Volledig scherm
Thermphos. © Johan Van Der Heijden

Thermphos: de burger betaalt, het havenschap casht? Staten zijn het zat

MIDDELBURG - De provincie draait over Thermphos de duimschroeven aan bij havenbedrijf Zeeland Seaports (ZSP). ,,Het kan niet zo zijn dat de inwoners van Zeeland opdraaien voor de kosten en Zeeland Seaports en met de winst vandoor gaat", zei SGP-Statenlid Harold van de Velde.

Hoewel hij bij de voorbereidende commissievergadering onlangs nog voorstelde om van het onderwerp Thermphos een hamerstuk te maken, kwam hij vrijdagochtend toch met een motie. Daarin wordt nog eens onderstreept dat er een totaaldeal moet komen voor de sanering van het terrein van de voormalige fosforfabriek bij Nieuwdorp waaraan ook Zeeland Seaports, het Rijk en de Europese Unie een bijdrage leveren. De motie werd met algemene stemmen aangenomen, want Provinciale Staten zijn het zat dat andere partijen achterover leunen en de provincie de kastanjes uit het vuur laten halen.

124 miljoen

Er is inmiddels bijna 35 miljoen euro uitgegeven aan het opruimen van het vervuilde Thermphosterrein. Eind vorige maand presenteerde Van Citters Beheer, de bv die ZSP heeft opgericht om het Thermphos-terrein te saneren, een nieuw plan van aanpak waaruit blijkt dat daar nog minimaal 81,5 miljoen bovenop komt. In het slechtste geval zelfs ruim 124 miljoen. 

Het dagelijks provinciebestuur wil alleen nog meebetalen aan het 'passief veilig' maken van het terrein, dat wil zeggen tot het moment dat de gevaarlijkste stoffen weg zijn en er geen wettelijke taak meer is voor provinciaal toezicht. Volgens het plan van aanpak is dat tot mei volgend jaar. Tot die tijd moet de provincie wel de beheerskosten betalen. Die bedragen nu nog 7 ton per maand.

Lucratief

Als het terrein in 2020 geheel gesaneerd is en alle gebouwen gesloopt zijn, is het een lucratieve plek voor nieuwe bedrijven. Grondeigenaar Zeeland Seaports zou dan aan de heruitgifte van de grond tientallen miljoenen euro's kunnen verdienen. Dat geld moet in de sanering worden gestopt, vindt het provinciebestuur en daar hamerden de Staten vrijdagochtend nog eens op. ,,Het is belangrijk dat de provincie een heldere streep in het zand trekt", aldus Van de Velde. ,,Dat we duidelijk maken wat we nog willen doen en waar onze verantwoordelijkheid ophoudt."

Zoethoudertje

Voor de rest staan ZSP, het Rijk en Europa aan de lat, vindt iedereen in de Middelburgse Abdij. Tot nu toe heeft minister Henk Kamp (Economische Zaken) alleen aangegeven over een oplossing te willen praten. PvdA-fractievoorzitter Anita Pijpelink sprak van 'een zoethoudertje' waarop ze 'allerminst gerust'is.

Volgens CDA-fractievoorzitter Hannie Kool zou het Rijk heel anders reageren als Thermphos bij Kijkduin had gelegen. ,,Dan was het allang opgelost. Vier procent van de Zeeuwse begroting kan opgaan aan Thermphos. Het equivalent op de rijksbegroting zou een bedrag van 10 miljard betekenen." Ze wees erop dat de oorzaak van het faillissement van Thermphos mede in Den Haag en Brussel ligt, waar niet werd opgetreden tegen de dump van goedkope fosfor uit Kazachstan die de fabriek bij Nieuwsdorp uiteindelijk de das omdeed. ,,Het Rijk en Europa reageerden als de bekende drie aapjes: niet kijken, niet horen en niet praten."