Volledig scherm
Een vrijwilliger inventariseert de aanwezigheid van plastic pellets in de Scheldebocht. © BELGAONTHESPOT

Na plastickeuteljacht: “Mogelijk tientallen miljarden pellets op oevers van Schelde”

Na de ‘plastickeuteljacht’ van de burgerbeweging Antwerpen Schaliegasvrij onder meer in de Antwerpse haven zondag, heeft de actiegroep de eerste resultaten gedeeld. Op vijftig plaatsen langs de Schelde verzamelden vrijwilligers stalen met in totaal 22.000 plastic pellets. De groep schat dat er op de oevers van de Schelde tientallen miljarden van de plastickeutels liggen.

Zondag gingen een vijftigtal vrijwilligers in de Antwerpse haven en aan de monding van de Schelde op jacht naar plastickeutels of ‘nurdles’: stukjes plastic niet groter dan een erwt, die gebruikt worden om plastic producten mee te produceren. Ondanks hun geringe grootte zijn ze erg schadelijk voor ecosystemen, omdat vogels en andere dieren ze verwarren met voedsel. Op die manier komt plastic in de voedselketen terecht.

In totaal namen de burgerwetenschappers stalen op vijftig plaatsen in de Antwerpse haven, maar ook in het Zwin, Breskens, Vlissingen en Zeeland. Op iedere plaats namen ze een foto in een kader van 25 cm op 25 cm, waar ze ook pellets telden. “Uit deze samples telden we al 22.000 keutels. Als we enkel deze samples extrapoleren kunnen we stellen dat er op de oevers van de Schelde tientallen miljarden van deze plastickeutels te vinden zijn”, aldus Antwerpen Schaliegasvrij.

Antwerpse haven bron van vervuiling

De initiatiefnemers benadrukken dat het om een eerste dataverzameling gaat, maar vinden wel dat er al enkele harde conclusies getrokken kunnen worden. Zo bewijst hun onderzoek dat de bron van de vervuiling in de Antwerpse haven ligt en niet vanuit de Noordzee komt. “Dat is zichtbaar aan de concentratiedaling die overeenkomt met de afstand tot de haven.” Op vrijwel alle onderzochte plaatsen ging het bovendien niet over oppervlakkige vervuiling, maar breed uitgestrekte zones met diepe lagen vol plastickeutels.

Het probleem van de vervuiling door plastic pellets langs de Schelde is al geruime tijd bekend. Door zich te engageren in het internationale programma ‘Operation Clean Sweep’ beloofden producenten, logistieke bedrijven en transporteurs in de Antwerpse haven twee jaar geleden al om actie te ondernemen. Sindsdien werden op 27 bedrijfssites tal van initiatieven genomen. Er werd bijvoorbeeld geïnvesteerd in speciale rioolroosters, afvoerputten, zeef- en afzuiginstallaties en er zijn interne procedures uitgewerkt met specifieke opleidingsprogramma’s voor medewerkers. Betrokken organisaties financieren ook opruimacties en een wekelijkse monitoring op een aantal geselecteerde hotspots in de haven.

Quote

Ondanks de vele inspannin­gen van de voorbije twee jaar hebben we ons streefdoel van ‘zero pelletverlies’ nog niet bereikt

Yves Verschueren, Gedelegeerd bestuurder bij chemiekoepel essenscia

Met een nieuw actieplan, ter aanvulling van ‘Operation Clean Sweep’, willen de verschillende spelers in de Antwerpse haven nu een versnelling hoger schakelen. “We spelen een voortrekkersrol in Europa, maar ondanks de vele inspanningen van de voorbije twee jaar hebben we ons streefdoel van ‘zero pelletverlies’ nog niet bereikt”, geeft Yves Verschueren, gedelegeerd bestuurder bij chemiekoepel essenscia, toe. “We nemen deze problematiek zeer ernstig. Met dit actieplan, waaraan maanden intensief is gewerkt, nemen we opnieuw het voortouw en tonen bedrijven hun bereidwilligheid om hier voluit aan mee te werken.”

Extra maatregelen

In het nieuwe plan staan tal van extra maatregelen. Er komen op bedrijven speciale schoonmaakzones én aangepast materiaal voor truckers om hun containers ter plaatse te reinigen. Bij eventuele incidenten volgt er een analyse naar de oorzaak om herhaling te voorkomen. De inspecties zullen in het vervolg kwaliteitsvoller gebeuren en truckers krijgen duidelijke richtlijnen om pelletverlies te vermijden. Het streefdoel van ‘zero pelletverlies’ wordt ook ingeschreven in de contracten met de transporteurs. Er komt een Europees certificatiesysteem, alsook een waarschuwingssysteem dat toelaat om snel te kunnen ingrijpen bij incidenten. In het plan staat, tot slot, dat opruimacties, zoals de jaarlijkse actie in het vervuilde Antwerpse natuurgebied Galgeschoor, voluit worden gesteund.

Antwerpen Schalievrij reageert voorlopig lauwtjes. “Helaas hebben we fysiek moeten vaststellen dat ‘Operation Clean Sweep’ eenvoudigweg heeft gefaald. De vervuiling is en blijft immens, na jaren van vrijwillige en blijkbaar vrijblijvende inspanningen.” De beweging wil nu een plek aan de onderhandelingstafel om mee te kunnen beslissen over het plan van aanpak. 

PZC gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement