Tanis verdachte is samen te voegen en gelijktijdig te behandelen met de behandeling van de tramaanslag. Dat zegt het OM in reactie op vragen van deze nieuwssite. ,,Een beslissing daarover is nog niet genomen,” aldus het OM. Tanis moet op 1 juli voor het eerst voor de rechter komen vanwege de aanslag op de tram. Twee weken later is de verkrachtingszaak gepland.