Volledig scherm
Gert Groenleer met het manuscript van zijn nieuwe boek, dat zich afspeelt in het Colijnsplaat van de jaren zestig. © Marcelle Davidse

Oud-Colijnsplatenaar geeft vroegere dorpsgenoot de hoofdrol in zijn boek

COLIJNSPLAAT - Dat feit en fictie prima samengaan, bewijst Gert Groenleer met zijn eerste roman De Stamboomman. Het dorp in het boek vertoont opvallend veel gelijkenissen met Colijnsplaat. En dat niet alleen: de hoofdrolspeler heeft verdacht veel gemeen met een bijzondere inwoner.

Veel oudere Noord-Bevelanders hebben hem gekend: Jan Mol uit Colijnsplaat. De man die verknocht was aan zijn sigaartje, zijn pet en niet te vergeten zijn stamboomonderzoek. Dorpsgenoten hoefden hun achternaam maar te noemen of hij dreunde moeiteloos al hun voorouders op. Wanneer de kermis in het dorp neerstreek, was Jan te vinden in de carrousel. En het enige kattenkwaad dat hij ooit uithaalde, was het ingooien van een ruit in de schuur van zijn ouders.

„Jan was een bijzonder mens”, zegt Gert Groenleer. „Maar wel een goed mens. Er zat geen kwaad in die man; hij viel op zonder dat dat zijn bedoeling was.” Jan Mol leeft niet meer; hij overleed in 1996. De excentrieke Colijnsplatenaar heeft nooit geweten dat hij de inspiratiebron is geweest voor De Stamboomman. „Dat idee ontstond vijf of zes jaar later pas, tijdens een fietstocht rond het Utrechtse Langbroek. Ik moest opeens aan Jan denken en zo borrelde ook het idee op om ooit eens een boek aan hem te wijden.” 

Gert had een biografie kunnen schrijven, maar hij koos voor fictie en mixte voor zijn historische roman feit en fantasie. Een compleet nieuwe ervaring voor de gepensioneerde archivaris uit Veenendaal, met Zeeuwse roots, die vanuit zijn beroep vooral feitelijke verhalen optekende. „Ik heb veel lol beleefd aan het schrijven van De Stamboomman", zegt hij met een glimlach. „Sommige dingen die hoofdpersoon Ko de Vos in het boek meemaakt, zijn echt gebeurd in het leven van Jan. Maar ik laat Ko ook een heleboel dingen beleven die nooit hebben plaatsgevonden.” 

Held en antiheld

Toch dook Gert voor dit boek de archieven in. Het verhaal speelt zich af in de eerste twee weken van juli 1964 en Gert wilde een realistisch beeld schetsen van het Noord-Beveland van toen. „Ik heb bijvoorbeeld opgezocht welk weer het toen was, hoe het ervoor stond met de landbouwmechanisatie en hoe ver men was met de aanleg van de Oosterscheldebrug (nu Zeelandbrug, red).” 

Gelukkig had Gert nóg een bron om uit te putten: zijn eigen ervaringen. De 67-jarige inwoner van Veenendaal groeide op aan de West-Havenstraat in Colijnsplaat en kent het dorp en zijn inwoners dus goed. „Mijn vader heeft een tijd gewerkt bij de vader van Jan, die landbouwer was. Bij ons thuis kwamen dus regelmatig anekdotes voorbij over de familie Mol.”  

De band van Jan en Gert ging nooit verder dan die van dorpsgenoten, maar Gert heeft groot respect voor de manier waarop Jan zijn leven leidde. „Hij is mijn held en antiheld ineen. Jan werd regelmatig nageroepen en uitgelachen, maar hij bleef altijd vriendelijk. Hij overwon het kwade door het goede.”

De presentatie van De Stamboomman is vrijdag 1 november om 16.00 uur in dorpshuis De Brug in Colijnsplaat. De roman is vanaf dan te koop bij diverse Zeeuwse boekhandels en via de website van uitgeverij Marberg Media. Het boek kost 12,99 euro.