Volledig scherm
Chirurg Anne Karelse van ZorgSaam in Terneuzen © Camile Schelstraete

Zorgsaam komt met nieuwe prothese: Een schouder met minder risico’s

TERNEUZEN - Niemand kijkt nog op van een nieuwe knie of heup. Maar een nieuwe schouder? Dat komt – in Nederland - niet zo vaak voor. Dat heeft een reden: want er komt een dag dat een schouderprothese vervangen moet worden. En juist dát is complex en vol risico’s. Maar de nieuwe techniek die chirurg Anne Karelse van ZorgSaam in Terneuzen gebruikt, biedt een grote vooruitgang.

De meeste patiënten die van Karelse een nieuw schouder krijgen, zijn minstens een jaar of 60, 70. ,,Sommigen nog ouder.’’ Net als bij heupen en knieën is het vervangen van een schoudergewricht risicovol. ,,Een 55-jarige moet nog steeds werken. Omdat het risico op schade bij het vervangen van een schouderprothese zo groot is, kregen jongere mensen er tot nog toe geen een.’’

Een ramp voor mensen met een versleten schouder. Want voor hen is het bewegen van de arm zo pijnlijk dat ze veel dingen niet meer kunnen. Zelfs slapen is een groot probleem. Maar nu is er voor velen van hen goed nieuws. Als een van de weinige ziekenhuizen in Nederland, past ZorgSaam een nieuw soort prothese toe, waardoor ook mensen op jongere leeftijd een schouderprothese kunnen krijgen. Al is ‘nieuw’ betrekkelijk, want specialisten in bijvoorbeeld Italië gebruiken het al langer. ,,Nederlandse ziekenhuizen zijn uiterst voorzichtig met invoeren van nieuwe technieken’’, verklaart Karelse. ,,Ze wachten eerst wetenschappelijke onderzoeken naar effecten en gevolgen af. Heel terecht overigens.’’

Daar komt bij dat schouders anders in elkaar steken dan heupen, ook al zijn het beide kogelgewrichten. ,,Een schoudergewricht is van zichzelf niet stabiel, maar wel zeer beweeglijk. Het zijn de spieren en pezen rondom het kogelgewricht die voor stevigheid en beweeglijkheid zorgen. Een heup is een bol in een kom en is van zichzelf wel stabiel. Als een schouder hetzelfde in elkaar had gezeten, hadden we als mensen nooit door bomen kunnen zwaaien.’’

Juiste spanning

Het vervangen van een versleten schouder is complex. ,,Het is belangrijk om weer de juiste spanning van de pezen en spieren terug te vinden. Lukt dat niet, dan gaat een prothese zich gedragen als een soort hobbelpaard dat zichzelf weer los wiebelt. Met extra slijtage tot gevolg.’’

Een veel gebruikte schouderprothese is er een waarbij letterlijk een kogel op een steel in het bot in de bovenarm wordt geslagen. Ter hoogte van de oorspronkelijke kom, wordt een nieuwe geplaatst. Op zich niets mis mee, totdat die moet worden vervangen. Want dat vergt veel hak een breekwerk, met kans op scheuren in het bot, het raken van zenuwen en verhoogde kans op bacteriële infecties doordat de operatie lang duurt. ,,De kans op complicaties is 20 tot 40 procent. Enorm veel’’, aldus Karelse. Hoe lang het duurt voordat een prothese moet worden vervangen verschilt van mens tot mens. ,,Maar een prothese gaat grofweg tussen de zeven en vijftien jaar mee.’’

Grote bout

Wetenschappers ontwikkelden een prothese die zich makkelijker laat vervangen: een 3D-geprinte schouderprothese van Trabecular Titanium. Als je die op straat zou vinden, zou je zeggen dat het een grote bout van een auto is. Er zit geen lange pen aan. Karelse: ,,Daardoor is die makkelijker te vervangen. De pen is niet nodig, omdat het materiaal beter ingroeit in het bot. Het gewricht is daardoor meer stabiel en de kans is groot dat de spieren en pezen weer hun oude werk gaan doen. Zo kan iemand zijn arm bijna weer als vanouds gebruiken.’’

Een veelbelovende nieuwe techniek, noemt Karelse het. ,,In het afgelopen half jaar heb ik vijf mensen ermee behandeld. Met succes. De jongste is 44 en de oudste 55. Zij kunnen hun arm weer gebruiken. En als de prothese vervangen moet worden is de operatie minder complex en risicovol.’’