Volledig scherm
“Ekende vluchtelingen reizen terug naar hun land, bezoeken er familie, trouwen er soms. Was de erkenning dan wel nodig?” © belga

“Vluchtelingen gaan op vakantie in gevarenzone”

Minstens honderd politieke vluchtelingen die een leefloon krijgen van het Antwerpse stadsbestuur, reizen terug naar het gevaarlijke gebied waaruit zij eerder zijn weggevlucht. Zij gaan er op familiebezoek. N-VA-politicus Marco Laenens vraagt zich af waarom die mensen een erkenning en geld moeten krijgen, als zij toch die gevaarlijke regio’s blijven opzoeken.

Het Antwerpse stadsbestuur betaalt een maandelijks leefloon uit aan een kleine 7.800 gezinnen. Een kleine drieduizend daarvan krijgen dat geld omdat zij erkend zijn als vluchteling of subsidiar beschermd.Zij zijn uit hun thuisland gevlucht omdat zij er politiek vervolgd werden of omdat de situatie levensgevaarlijk was: Syriërs, Afghanen, Iraniërs, Irakezen, Nigerianen, Eritreërs,.... zijn de bekendste voorbeelden.

Vluchtelingen die binnen de vijf jaar na aankomst in België terugkeren naar hun land van herkomst, moeten dat melden aan het stadsbestuur. Het Bijzonder Comité voor Sociale Dienst (BCSD) van het Antwerpse stadsbestuur krijgt wekelijks tien tot vijftien dossiers van erkende vluchtelingen of subsidiair beschermden die naar de regio van hun thuisland gereisd zijn. Het BCSD is verantwoordelijk voor de financiële steun aan die personen.

Marco Laenens: “Vluchtelingen die terugreizen naar het land waaruit zij om welke redenen dan ook zijn gevlucht, riskeren hun erkenning, en dus hun leefloon, kwijt te raken. Zo staat het mooi beschreven in de officiële richtlijnen. In de praktijk blijft dat reglement al jaren dode letter. Tientallen Afghaanse vluchtelingen uit Antwerpen keren deze zomer terug naar het gevaarlijke grensgebied tussen Pakistan en Afghanistan om een ziek familielid te bezoeken. Die worden allemaal opgenomen in het General Hospital van Peshawar. (cynisch) Dat moet het beste ziekenhuis van de regio zijn. Buitenlandse Zaken raadt Belgen aan die regio te vermijden wegens het politieke geweld en het gevaar op aanslagen. Maar die Afghanen, die toch gevlucht zijn voor het geweld, hebben geen schrik om terug te keren.”

Niet enkel Afghanen, ook Eritreërs, Irakezen of Iranezen komen met gelijkaardige reisplannen. Zij keren altijd terug naar een grensregio, vlakbij het land dat zij zijn ontvlucht. De Eritreërs reizen naar de grens met Ethiopië, de Irakezen naar Iran en de Iraniërs naar Irak, de Palestijnen terug naar de vluchtelingenkampen in Libanon en Egypte.

Jaarlijkse controle

Een leefloon bedraagt maandelijks 928 euro voor een alleenstaande. Hoe betaalt een vluchteling dan een verre vliegreis en een verblijf in Azië of Afrika?

Laenens: “Ik stel die vraag dikwijls op de vergadering van het BCSD. De uitleg van de vluchteling is altijd dezelfde: familie of vrienden sponsoren de reis. Tja, dat kan ik natuurlijk niet controleren. Als het verhaal van een vluchteling echt niet klopt, signaleren wij dat aan een meldpunt. De arbeidsauditeur kan in geval van fraude vervolging instellen en dat gebeurt soms. Het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS) kan de vluchteling zijn erkenning afnemen en hem het land uitzetten. Maar dat gebeurt vrijwel nooit. 

Volledig scherm
Marco Laenens volgt vanuit het OCMW- en stadsbestuur al vijftien jaar de situatie van vluchtelingen in Antwerpen op. © rr

Ik volg deze materie al vijftien jaar vanop de eerste rij. Mijn conclusie is dat éénmaal je als vluchteling of subsidiaire erkend bent, je nooit wordt teruggestuurd.  Het is enorm frustrerend om als laagste overheid uitkeringen te moeten geven aan mensen waarbij je vaststelt dat hun erkenning als vluchteling blijkbaar nogal voorbarig was: ze reizen terug, bezoeken familie en gaan er soms zelfs trouwen.  Een degelijke, jaarlijkse controle ook na de erkenning zou veel misbruiken oplossen.”

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement